Premer-ministr Oljas Bektenov Prezident tapsyrmalaryn, onyń ishinde Úkimettiń keńeitilgen otyrysynda berilgen tapsyrmalaryn oryndaý aiasynda negizgi energetikalyq jáne aqparattyq-kommýnikatsiialyq jobalardy júzege asyrý máseleleri boiynsha keńes ótkizdi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Keńes barysynda energetika ministri Erlan Aqkenjenov, tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministri Jaslan Mádiev, sondai-aq «Samuryq-Qazyna» UÁQ» AQ basqarma tóraǵasy Nurlan Jaqypov, «KEGOC» AQ basqarma tóraǵasy Nábi Aitjanov, «Samuryq-Energo» AQ basqarma tóraǵasy Qairat Maqsutov baiandama jasady.
«Prezident Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstannyń elektr energiiasymen ózin-ózi tolyq qamtamasyz etýine qol jetkizý jáne rezervterdi qalyptastyrý mindetin qoidy. Negizgi energetikalyq jobalardy júzege asyrý – ekonomikanyń turaqtylyǵyn qamtamasyz etýge baǵyttalǵan strategiialyq mindet. Energojúieniń turaqty ári boljamdy jumysy ónerkásiptik ósim men óńirlerdiń damýyna negiz bolyp, jańa jobalardyń, onyń ishinde tsifrlyq sheshimder men jasandy intellektini engizý baǵytyndaǵy jobalardyń iske qosylýyna jaǵdai jasaidy. Jańa qýattardyń belgilengen merzimde iske qosylýyn qamtamasyz etý qajet», — dep atap ótti Oljas Bektenov.
Energetika ministrliginiń derekteri boiynsha qazirgi ýaqytta Qazaqstanda 230 elektr stansasy jumys isteidi, onyń 156-sy – jalpy qýaty 3 GVt-tan asatyn jańartylatyn energiia kózderiniń (JEK) obektileri. 2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha tutyný kólemi 119,9 mlrd kVt/saǵat bolsa, elektr energiiasyn óndirý 117,9 mlrd kVt/saǵatty qurady.
Energetika ministri Erlan Aqkenjenov tapshylyqty jabý jáne qýattardy jańartý úshin 2035 jylǵa deiin qosymsha 26 GVt-tan astam energiia óndirýdi kózdeitin generatsiiany damytý boiynsha keshendi baǵdarlama júzege asyrylyp jatqanyn baiandady. Búginde 10 GVt qýat kózin iske qosý jobalary ártúrli kezeńderde pysyqtalyp jatyr. Qoldanystaǵy stansalardy jańǵyrtý esebinen taǵy shamamen 5 GVt qamtamasyz etý josparlanǵan. 2025 jyly 621,5 MVt, onyń 166 MVt-yn dástúrli, 455,5 MVt-yn JEK qýatynan iske qosý kózdelgen.
Nóldik ziiandy qaldyqtarǵa jaqyn taza kómir tehnologiialarymen bailanysty perspektivaly jobalardy júzege asyrýǵa erekshe nazar aýdarylyp otyr. Atap aitqanda, Ekibastuzdaǵy qýattylyǵy shamamen 2,6 GVt bolatyn GRES-3 pen Kýrchatov qalasyndaǵy qýaty 600-700 MVt bolatyn JEO qurylys jobalary qolǵa alynǵan. Bul bastamalar eskirgen kómir stansalaryn kezeń-kezeńimen aýystyrýǵa baǵyttalǵan jáne Memleket basshysynyń 2060 jylǵa qarai kómirtegi beitaraptyǵyna qol jetkizý baǵytyna sáikes keledi.
«Samuryq-Qazyna» qorynyń basqarma tóraǵasy Nurlan Jaqypov Túrkistan oblysynda qýaty 1 GVt bolatyn bý-gaz qondyrǵysynyń qurylysyn salý jónindegi jobanyń júzege asyrylý barysy týraly baiandady. Nysandy TURAN arnaiy ekonomikalyq aimaǵynyń quramyna engizý josparlanýda. Bý-gaz qondyrǵysy jobalyq qýatyna 2027 jyly shyǵady dep kútilýde.
«Samuryq-Energo» jobalary týraly basqarma tóraǵasy Qairat Maqsutov baiandady. Holding generatsiia qýattaryn jańǵyrtý boiynsha birqatar iri bastamalardy júzege asyrýda. Ekibastuz GRES-2 stansasyn keńeitý aiasynda jalpy qýaty 540 MVt bolatyn úshinshi energobloktyń qurylysy júrip jatyr. Ony iske qosý 2028 jylǵa josparlanǵan. Almatyda JEO-2 jáne JEO-3 ortalyqtaryn gazǵa kóshirý kózdelgen. 2026 jyly jańǵyrtý aiaqtalǵannan keiin bul stansalardyń jalpy qýaty 1 GVt-tan asady. Sondai-aq Kókshetaý, Semei jáne Óskemen qalalarynda jańa JEO-lar salýǵa daiyndyq jumystary júrip jatyr. Kókshetaýdaǵy joba boiynsha merdigerler anyqtalyp, kelisimshart jasaý rásimderi bastaldy.
