Freedom Inside '26

Elbasy baǵasy: «Maqtaaral – Ońtústik Qazaqstannyń júregi»

Elbasy baǵasy: «Maqtaaral – Ońtústik Qazaqstannyń júregi»
Ǵasyrlar boiy munartyp saǵym basqan, órekpip jel bilegen Betpaqdala tósine qan júgirtip, qala ornatqan qurysh qoldy atpal azamattar – bizdiń ata-babalarymyzdyń, aǵa-apalarymyzdyń uly erligine mine 90 jyl tolyp otyr. Bul naǵyz kúreske toly, erlikke toly jyldar boldy.

Maqtaaraldyń tarihy da, keshegi erlik kúresi de, adamdarynyń qaitpas qaisarlyǵy men muqalmas jigeri de barlyǵy bizdiń esimizde. Kieli Myrzashól dalasyn iegrýdiń ózindik ereksheligi boldy. Ǵasyrlar boiy jaýyn men qar sýynan basqany kórmegen saiyn dalaǵa kanal qazyp, sý ákelý – álektiń álegi, qiynnyń qiyny edi. Degenmen, ata-babalarymyzdyń eren eńbegi men ushqyr oiy shólge sý darytyp, Myrzashóldi jaziraly jánnátqa ainaldyrdy.

Aǵa-apalarymyzdyń maqtaýǵa, maqtanýǵa turarlyq eńbegi zor. Ótken tarihtyń áli de jazýdy qajet etetin qanshama igi isteri bar. Bir ǵana mysal: 1957 jyly sol kezdegi Ilich aýdanynyń 16 eńbek ozattaryna bir kúnde Sotsialistik Eńbek eri degen qurmetti ataq berildi. Bul ne degen qýanyshty oqiǵa edi. Mundai tańǵajaiyp oqiǵa buryn sońdy bolmaǵan. Sondyqtan, qasietti Maqtaaraldyń tósi – órlik pen erliktiń, qaisarlyq pen qaharmandyqtyń qutty mekeni.

Maqtaaraldyń turǵyndary beibit eńbekte ǵana belsendilik kórsetýmen shektelgen joq, el basyna aýyr kún týǵanda ketpenderin qarýǵa aiyrbastap, qasietti jerimizdi qaskói jaýdan qorǵaýda da qaisar minez tanytyp, qaharmandyq kórsetti. Sóitip, aýdanymyzdyń 11 azamatyna Keńes Odaǵynyń Batyry ataǵy berildi. Atalarymyzdyń bul erligi – keiingi urpaqtyń jadynda qashanda úlgi-ónege bolyp qala bermek.

Qara shańyraǵymyzdan enshi alyp, alǵashynda Kirov, keiinnen Asyqata, Ilich, Jetisai aýdandary boi kóterdi. Sol jerlerde 30-dan asa sharýashylyqtar qurylyp, júzdegen óndiris oryndary ashyldy. Bári de halqymyzdyń ekonomikalyq-áleýmettik jaǵdaiyn jaqsartý jolynda uiymshyldyqpen eńbek etti.

1997 jyly maqtaly úsh aýdan (Asyqata, Jetisai, Maqtaaral)  taratylyp, olardyń aýmaǵynda ákimshilik ortalyǵy - Jetisai qalasy bolatyn Maqtaaral aýdany quryldy. Endi ǵana Táýelsizdigin alyp, esin jiia almai jatqan jas memleket aýdandardy biriktirý arqyly biýdjet qarjysyn únemdegen bolatyn.

Osylaisha úzdikterdiń qatarynda bolǵan qara shańyraq, onyń ishinde Myrzakent pen Atakent kentteri 21 jyl boiy shette qalyp, damýdan kesheýildedi. Alaida, biyl aýdan ortalyǵy qaitadan Myrzakent bolyp, burynǵy Maqtaaral aýdany tarihi qalpyna keltirildi.

Aǵymdaǵy jyldyń 6-maýsym kúni Qazaqstan Respýblikasynyń Prezidenti Nursultan Ábishuly Nazarbaev «Ońtústik Qazaqstan oblysynyń ákimshilik-aýmaqtyq qurylysyndaǵy ózgerister týraly» Jarlyqqa qol qoidy. Tarihi mańyzy bar qujattyń arqasynda Ońtústik Qazaqstan oblysyndaǵy irilengen Saryaǵash aýdanynyń ornyna Saryaǵash pen Keles aýdany, irilengen Maqtaaral aýdanynyń ornyna Maqtaaral men Jetisai aýdandary quryldy. Sonymen qatar, oblys ortalyǵy bolǵan Shymkent qalasy respýblikalyq mańyzy bar qala atanyp, oblys ortalyǵy Túrkistan qalasy bolatyn jańa Túrkistan oblysy paida boldy.

Aýdanymyzǵa birneshe ret kelgen Elbasymyz N.Á.Nazarbaev: «Maqtaaral – Ońtústik Qazaqstannyń júregi» dep joǵary baǵa bergen. Rasymen de, búgingi Túrkistan oblysynyń eń qiyr ońtústik núktesinde turǵan Maqtaaral – geografiialyq ornalasýy men basqarý ereksheligi ózgeshe aýdan. Aq maqtany altyn qoldar ósiredi demekshi, bizdiń basty bailyǵymyz – aq altyn men altyn qoldy adamdar.

Uly oishyl, danyshpan Tsitseron: «Ózińe deiingi dúnieden habaryń bolmasa, ómir boiy náreste bolyp ótesiń» degen eken. Ótkenimizdi eske alý – erlik pen eńbekke toly ǵumyrdy eske alý. Sondyqtan, aýdanymyzdyń 90 jyldyq mereitoiyn atap ótýdiń mańyzy zor. Ótkenimizden sabaq alyp, jańa qurylǵan aýdanymyzdyń bolashaǵyn durys baǵytqa baǵdarlaý – merekemizdiń basty maqsaty.

Jańadan qurylyp, tarihi qalpyna kelgen Maqtaaral aýdanynyń qaitadan ekonomikalyq kórsetkishteri boiynsha oq boiy ozyp shyǵý úshin birigip eńbek eteiik!

Kieli qara shańyraǵymyz Maqtaaral aýdanynyń 90 jyldyq mereitoiy qutty bolsyn!!!

 

 

Baqyt Asanov, Maqtaaral aýdanynyń ákimi