2025 jylǵy 28 qazandaǵy №629 Qazaqstan Respýblikasy Qarjy ministriniń buiryǵymen shot-faktýra jazý jáne onyń nysanyn bekitý týraly erejeler qabyldandy, dep habarlaidy Dalanews.kz Uchet.kz-ke silteme jasap.
Negizgi ereje
Bul qujat Salyq kodeksiniń 207-babynyń 2-tarmaǵyn iske asyrý maqsatynda ázirlengen. Buiryq 2026 jylǵy 1 qańtardan bastap kúshine enedi.
Jańartylǵan erejelerdiń basty maqsaty – elektrondy shot-faktýralardyń aqparattyq júiesinde (AJ EShF) qoldanystaǵy fýnktsionaldy bekitý. Bul júie taýarlardyń ainalymyn, olardyń esepke alynýyn jáne saqtalýyn qamtamasyz etedi, sondai-aq ulttyq qadaǵalaý júiesin qalyptastyrý jónindegi halyqaralyq mindettemelerdi oryndaýǵa baǵyttalǵan.
Sonymen qatar jańa tártip:
taýar, jumys, qyzmet satýǵa jáne sheteldik tulǵalardan satyp alýǵa qatysty operatsiialardyń ashyqtyǵyn arttyrady;
qujat ainalymyn jeńildetedi;
óńdeý men saqtaý shyǵyndaryn azaitady;
QQS (qosylǵan qun salyǵy) men korporativtik tabys salyǵyn esepke alý rásimderin jeńildetedi.
AJ EShF qatysýshylarynyń mártebeleri
Elektrondy shot-faktýralar aqparattyq júiesinde (AJ EShF) tirkelgen qatysýshylarǵa kelesi mártebeler beriledi:
jeke tulǵa;
jeke kásipker nemese jeke praktikamen ainalysatyn tulǵa;
zańdy tulǵa (nemese onyń qurylymdyq bólimshesi).
Zańdy tulǵanyń (nemese bólimsheniń) tirkelýi tek sol uiymnyń basshysy arqyly júzege asyrylady. Ol quryltaishylardyń sheshimimen nemese uiymnyń ishki buiryǵymen taǵaiyndalady.
Jeke tulǵa retinde tirkelgen qatysýshy EShF jazbaidy, eger ol uiymnyń nemese kásipkerdiń ýákiletti ókili ne qyzmetkeri bolmasa.
Tirkeý biometriialyq sáikestendirý jáne elektrondyq tsifrlyq qoltańba (ETsQ) arqyly jasalady.
EShF rásimdeý operatsiialary
AJ EShF júiesinde tómendegidei negizgi operatsiialar júrgiziledi:
EShF jazý (nysanyn toltyrý);
EShF rastaý (ETsQ jáne biometriia arqyly);
EShF jiberý (tekserýge jáne tirkeýge);
EShF óńdeý jáne tirkeý (qateler bolmaǵan jaǵdaida biregei nómir beriledi);
EShF alý jáne qaraý (júk alýshy tarapynan);
EShF berý jáne qaitaryp alý (qajet bolǵan jaǵdaida);
EShF importtaý jáne eksporttaý (basqa esep júielerimen integratsiia).
EShF-tyń múmkin mártebeleri
EShF mynadai mártebelerge ie bolýy múmkin:
«Biometriialyq sáikestendirýdi kútip tur»
«Biometriia ýaqtyly ótpegen»
«Joiylǵan» nemese «Qate»
«Jetkizilgen» jáne «Qaralmaǵan»
«Qaitarylǵan» nemese «Annýlirlengen»
«Qaralǵan jáne rastalǵan»
«Bloktalǵan» (memlekettik qoldaý sharalary sheńberinde).
EShF qurylymy
EShF kelesi bólimderden turady:
jalpy bólim;
jetkizýshi men alýshynyń derekteri;
bank derektemeleri;
memlekettik mekeme týraly málimetter;
shart (kelisimshart);
júk jóneltýshi jáne júk alýshy týraly aqparat;
taýarlar men qyzmetter týraly málimetter;
birlesken qyzmetke qatysýshylar týraly aqparat;
senim bildirilgen tulǵalardyń derekteri;
qosymsha málimetter men ETsQ týraly aqparat.
EShF-ty rastaý jáne biometriialyq sáikestendirý
EShF zańdy tulǵanyń, jeke kásipkerdiń nemese ýákiletti tulǵanyń ETsQ-men bekitiledi.
AJ EShF júiesi qoltańbanyń jaramdylyǵyn jáne iesiniń derekterin tekseredi.
Eger salyq tóleýshi táýekel aimaǵyna ense, onda EShF qosymsha biometriialyq derektermen rastalýy tiis. Bul rásim Salyq kodeksiniń 209 jáne 492-baptaryna sáikes júzege asyrylady.
Biometriialyq sáikestendirý táýligine bir ret júrgiziledi. Eger rásim sátti ótse, júie EShF-qa tirkeý nómirin beredi.
Biometriiadan ótpegen jaǵdaida EShF jazý múmkin emes.
Biometriialyq sáikestendirýden mindetti túrde úsh ret ótý qarastyrylǵan. Osy mejeden keiin júie paidalanýshyǵa biometriiasyz EShF rásimdeýge múmkindik beredi.