Batys aimaqtyń energetikalyq júiesin eldiń Birtutas elektr energetikalyq júiesimen biriktirý jáne Ońtústik aimaqtyń qýatyn arttyrý jumystary týraly «KEGOC» AQ basqarma tóraǵasy Nábi Aitjanov baiandady. Prezidenttiń tapsyrmalaryn oryndaý aiasynda jalpy quny 356 mlrd teńgeden asatyn eki iri bastama júzege asyrylýda.
Uzyndyǵy 600 shaqyrymnan asatyn 500 kV «Qarabatan – Ólke» elektr jetkizý jelisin salý jobasy Atyraý jáne Aqtóbe oblystarynda elektrmen jabdyqtaý sapasyn arttyrýǵa, sondai-aq batys óńirlerde JEK nysandaryn qosýǵa infraqurylymdyq jaǵdai jasaýǵa baǵyttalǵan. Jumystar kestege sáikes júrgizilýde, 2027 jyldyń sońyna deiin paidalanýǵa berý josparlanǵan.
Ońtústik aimaqtyń elektr jelilerin nyǵaitý aiasynda uzyndyǵy 475 shaqyrymdy quraityn 500 kV «Shý – Jambyl – Shymkent» baǵyty boiynsha elektr jetkizý jelisiniń qurylysy jáne negizgi qosalqy stansalardy jańǵyrtý jumystary júrgizilýde. Barlyq jumystardy 2027 jyldyń ortasynda aiaqtaý josparlanǵan. Bul joba ońtústik óńirlerdegi energetikalyq júieniń turaqtylyǵyn arttyryp, syrtqy táýekelderge tózimdiligin kúsheitýge múmkindik beredi.
Jalpy, Ulttyq elektr jelisiniń senimdi jumysyn qamtamasyz etý maqsatynda generatsiia qýattaryn salý boiynsha aýqymdy josparlar aiasynda KEGOC jalpy quny 2,3 trln teńge bolatyn 8 iri investitsiialyq jobany júzege asyrýdy josparlap otyr.
Sondai-aq keńes barysynda aqparattyq-kommýnikatsiialyq infraqurylymdy damytýǵa baǵyttalǵan jobalar qaraldy. Oljas Bektenov Qazaqstan ekonomikasyn tsifrlyq transformatsiialaý úderisindegi osyndai bastamalardyń rólin atap ótti.
Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministrliginiń málimetinshe, qazirgi ýaqytta Qazaqstanda 6 179 aýyl bar, onyń 42%-y joǵary jyldamdyqty derekterdi taratý tehnologiiasymen qamtamasyz etilgen. Aýyldyq eldi mekenderdi shyny-talshyqty bailanys jelilerine (ShTBJ) qosý jobasy aiasynda 2027 jyldyń sońyna deiin internet 3 781 aýylǵa jetkiziledi. Nátijesinde jeliniń jalpy uzyndyǵy 160 myń shaqyrymnan asady jáne qamtý deńgeii 90%-ǵa deiin ósedi. Sonymen qatar Qazaqstannyń Eýropa men Aziia arasyndaǵy tsifrlyq tranzittik hab retindegi rólin nyǵaitý úshin 2026 jyldyń sońyna deiin eldiń halyqaralyq derekter taratý úlesin arttyrý josparlanýda. Bul maqsatta Transkaspii magistrali men «Batys – Shyǵys» gipermagistraliniń qurylysy júrgizilýde. Jalpy salynǵan qarjy kólemi – 30,7 mlrd teńge.
2027 jyldyń sońyna deiin respýblikalyq jáne oblystyq avtojoldardyń 40 myń shaqyrymyn qosa alǵanda, el boiynsha kúre joldardy mobildi bailanyspen qamtý deńgeiin 99%-ǵa deiin jetkizý josparlanýda. Sonymen qatar spýtniktik bailanysty damytýǵa da basa nazar aýdarylýda: 2025 jyldyń sońyna deiin qosymsha 328 shalǵaidaǵy eldi meken internetke qosylady. Qazirgi ýaqytta Qazaqstan OneWeb, Starlink, Shanghai Spacecom Satellite Technology jáne Amazon Kuiper kompaniialarymen yntymaqtastyq ornatqan. Bul baǵyttaǵy jalpy investitsiia kólemi 38,6 mlrd teńgeden asady.
Derekterdi óńdeý salasynda 2030 jylǵa deiin Qazaqstanda jalpy syiymdylyǵy 20 myńǵa jýyq IT-sóreleri bar Tier III deńgeiinen tómen emes 10 derekter ortalyǵyn paidalanýǵa berý josparlanýda.
Tsifrlyq damý, innovatsiialar jáne aeroǵarysh ónerkásibi ministri Jaslan Mádiev 2025–2030 jyldar aralyǵynda AKT sektoryna jalpy kólemi shamamen 1,3 trln teńge investitsiia tartý josparlanyp otyrǵanyn baiandady.
Keńes qorytyndysy boiynsha Premer-ministr birqatar tapsyrma berdi.
