«Fridom Finans» AQ Freedom Holding Corp. holdingine kiretin kompaniialardyń qyzmeti jáne onyń aktsioneri Timýr Týrlov týraly dáieksiz jáne jańylysýǵa ákeletin aqparat qamtylǵan birqatar internet-resýrs ornalastyrǵan jariialanymdarǵa bailanysty málimdeme jasady, – dep habarlaidy Dalanews.kz.
Jalpy teris baǵytpen biriktirilgen jariialanymdar «Fridom Finans» AQ-tyń bastamasymen kompaniianyń burynǵy qyzmetkeri V. Svetovoiǵa qatysty qozǵalǵan qylmystyq isti tergep-tekseýge qatysty bolyp otyr. Atalǵan materialdarda birqatar eleýli qatelik pen dálsizdikter jiberildi, onda eki túrli is: «Fridom Finans» AQ-tyń burynǵy qyzmetkeri T. Bekovqa qarsy V. Svetovoidyń isine jáne J. Kaparovanyń isinebailanysty aqparattyń sáikes kelmeýi jáne aralasýy oryn aldy.
Jalǵan jáne jańylysýǵa ákeletin málimetterdiń taralýyn boldyrmaý úshin, sondai-aq tiisti isterdiń durys jáne tolyq jariialanýyn qamtamasyz etý úshin osy másele boiynsha túsinikteme jariialaý qajet dep sanaimyz.
V. Svetovoidyń isiniń máni
Vitalii Valerevich Svetovoi top-menedjer bolǵan joq, Kompaniianyń Satý departamentindegi orta basqarý býynyna qatysty qyzmette jumys istedi. Aldymen ol Petropavl qalasyndaǵy (Soltústik Qazaqstan oblysy) satý bólimine, sodan keiin 2023 jylǵy naýryzdan bastap Almaty qalasyndaǵy segiz satý bóliminiń ekeýine jetekshilik etti. Atqaratyn laýazymdaryndaǵymindetterine klienttermen tikelei ózara is-qimyl jasaýkirmedi. Svetovoidyń strategiialyq sheshimder qabyldaýǵa jáne klienttermen ózara is-qimyl jasaýkezinde kompaniianyń atynan áreket etýge quqyǵy bolǵan joq.
2024 jylǵy tamyzda Kompaniiaǵa G. Isaeva óziniń ákesiSvetovoiǵa bergen aqshany qaitarý týraly talappenjúgindi. G. Isaevanyń aitýynsha, Svetovoi bul aqshany úlken paiyzben qaitarýǵa ýáde bergen. Bul rette qarajat kompaniiadaǵy shottar arqyly emes, Svetovoidyń jeke ózine qolma-qol aqshamen ne onyń jeke banktik shottaryna berildi. Usynylǵan rastaityn qujattar bolǵan joq.
Kelip túsken shaǵym negizinde Kompaniia ishki tekserýdiń júrgizilýine bastama jasady, Svetovoi dereý jumystan shettetildi. Tekserý nátijeleri boiynsha 2024 jylǵy 6 tamyzda Svetovoi bedeline kir keltiretin negizder boiynsha jumystan shyǵaryldy.
Ishki tergep-tekserý jumystary ne sheshti?
V. Svetovoi, eńbek shartynyń erejelerin, laýazymdyq nusqaýlyqty, Kompaniialardyń ishki qujattaryn (Satý departamentiniń qyzmetkerleri úshin Klienttik servis sapasynyń standarttaryn, Korporativtik etika kodeksin, Alaiaqtyq pen sybailas jemqorlyqqa qarsy is-qimyl jáne aldyn alý jónindegi ishki baqylaý saiasatyn) buza otyryp:
- jeke tulǵalardan jeke aýdarymdar nemese paiyzben qaitarý týraly ýádelermen asa iri mólsherde qolma-qol aqsha berilý arqyly aqsha aldy. V. Svetovoidyń aitýynsha, ol kem degende 16 adamnan aqsha aldy;
- klientterge úlken investitsiialyq jetistikter bolady dep jańylystyrý úshin qujattardyń qoldan jalǵan skrinshottaryn jasap, jiberdi;
- jábirlenýshilerge aqshany, sonyń ishinde qolma-qol aqshany birneshe ret alyp, ózi berdi;
- V. Svetovoidyń aitýynsha, ol alǵan aqshany býkmekerlik keńselerdegi stavkalarǵa, jeke qajettilikterine jáne úshinshi tulǵalarǵa aýdarymdarǵa jumsaǵan;
- zardap shekken kóptegen adamnan (olardyń keibireýleri kompaniianyń klientteri emes) jeke jinaqtarynan aqsha aldy, olar Kompaniianyń shottarynda eshqashan ornalastyrylmaǵan.
