Eýropalyq qaita qurý jáne damý banki (EQDB) Qazaqstannyń aldaǵy eki jyldaǵy ekonomikalyq ósimine qatysty jańa boljamyn jariialady. Oǵan sáikes, qarjy institýty sarapshylary buǵan deiingi esebindegi Qazaqstan ekonomikasy ósimine qatysty boljanǵan 5,2% kórsetkishti 4,9% deńgeiine deiin tómendetti, al 2026 jylǵy boljam 4,5% kóleminde ózgerissiz qaldyryldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
EQDB sarapshylarynyń aitýynsha, 2025 jyldyń birinshi toqsanyna Qazaqstan joǵary ekonomikalyq kórsetkishpen qadam basty: naqty JIÓ-niń ósimi 8,3%-dy qurady. Mundai ósimge qańtar aiynyń sońynan bastap Teńiz kenishindegi munai óndirisi kóleminiń ulǵaiýy áser etken.
"Alaida Qazaqstannyń OPEK+ uiymy aiasyndaǵy mindettemelerine bailanysty óndiris kólemin ulǵaitýda báribir shekteýlerge urynýy múmkin. Ásirese, 2024 jylǵy artyq óndirgen munaidyń ornyn toltyrý týraly talapty eskersek, jaǵdai kúrdelene túsedi. Degenmen, OPEK+ uiymynyń biyl sáýir aiynda qabyldaǵan kvotalardy birtindep arttyrý týraly sheshimi Qazaqstan úshin biraz jeńildik ákelýi múmkin", - deidi qarjy institýty sarapshylary.
EQDB esebinde ekonomikalyq ósim munai óndirisi men eksporttyń ulǵaiýy jáne biýdjetten bólinetin qarajat esebinen qoldaý tabatyny aitylady. Alaida, negizgi eksport baǵyty sanalatyn Qytaidyń Qazaqstan munaiy men basqa da shikizat túrlerine degen suranysynyń tómendeýi aitarlyqtai táýekelder týdyryp otyr.
Sonymen qatar elimizdegi joǵary infliatsiia men qatań aqsha-nesie saiasaty tutynys deńgeiin tómendetýi yqtimal. Biyl naýryz aiynda Ulttyq Bank bazalyq mólsherlemeni 16,5%-ǵa deiin kóterip, sáýirde de osy deńgeide saqtap qalǵan bolatyn. Mundai qatań saiasat biýdjet shyǵystarynyń artýy, tutynýshylyq nesieleýdiń belsendiligi jáne teńge baǵamyna jasalǵan qysym saldarynan infliatsiialyq táýekelderdi tejeýge baǵyttalǵan.
"Aldaǵy ýaqytta QQS-ty (NDS) kóterý siiaqty qarastyrylyp otyrǵan salyq reformalary infliatsiiany odan ári kúsheitýi múmkin. Biraq salyq túsimderiniń artýy biýdjet kirisin kóbeitip, Ulttyq qorǵa degen táýeldilikti birtindep tómendetýge yqpal etedi. 2025 jyly naqty JIÓ ósimi 4,9%-dy qurap, ol 2026 jyly 4,5%-ǵa deiin baiaýlaidy dep boljanady", – deidi sarapshylar.
Ortalyq Aziiadaǵy jalpy ahýalǵa toqtalǵan EQDB sarapshylary óńir elderiniń ekonomikalyq kórsetkishteri ishki suranystyń joǵary bolýyna, memlekettik investitsiialar men syrttan keletin aqsha aýdarymdarynyń turaqtylyǵyna jáne týrizm maýsymynyń tabysty ótýine bailanysty jaqsy deńgeide saqtalady dep boljaidy. Infliatsiia deńgeii tutynys suranysy, energetikalyq tarifterdiń ózgerýi men ulttyq valiýtalardyń álsireýi saldarynan joǵary bolyp qala bermek.
Óńirdiń ekonomikalyq perspektivasyna Qytai ekonomikasynyń jaǵdaiy aitarlyqtai yqpal etedi. Ásirese, eksportynyń basym bóligi Qytai naryǵyna baǵyttalǵan Mońǵoliiaǵa qatysty qaýip joǵaryraq. Degenmen, halyqaralyq rezervterdiń joǵary deńgeii syrtqy ekonomikalyq táýekelderge qarsy senimdi qorǵanys bolyp otyr.
Jalpy, EQDB Ortalyq Aziia elderinde (Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Mońǵoliia, Tájikstan, Túrkimenstan jáne Ózbekstan) 2025 jyly ortasha ekonomikalyq ósim 5,5%-dy quraidy dep boljaidy. Bul buǵan deiingi boljamnan 0,2 paiyzdyq tarmaqqa tómen. Al 2026 jylǵy ósim kórsetkishi burynǵy deńgei – 5,2% deńgeiinde ózgerissiz qaldyryldy.
Buǵan deiin saitymyzda "Saýda soǵysyn júrgizýshi AQSh pen Qytaidyń ymyraǵa kelýi Qazaqstan ekonomikasyna qalai áser etedi" degen maqala jariialanǵan bolatyn.
