Bul týraly Eýraziia birinshi arnasy habarlaidy.
Belgili advokat Jangeldi Súleimenov Almatydaǵy dezinfektsiiaǵa jaýapty turǵyn úi saiasaty basqarmasyna jumystardy toqtatýdy talap etti. Onyń aitýynsha, turǵyn úilerdi zalalsyzdandyratyn "gliýzamin" suiyqtyǵy men tez eritin "akma-hlor" dárisi adamdarǵa asa qaýipti. Kúnine segiz myń podezd jáne myń úsh júz aýlaǵa sebiletin preparattardy qoldaný baryp turǵan qastandyq, deidi quqyq qorǵaýshy.
Jangeldi Súleimenov, advokat:
"Suiyqtyqty jasaý erejesinde muqiiat bolý kerek ekeni belgili. Qolǵap, betperde kiiýdi de mindetteidi. Demek, bul adam úshin qaýipti. Al bizde bul zattarmen podezd, aýla men balalar oinaityn jerlerde dezinfektsiia jasap júr. Ásirese, allergiiasy bar, tynys alýy qiyn adamdarǵa qastandyq jasaldy dep oilaimyn".
Infektsiia oshaqtarynda qoldanylatyn suiyqtyq pen tabletkany qaýipti ekenine dabyl qaqqan advokattan bólek, oqyrmandary da senedi.
Pandemiia bastalǵan tusta, iaǵni naýryz aiynda Almatyda kógershinder ólekseleri tabylǵan edi. Jergilikti jurt qannattylardyń qyrylýy dezinfektsiiadan dese, biliktegiler "muzdy eritkende himiialyq qospany qostyq, sonan sý bolyp erigen muzdy ishken qustar ýlanyp qaldy" dep aqtalǵan bolatyn. Epedimiologiialyq hal-ahýalǵa jaýaptylar da indet kelgeli qoldanatyn suiyqtyqtar qaýipsiz ekenin aitady.
Almash Ahmetova, Qalalyq taýarlar men kórsetiletin qyzmetterdiń sapasy men qaýipsizdigin baqylaý departamentiniń bólim jetekshisi:
"Bul eki "gliýzamin", "akma-hlor" da Qazaqstanda óndirilgen. Sanitarlyq gigienalyq talaptarǵa sáikes keledi. Memlekettik reestrde tirkelgen jáne óndirýge, satýǵa ruqsat etilgen preparattar. Bular adamdarǵa ziiany joq. Qaýipsiz. Sonymen qatar, janýarlarǵa, qustarǵa ziian timeidi".
Ashyq aqparat kózderinde eki preparattyń da Qazaqstanda jasalatyny kórsetilgen. "gliýzomin" suiyqtyǵy týraly aqparat az bolsa, "akma-hlor" dárisiniń quramynda 80 paiyz hlor men qyshqyldy natrii tuzy bar ekeni kórsetilgen. Al, allergolog-immýnolog Arman Baidilov mamandar qansha jerden bul himiialyq zattar qaýipsiz dese de, saqtyq sharalary eskerilmese, birinshi kezekte adamnyń tynys alý joldarynyń shyryshty qabaty zardap shegýi múmkin, deidi.
Arman Baidilov, allergolog-immýnolog:
"Bizdiń kúndelikti turmysyzda da qoldanyp júrgen kádimgi hlorka, aǵartqysh, ol da óte ziiandy. Tynys joldarymyzdyń himiialyq kúiigin týǵyzýy múmkin. Sondyqtan qoldaný tásilin instrýktsiia boiynsha oryndaý kerek".
Almatydaǵy turǵyn úi saiasaty basqarmasynyń sáýirdegi málimetinshe, dezinfektsiialaý jumystaryna 293 million teńge bólinipti. Ondaǵy sheneýnikterge bir podezde virýs kózin joiý úshin 600 teńgeden 9 myń teńgege deiin ketedi-mys. Osy rette aita ketken jón, aýla men úi dezinfektsiiasyna tek ákimdikter jaýap berse, kóshelerdi Qorǵanys ministrligi zalasyzdandyrady. Biz olardan da aqparat alǵymyz keldi. Alaida, vedomstvodaǵylar bizge jaýap bermedi.