Bul rette aqsha berý qolhatsyz, sharttarsyz jáne rastaýsyz resimdeldi. Zardap shekken adamdar da, V. Svetovoidyń ózi de aýdarymdardyń tarihyn: qansha aqsha berilgenin jáne qansha aqsha qaitarylǵanyn qalpyna keltire almady nemese qujatpen rastai almady. Ishki tekserý sheńberindegi zalaldyń shamamen alynǵan somasy V.Svetovoidyń óziniń aiǵaǵy boiynsha jáne ol EDB-degi shottary boiynsha bergen banktik úzindi kóshirmeler negizinde anyqtaldy, bul aiǵaqtar keibir klientter usynatyn jasalǵan aýdarymdar týraly birneshe qujatpen salystyryldy, atalǵan aýdarymdar olar málimdegen zalal somasyna sáikes kelmedi. Sondai-aq, qolma-qol aqshamen berilýi múmkin soma belgisiz bolyp qaldy.
Osylaisha, kompaniianyń kúshimen qandai somanyń qolma-qol aqshamen berilgenin nemese qaitarylǵanyn naqty anyqtaý múmkin bolmady.
Kompaniia dereý politsiiaǵa (№JT-2024-05032942) aryzben júginip, jinalǵan barlyq materialdy berdi. Qylmystyq is qozǵaldy. Biz tergeýge jan-jaqty qoldaý kórsetýdi jalǵastyryp jatyrmyz.
Sol sátten bastap Kompaniia retteýshilerdiń kóptegen suraýyna jaýap berdi, V. Svetovoidyń isiniń mán-jailaryna qatysty barlyq suratylǵan aqparatty usyndy.
«Fridom Finans» AQ-tyń kózqarasy
Kompaniia da V. Svetovoidyń qyzmetinen zardap shekken tarap bolyp tabylady.
Zardap shekken jeke tulǵalar (olardyń keibiri tipti bizdiń klientterimiz bolmai shyqty) kúdiktimen jeke qarjylyq qarym-qatynasta bolyp, oǵan qarajatyn Kompaniianyń aiasynan tys óz betterinshe berdi.
Biz óz tarapymyzdan:
- qatań quqyqtyq aianyń sheńberinde áreket etemiz;
- máseleni jasyrǵanymyz joq, kerisinshe tergep-tekserýdiń júrgizilýine bastama jasadyq;
- zańda jáne ishki reglamentte kózdelgen tergep-tekseý, shettetý, jumystan shyǵarý siiaqty barlyq sharany qoldandyq;
- politsiiaǵa qylmystyq is qozǵaý týraly aryz joldadyq jáne tergep-tekserý barysynda jinalǵan barlyq aqparatty berdik;
- tergeýge qoldaý kórsetip jatyrmyz jáne retteýshilermen (sonyń ishinde QNRDA-men) turaqty ózara is-qimyldy júzege asyrýdamyz, barlyq suranysqa dereý jaýap berip jatyrmyz;
- óz saitynda (https://ffin.kz/news/42205) 2025 jylǵy 9 aqpanda resmi kózqarasymyzdy bildirdik.
Alaida, jekelegen internet-resýrstar bul isti habarlai otyryp, mańyzdy derekterdi elemei, aqparatty burmalaýda.
