Freedom Inside '26

Dos Kóshim: "Qazaqstan - eń orystanyp ketken respýblika"

Dos Kóshim: "Qazaqstan - eń orystanyp ketken respýblika"
Kollaj: Dalanews.kz

Saiasattanýshy Dos Kóshim Uly otan soǵysyn toilaý, jaqynda ótken áskeri paradqa qatysty oiyn ashyp aitty, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Saiasattanýshynyń sózinshe, Uly otan soǵysyna arnalǵan paradqa jalpylai qaraǵan durys

"Qoǵamda eki túrli kózqaras qalyptasqan. Birinshiden, bul máseleni Resei nelikten monopoliialap aldy? Jeńiske jetken tek Resei memleketik sekildi. Ony keńe úkimetiniń kezindegi adamdar qabyldaǵysy kelmeidi. Ekinshiden, bul merekeni Resei óziniń basqynshylyq imperiialyq saiasatyna paidalanyp jatyr. Ekeýi bir-birine bailanysty másele. Uly otan soǵysyn syilaimyn, oǵan qatysqan azamattardy qurmetteimin. Biraq ol soǵysqa Qazaqstannyń adamdary da ketti. Tájikter de, qyrǵyzdar da qyryldy. Endi parad nelikten Reseide bolýy kerek? Nelikten Pýtin shaqyrýy kerek bárin? (...)

Men ózim ishtei kelispeitin másele: soǵysqa keńes úkimetiniń bári qatysty, al ony jeke memlekettiń soǵystyń bárin qiratqan adam siiaqty bolýyn qabyldamaýymyz kerek. Ár el ózi parad jasaýy kerek. Eshkim Máskeýge baryp, paradqa qatysýy mindetti emes. Qaita olar bizge kelsin. Máskeýdi qorǵaǵan qazaqtar. Qysqasy osynyń bárin joiýdyń bir joly bar, biz sol soǵysqa qatystyq, Qazaqstannyń deńgeii sol soǵysqa bergeni kem emes. Sondyqtan biz ony dál solai toilai alamyz. Ol Reseidiń toiy emes", - deidi Dos Kóshim Barys Media-ǵa bergen suhbatynda. 

Dos Kóshim keńes úkimetiniń jasaǵan qylmystary, kommýnistik partiianyń jasaǵan óte aýyr qylmystary boiynsha Qazaqstanda birde-bir is ashylmaǵanyn aitty. 

"Baltyq jaǵalaýy elderinde, álem elderinde qylmystyq is ashyldy. Al bizde joq. Sebebi sol kommýnistik partiiany basqarǵan adamdar áli de sol bilikte otyr", - deidi Dos Kóshim.

Saiasattanýshy úkimet giorgii lentasy nemese máńgilik polk sekildi sharalarǵa zańmen tyiym salmaiynsha, oǵan shekteý bolmaidy. 

"Meniń oiymsha, bul keńes úkimetin ańsaityn adamdar taýsylǵannan keiin ǵana nemese memleket belgili bir naqty zańmen toqtatqan kezde ǵana toqtaidy",- deidi saiasattanýshy. 

Dos Kóshim Qazaqstanda 1991 jyldan bastap tarihty ózgertip jazý qajet bolǵanyn aitady. 

"Ol týraly kóp aityldy. Marat Tájin prezident apparatynyń basshysy bolǵan kezindi shynymen osy isti qolyna aldy. Kóptegen jerge tarihshylardy jiberdi. Qazir jeti tomdyq qazaq tarihy jazyldy deidi. Bireýler jazylyp jatyr deidi. Tarih - saiasattyń qolbalasy. Saiasat qaida ketse, sonda barady, bul tarihshylardyń aýrýy", - deidi saiasattanýshy. 

Onyń sózinshe, Qazaqstan - eń orystanyp ketken respýblika. 

"Orys tildimen qosa keńestik psihologiia bar. Onymen qosa reseilik ideologiia da bar. Bular bir-birimen qol ustasyp kele jatyr. Keńestik psihologiiadan arylý Reseidiń shovinistik imperiialyq psihologiiasynan aiyrýdyń bir joly. Biraq biz ony da aiyra almai otyrmyz". 

Dos Kóshimniń sózinshe, qazirgi tańda eń basty másele - til máselesi. Tilge qajettilikti arttyrý kerek.