Búgin Qasym-Jomart Toqaevtyń Qazaqstan prezidenti qyzmetine kiriskenine alty jyl toldy. Osy kezeńde elde birqatar saiasi ózgeris oryn aldy. Saiasattanýshy Nurbolat Nyshanbai bul kezeńdi ekige bólip qarastyrady: 2022 jylǵy Qańtar oqiǵasyna deiingi jáne odan keiingi ýaqyt. Onyń aitýynsha, alǵashqy úsh jylda bilik sabaqtastyq qaǵidaty boiynsha jumys istese, Qańtar oqiǵasynan keiin túbegeili reformalar bastaldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
“Qańtarǵa deiingi Prezident Toqaevtyń ustanymy men baǵyty Nazarbaev 2.0 formatynda jalǵasty. Sebebi sol kezeńde Nazarbaev pen onyń komandasynyń yqpaly óte joǵary boldy. 2020 jylǵy prezident sailaýynda Toqaevtyń negizgi urandarynyń biri "sabaqtastyq" edi, jáne 2022 jylǵa deiin bilik dál osy formatta jumys istedi. Al 2022 jyldan bastap negizgi saiasi ózgerister oryn aldy”, – deidi saiasattanýshy.
Nurbolat Nyshanbai 2022 jyldan keiingi ózgerister qatarynda "Ádiletti Qazaqstan" tujyrymdamasyn, halyqtyń únine qulaq asatyn úkimet qurý bastamasyn jáne Konstitýtsiialyq referendýmdy erekshe atap ótti. Onyń aitýynsha, osy ózgerister biliktiń teńgerimdik júiesin qalyptastyryp, Parlamenttiń yqpalyn arttyrdy.
“Bizde alǵash ret demokratiialyq júie qalyptastyrýǵa alǵysharttar jasaldy. Mysaly, partiialardy tirkeý úshin qajet qoldaý daýystarynyń azaiýy, jastar men áielderge arnalǵan kvotalardyń engizilýi – mańyzdy qadamdar. Sondai-aq sot júiesinde reforma júrip, aýditorlyq palata qaita quryldy”, – deidi ol.
Saiasattanýshynyń pikirinshe, sońǵy alty jylda eki márte referendým ótkizilgeni de airyqsha oqiǵa.
“Konstitýtsiialyq referendýmda 33%-ǵa ózgeris engizildi, al ekinshi referendým AES salý máselesine arnaldy”, – dep atap ótti ol.
Nurbolat Nyshanbai Toqaev biligindegi mańyzdy qadamdardyń biri retinde prezidenttik merzimdi jeti jylmen shekteý bastamasyn atady.
“Bul uzaq merzimdi strategiialyq qadam. Prezidentter qaita-qaita sailanyp, Konstitýtsiiany ózgertýge umtylmaýy kerek”, – deidi sarapshy.
Ekonomikalyq damý turǵysynan ol Nazarbaev dáýirinen kele jatqan úrdister men geosaiasi ózgeristerdiń yqpalyn atap ótti. Sonymen qatar ishki saiasatta Konstitýtsiialyq reformalardyń júzege asqanyna qaramastan, syn áli de bar ekenin jetkizdi.
“Synnyń bolýy – zańdy. Biraq eń bastysy, naqty ózgerister oryn alyp jatyr. Mysaly, Ulttyq quryltaidyń jańǵyrýy – Toqaevtyń bilik kezeńinde este qalarlyq mańyzdy oqiǵalardyń biri. Prezident bul quryltaidy tórtinshi márte ótkizip otyr. Quryltai – qoǵammen sanasatyn mańyzdy alańǵa ainaldy”, – dedi Nurbolat Nyshanbai.
Saiasattanýshynyń pikirinshe, aldaǵy ýaqytta parlamentti institýt retinde damytý qajet.
“Parlamenttegi aqparattyń ashyqtyǵy men kásibiligin arttyrý kerek. Qazirgi tańda parlament pen depýtattar týraly popýlistik syndar aitylyp júr. Sondyqtan zańgerler men saiasattanýshylardyń úlesin kóbeitý mańyzdy”, – deidi ol.
Nurbolat Nyshanbaidyń pikirinshe, Toqaevtyń biligi aldaǵy júz jylda da tarihi kezeń retinde este qalýy múmkin.