Qoǵamdaǵy qysym jáne bopsalaý áreketteri
2024 jyldyń sońynan bastap birqatar adam kompaniiaǵa qysym jasaý áreketterin bastady, sonyń ishinde:
- suratylyp otyrǵan somany tóleýden bas tartqan jaǵdaida jariia kompaniialarmen jáne shaǵymdarmen qorqytý;
- BAQ-ta, onyń ishinde zardap shekkender bolyp tabylmaityn tulǵalardan tekserilmegen aqparatty taratý;
- tergeý qupiiasyn quraityn aqparatty jariia etý, faktilermen aila-sharǵy jasaý jáne emotsionaldy qysym kórsetý.
Sonymen birge, qoǵamda «Fridom Finans» AQ-tyń atyna teris sipattaǵy birneshe jariialanym paida bolǵanǵa deiin Kompaniiaǵa ártúrli tulǵalardan BAQ-ta teris jariialanymdardy boldyrmaý maqsatynda qomaqtyaqshamen «jaǵdaidy rettep beremiz» degen usynystar kelip túse bastady.
Kompaniia mundai «usynystardan» bas tartyp, olardy bopsalaý jáne korporativti qysym jasaý áreketi dep sanady. Mundai «usynystan» bas tartqannan keiin kelisilgen jáne birneshe jyldam jariialanym, onyń ishinde «QazTAG» HAA agenttigi eki kúnde shyǵarǵan 12 material shyqty.
Jaǵdailardy aralastyrý jáne jalǵan aiyptaý týraly
Birqatar basylymda eki túrli is ádeii aralastyrylǵan:
1-jaǵdai – J. Kaparova T. Bekovqa qarsy.
J. Kaparova, sońǵy jariialanymdarda derekkóz retinde jii aitylady, ol V. Svetovoidan zardap shekken joq.Onyń brokerlik shottarynda shyǵyndar bolǵan joq.
Problemalyq jaǵdai J. Kaparovanyń anasynda paida boldy, onyń anasy logini men parolin «Fridom Finans» AQ-tyń burynǵy menedjeri T. Bekovqa onyń kompaniiadan ketetinin bile tura berdi. T. Bekov jumystan ketkennen keiin olar bólek aqyǵa yntymaqtastyq qatynas jasaýǵa ýaǵdalasty, J. Qaparovanyń anasy T. Bekovqa onyń shotyn basqarý úshin avtorizatsiialanǵan derekterin (loginder men parolder) berdi. Bul aqparat J. Qaparovanyń ózi kompaniianyń jáne QNRDA-nyń ókilderimen betpe-bet kezdesken kezde usynǵan túsindirmelermen rastady.
Osydan keiin J. Qaparova politsiiaǵa, onyń ishinde T. Bekovqa qarsy qylmystyq is qozǵaý týraly aryz joldady.
Quqyqtyq aiada kerek nátijege qol jetkizbegendikten, ol internette kompaniia týraly teris aqparatty belsendi túrde jariialai bastady.
Ári qarai, kompaniianyń málimdemesi boiynsha V. Svetovoiǵa qarsy qozǵalǵan is týraly bilgennen keiin, ol zardap shekkenderdiń keibirimen birigip, onyń ishinde G. Isaevamen birlesip kompaniiaǵa qoǵamdyq óriste qysym kórsetýge tyrysty, J. Qaparova G. Isaevamen birge sońǵy jariialanymdardyń kóbinde negizgi aqparat kózi retinde kórsetilgen.
2-jaǵdai — V. Svetovoi.
Bul qylmystyq is kompaniianyń bastamasymen qozǵaldy. Burynǵy qyzmetker klientteri men áriptesterin ártúrli syltaýlarmen aqshany onyń jeke shottaryna aýdarýǵa nemese qolma-qol berýge kóndirdi. Olardyń keibireýlerine únemi keri aýdarymdar kelip túsetin, bul senimdilikti arttyrdy.
