2025 جىلعى 28 قازانداعى №629 قازاقستان رەسپۋبليكاسى قارجى مينيسترٸنٸڭ بۇيرىعىمەن شوت-فاكتۋرا جازۋ جەنە ونىڭ نىسانىن بەكٸتۋ تۋرالى ەرەجەلەر قابىلداندى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz Uchet.kz-كە سٸلتەمە جاساپ.
نەگٸزگٸ ەرەجە
بۇل قۇجات سالىق كودەكسٸنٸڭ 207-بابىنىڭ 2-تارماعىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا ەزٸرلەنگەن. بۇيرىق 2026 جىلعى 1 قاڭتاردان باستاپ كٷشٸنە ەنەدٸ.
جاڭارتىلعان ەرەجەلەردٸڭ باستى ماقساتى – ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالاردىڭ اقپاراتتىق جٷيەسٸندە (اج ەشف) قولدانىستاعى فۋنكتسيونالدى بەكٸتۋ. بۇل جٷيە تاۋارلاردىڭ اينالىمىن, ولاردىڭ ەسەپكە الىنۋىن جەنە ساقتالۋىن قامتاماسىز ەتەدٸ, سونداي-اق ۇلتتىق قاداعالاۋ جٷيەسٸن قالىپتاستىرۋ جٶنٸندەگٸ حالىقارالىق مٸندەتتەمەلەردٸ ورىنداۋعا باعىتتالعان.
سونىمەن قاتار جاڭا تەرتٸپ:
تاۋار, جۇمىس, قىزمەت ساتۋعا جەنە شەتەلدٸك تۇلعالاردان ساتىپ الۋعا قاتىستى وپەراتسييالاردىڭ اشىقتىعىن ارتتىرادى;
قۇجات اينالىمىن جەڭٸلدەتەدٸ;
ٶڭدەۋ مەن ساقتاۋ شىعىندارىن ازايتادى;
ققس (قوسىلعان قۇن سالىعى) مەن كورپوراتيۆتٸك تابىس سالىعىن ەسەپكە الۋ رەسٸمدەرٸن جەڭٸلدەتەدٸ.
اج ەشف قاتىسۋشىلارىنىڭ مەرتەبەلەرٸ
ەلەكتروندى شوت-فاكتۋرالار اقپاراتتىق جٷيەسٸندە (اج ەشف) تٸركەلگەن قاتىسۋشىلارعا كەلەسٸ مەرتەبەلەر بەرٸلەدٸ:
جەكە تۇلعا;
جەكە كەسٸپكەر نەمەسە جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن تۇلعا;
زاڭدى تۇلعا (نەمەسە ونىڭ قۇرىلىمدىق بٶلٸمشەسٸ).
زاڭدى تۇلعانىڭ (نەمەسە بٶلٸمشەنٸڭ) تٸركەلۋٸ تەك سول ۇيىمنىڭ باسشىسى ارقىلى جٷزەگە اسىرىلادى. ول قۇرىلتايشىلاردىڭ شەشٸمٸمەن نەمەسە ۇيىمنىڭ ٸشكٸ بۇيرىعىمەن تاعايىندالادى.
جەكە تۇلعا رەتٸندە تٸركەلگەن قاتىسۋشى ەشف جازبايدى, ەگەر ول ۇيىمنىڭ نەمەسە كەسٸپكەردٸڭ ۋەكٸلەتتٸ ٶكٸلٸ نە قىزمەتكەرٸ بولماسا.
تٸركەۋ بيومەترييالىق سەيكەستەندٸرۋ جەنە ەلەكتروندىق تسيفرلىق قولتاڭبا (ەتسق) ارقىلى جاسالادى.
