Freedom Inside '26

Ekonomist aiyppuldardy ońdy-soldy burqyratqan IIM-ge: Áseri onsha emes...

Ekonomist aiyppuldardy ońdy-soldy burqyratqan IIM-ge: Áseri onsha emes...
Astana qalasy ákimdiginiń baspasóz qyzmeti

Sońǵy aida júrgizýshilerge aiyppuldar burqyrap kele bastady. Onyń ústine jelidegi anaý bir video taǵy bar. "Aiyppuldy aiamai salyńdar" degen ámir. Ekonomist-maman Ǵalymjan Aitqazin "ákimshilik aiyppuldar" esebinen osylai eldiń biýdjet tapshylyǵy máselesin sheshýge at salysýǵa tyrysyp jatqan ishki ister ministrliginiń ólermen áreketin baǵalap kórip, óte qyzyq tsifrlardy alǵa tartady. Sóitip quzyrly vedomstvoǵa "anaý aitqandai" tynymdy jumys atqaryp jatpaǵandaryn dáleldep beredi, dep jazady Dalanews.kz.

"Asyra silteýdiń keregi joq, árine bul arada. "Shtrafstan" dep alaýlatyp-jalaýlatyp. Ras, ákimshilik aiyppul quqyqbuzýshyny, naqtyraq aitqanda júrgizýshilerdi tártipteýde ózin aqtaityn shara. Qazaqstanda jol qozǵalysy erejelerin buzý jáne ólimmen aiaqtalǵan apattar sany óte joǵary.  Biraq, kez-kelgen quqyqbuzýshylyq boiynsha aiyppuldar bazasyn quryp, ony oilaryna kelgen ýaqytynda súzý jaǵdaiy qoǵamda ishki ister ministrliginiń jumysyna qatysty óte jaǵymsyz pikirler týdyraýda", dep jazady Tengenomika Telegram arnasynyń avtory.

Sóitip birer mysal keltiriledi. 2024 jyldyń qańtar-qazan ailarynda, memlekettik biýdjet derekteri boiynsha, jergilikti biýdjetten qarjylandyrylatyn oblystardyń, respýblikalyq mańyzy bar qalanyń, astananyń ishki ister departamentteri, olardyń aýmaqtyq bólimsheleri salatyn ákimshilik aiyppuldar, ósimpuldar, sanktsiialar, óndirip alýlar baby boiynsha el qazynasyna 110,1 mlrd teńge kiris túsken. Bul osy kezeń josparynyń 139%-yn jáne jyldyq jospardyń 114,2%-yn quraidy. Osy bap boiynsha aǵymdaǵy salyqtyq emes túsimder ótken jyldyń uqsas kórsetkishinen qaraǵanda 76,6 mlrd teńgege, iaǵni 43,7%-ǵa joǵary. Aitqandai, óz kezeńi boiynsha 139%-ǵa jáne jyldyq josparda 113,7%-ǵa artyq oryndalǵan. Iá, bul tsifrlar "shash al dese, bas alady" degenniń kerin tanytyp otyrǵandai. Atqarýshylyq mindet qaltqysyz ári asyra oryndalǵan. Al budan, shynymen de memlekettik biýdjetke keletin paida bar ma?.. Bul rette maman:

"Jalpy alǵanda, IIM tarapynan salynatyn aiyppuldardyń biýdjet tabysyna fiskaldyq áseri onsha emes: memlekettik biýdjettiń barlyq salyqtyq emes túsimderiniń 8,5% jáne memlekettik biýdjettiń barlyq kiristeriniń 0,5% bolady. Sondyqtan, mundai eleýsiz fiskaldyq quraldyń esebinen biýdjet problemalaryn sheshýge tyrysýdan aitarlyqtai paida da joq, endeshe memlekettik organ ne úshin óz imidjin pida etip, osyndai jankeshtilikke barýy tiis deimin de" dep airan-asyr.