Zardap shekkenderdiń naqty sany anyqtalǵan joq. Kompaniiaǵa ár túrli ýaqytta 14 adam, politsiiaǵa isti tergep-tekserý sheńberinde 11 adam júgindi.
Jaqynda, osy is boiynsha tergep-tekserýdiń júrip jatqanyna qaramastan, jekelegen jábirlenýshilerdiń ótinishi boiynsha V. Svetovoiǵa qatysty sol epizod boiynsha ekinshi is qozǵaldy.
Media jaýapkershiligi týraly
Birqatar internet-basylymnyń materialdarynda mynalar:
- dáieksiz jáne rastalmaǵan málimetter;
- emotsionaldy aiyptaý;
- burmalanǵan derekter, olardyń bailanysy jáne rettiligi;
- naqty zardap shekpegen adamdardyń dáieksózderi qamtylady.
Negizinde, mundai naýqan kompaniianyń zańsyz «sottan tys esep aiyrysýǵa» qatysýdan bas tartýyna jaýap retinde uiymdastyrylǵan PR shabýyly bolyp tabylady.
Kompaniia basylymdardyń birine maqalany alyp tastaý, aqparatty joqqa shyǵarýdy jariialaý jáne jalǵan aqparatty taratýdy toqtatý týraly talappen sotqa deiingi shaǵym jiberdi.
«Fridom Finans» AQ jýrnalist mamandyǵyn jáne sóz bostandyǵy qaǵidattaryn qurmetteidi, biraq BAQ-tan quqyq, etika jáne fakt-cheking normalaryn saqtaidy dep kútedi.
- týyndaǵan oqys oqiǵa týraly aqparatty alǵan kezde bekitilgen hattamaǵa sáikes jaýap berdi - ishki tergep-tekserý júrgizip, quqyq qorǵaý organdaryna habarlady;
- V. Svetovoidyń is-áreketin muqiiat tergep-tekserý úshin qylmystyq is qozǵaýǵa bastamashy boldy;
- tergeýmen belsendi yntymaqtastyqty júzege asyrýda jáne retteýshi organdardyń barlyq suraǵyna jaýap berýde;
- PR shabýylyna, qoǵamdyq qysymǵa jáne jekelegen tulǵalardyń bopsalaý áreketterine tap boldy;
- quqyqtyq aia sheńberinde áreket etedi, oǵan joǵaryda atalǵan jaǵdailardy habalaityn zardap shekken adamdar men BAQ-ty shaqyrady.
Kompaniia jala jabýǵa múldem tózimdilik tanytpaidy degen qaǵidatty ustanady jáne óziniń iskerlik bedelin sot tártibimen qorǵaýǵa, sonyń ishinde jalǵan aqparat taratqan adamdar men uiymdardy jaýapqa tartýǵa quqyly.
Kompaniia osy múmkindikti paidalanyp, klientterge ziiankesterdiń qurbany bolmaý úshin mynalar jaiynda eskertedi:
- shottaryńyzdy tek kompaniianyń resmi derektemeleri boiynsha toltyryńyz;
- investitsiialaý úshin tek óz menshikti shotyńyzdy paidalanyńyz;
- avtorizatsiialanǵan derekterińizdi (loginder men parolderdi) eshqashan úshinshi tulǵalarǵa (onyń ishinde kompaniianyń qyzmetkerlerine) bermeńiz;
- avtorizatsiialyq telefon nómirińizdi úshinshi tarap nómirlerine ózgertpeńiz.
Eger sizge úshinshi tulǵadan (onyń ishinde kompaniia qyzmetkerinen) joǵaryda kórsetilgen áreketterdiń bireýin jasaý nemese aqshany osyndai tulǵaǵa jeke aýdarý týraly usynys kelip tússe, odan bas tartyńyz da, Kompaniiaǵa osy oqiǵa týraly onyń qoldaý qyzmetine 7555 nómiri boiynsha qońyraý shalý nemese komplaens-qyzmettiń: hotline.compliance@ffin.kz poshtasyna ótinish jazý arqyly habarlańyz.