ەشف رەسٸمدەۋ وپەراتسييالارى
اج ەشف جٷيەسٸندە تٶمەندەگٸدەي نەگٸزگٸ وپەراتسييالار جٷرگٸزٸلەدٸ:
ەشف جازۋ (نىسانىن تولتىرۋ);
ەشف راستاۋ (ەتسق جەنە بيومەترييا ارقىلى);
ەشف جٸبەرۋ (تەكسەرۋگە جەنە تٸركەۋگە);
ەشف ٶڭدەۋ جەنە تٸركەۋ (قاتەلەر بولماعان جاعدايدا بٸرەگەي نٶمٸر بەرٸلەدٸ);
ەشف الۋ جەنە قاراۋ (جٷك الۋشى تاراپىنان);
ەشف بەرۋ جەنە قايتارىپ الۋ (قاجەت بولعان جاعدايدا);
ەشف يمپورتتاۋ جەنە ەكسپورتتاۋ (باسقا ەسەپ جٷيەلەرٸمەن ينتەگراتسييا).
ەشف-تىڭ مٷمكٸن مەرتەبەلەرٸ
ەشف مىناداي مەرتەبەلەرگە يە بولۋى مٷمكٸن:
«بيومەترييالىق سەيكەستەندٸرۋدٸ كٷتٸپ تۇر»
«بيومەترييا ۋاقتىلى ٶتپەگەن»
«جويىلعان» نەمەسە «قاتە»
«جەتكٸزٸلگەن» جەنە «قارالماعان»
«قايتارىلعان» نەمەسە «اننۋليرلەنگەن»
«قارالعان جەنە راستالعان»
«بلوكتالعان» (مەملەكەتتٸك قولداۋ شارالارى شەڭبەرٸندە).
ەشف قۇرىلىمى
ەشف كەلەسٸ بٶلٸمدەردەن تۇرادى:
جالپى بٶلٸم;
جەتكٸزۋشٸ مەن الۋشىنىڭ دەرەكتەرٸ;
بانك دەرەكتەمەلەرٸ;
مەملەكەتتٸك مەكەمە تۋرالى مەلٸمەتتەر;
شارت (كەلٸسٸمشارت);
جٷك جٶنەلتۋشٸ جەنە جٷك الۋشى تۋرالى اقپارات;
تاۋارلار مەن قىزمەتتەر تۋرالى مەلٸمەتتەر;
بٸرلەسكەن قىزمەتكە قاتىسۋشىلار تۋرالى اقپارات;
سەنٸم بٸلدٸرٸلگەن تۇلعالاردىڭ دەرەكتەرٸ;
قوسىمشا مەلٸمەتتەر مەن ەتسق تۋرالى اقپارات.
ەشف-تى راستاۋ جەنە بيومەترييالىق سەيكەستەندٸرۋ
ەشف زاڭدى تۇلعانىڭ, جەكە كەسٸپكەردٸڭ نەمەسە ۋەكٸلەتتٸ تۇلعانىڭ ەتسق-مەن بەكٸتٸلەدٸ.
اج ەشف جٷيەسٸ قولتاڭبانىڭ جارامدىلىعىن جەنە يەسٸنٸڭ دەرەكتەرٸن تەكسەرەدٸ.
ەگەر سالىق تٶلەۋشٸ تەۋەكەل ايماعىنا ەنسە, وندا ەشف قوسىمشا بيومەترييالىق دەرەكتەرمەن راستالۋى تيٸس. بۇل رەسٸم سالىق كودەكسٸنٸڭ 209 جەنە 492-باپتارىنا سەيكەس جٷزەگە اسىرىلادى.
بيومەترييالىق سەيكەستەندٸرۋ تەۋلٸگٸنە بٸر رەت جٷرگٸزٸلەدٸ. ەگەر رەسٸم سەتتٸ ٶتسە, جٷيە ەشف-قا تٸركەۋ نٶمٸرٸن بەرەدٸ.
بيومەترييادان ٶتپەگەن جاعدايدا ەشف جازۋ مٷمكٸن ەمەس.
بيومەترييالىق سەيكەستەندٸرۋدەن مٸندەتتٸ تٷردە ٷش رەت ٶتۋ قاراستىرىلعان. وسى مەجەدەن كەيٸن جٷيە پايدالانۋشىعا بيومەتريياسىز ەشف رەسٸمدەۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
