Sebebi jahandandyq syn-qaterler, geosaiasi jəne geoekonomikalyq múddeler qaqtyǵystary mádenietter men órkenietterdiń arasyn jalǵaý, dinaralyq toleranttylyq pen yntymaqty nyǵaitý, dini ekstremizm men radikalizmniń aldyn alý muratyn aiqyndai tústi.
Resmi túrde Vatikan bastama kótergen dinaralyq dialog jumystary 1970 jyldardan beri ár aimaqta belgili uiymdar arqyly júrgizilip keledi.
Al Ortalyq Aziia elderi arasynan Qazaqstannyń Álemdik jáne dástúrli dinder liderleriniń sezin shaqyrý týraly bastamasy 2003 jyly kúrdeli kezeńmen tuspa tus keldi.
Atap aitqanda, bul ýaqytta AQSh-ta atyshýly 11 qyrkúiek oqiǵasy oryn alyp, Aýǵanstan men Iraktaǵy áskeri operatsiialardan keiin adamzattyń beibitshilikke úmiti álsiregen shaq bolatyn. Bul jaǵdailarǵa qarai otyryp Samiýel Hantington órkenietterdiń qaqtyǵysýy múmkin degen boljamyn alǵa tartty.
Teketiresterdiń jańa túrlerin boldyrmaý, qaqtyǵystarǵa jol bermeýde jańashyl laiyqty bastamany alǵa tartý qajettigi týyndady. Endigi jerde pliýralizmge oń kózqaras, toleranttylyq, árqandai erekshelikterdi syilaý, rýhani kelisim tujyrymdary alǵa shyǵýy tiis edi.
Táýelsizdigine kóp bolmaǵan Qazaqstan Álemdik jáne dástúrli dinder liderleriniń sezderin ótkizý, keń tanylǵan biregei dinaralyq dialog alańyn uiymdastyrý arqyly álemge beibitsúigish, rýhani kelisim jolyndaǵy el retinde tanyldy.
Sebebi búgingi álem úshin eń mańyzdy qundylyq ol beibitshilik pen turaqtylyq, ózara syilastyq pen túsinistik mádenietin alǵa shyǵarý qajettigi týyndar otyr. Osy oraida dinbasylar bir ústeldiń basyna jinalyp, álemdik jáne aimaqtyq problemalarǵa birge sheshim izdei bastady.
Din jalpy din men ǵylym, páni ómir men aqyret álemi, tabiǵat pen qudaiylyq kitaptar, materialdyq pen rýhanilyq, jan men tán sekildi kereǵarlyqtardy tabystyrady jáne ár din óz paiǵambary arqyly súiispenshilik, ózara syilastyq, sabyrlyq, keshirimdilik, meiirimdilik, adam quqyǵy, beibitshilik, baýyrmashyldyq jáne erkindikti jaqtaidy.
Endeshe, endigi álem betalysynda materializm emes, rýhaniiat jáne rýhani qundylyqtar, ózara kelisim mádenieti joǵary turýy tiis.
Búginde Qazaqstan Álemdik jáne dástúrli dinder liderleriniń kezekti VII sezin ótkizýge daiyndyq ústinde. Bul joly da postpandemiia kezeńindegi jaǵdailar saralanyp, ózekti máseleler qarastyrylatyny anyq.
Q. BAǴAShAROV, Ál-Farabi atyndaǵy QazUÝ, Dintaný jáne mádeniettaný kafedrasynyń oqytýshysy.
