Qazaqstanda detektıvtik qyzmetti zańnamalyq turǵydan retteý máselesi Májiliste qaıta kóterildi, dep habarlaıdy Dala News.
Depýtattardyń aıtýynsha, bul bastama azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýdyń qosymsha tetigin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Búginde álemniń kóptegen elderinde jumys isteıtin bul ınstıtýt keı jaǵdaıda shyndyqty anyqtaýǵa jáne ádildikke jetýge múmkindik beretin qural retinde qarastyrylady.
Májilis depýtaty Abzal Quspan bul zań jobasy kezdeısoq paıda bolǵan bastama emes ekenin aıtady. Onyń sózinshe, bul taqyrypty ol depýtat bolyp saılanǵan sátten bastap kóterip keledi.
«Joq, men ózim qylmystyq quqyq salasynyń mamanymyn. Sondyqtan 2023 jyly depýtat bolyp saılanǵan kezde qolǵa alǵan zań jobalarymnyń biri osy. Ony Parlamentarızm ınstıtýtymen birlese otyryp daıyndadyq. Bul birinshiden. Ekinshiden, men muny ózim taǵdyrly zań dep aıtam. Kezinde, tipti Nazarbaevtyń kezinde de bul zań jobasy Májiliske úsh ret kelip, úsh ret keri qaıtqan. Birinde depýtattar qarsy boldy, birinde úkimet ózi qaıtaryp alǵan. Sondyqtan bul bizdiń tórtinshi áreketimiz», - dedi depýtat.
Depýtattyń aıtýynsha, kórshiles memleketterdiń tájirıbesinde mundaı ınstıtýt áldeqashan qalyptasqan.
«Kórshiles elderdiń tájirıbesine qaraıtyn bolsaq, Qyrǵyzstan men Reseıde detektıvtik qyzmet 90 jyldardyń ortasynan beri bar. Sondyqtan biz bul máselede biraz kesh qaldyq. Al Eýropa men Amerıka elderiniń tájirıbesine súıensek, detektıvtik qyzmet ádildikti ornatýdyń, shyndyqty tabýdyń balama tetigi retinde qarastyrylady. Sondyqtan bul zańdy qabyldaýǵa men óte múddelimin. Jáne onyń qoǵamǵa paıda ákeletinine senimdimin», - dep óz pikirin bildirdi.
Sonymen qatar ol Atyraýda bolǵan rezonansty oqıǵa qoǵamda bul máseleni taǵy da talqylaýǵa sebep bolǵanyn atap ótti.
«Al endi Atyraýda bolǵan jaǵdaıdy men estigen boıda, sol kezde resmı ishki ister organdary, polısıa departamenti olar shetelge shyqqan joq dep joqqa shyǵaryp jatqan edi. Sol kezde men hakerdiń jazbasymen bólistim. Áleýmettik jelide, Facebook-ta tapsańyzdar bolady. Sol kezde men bul bolashaq qazaq detektıviniń beınesi dep jazǵan edim», - dedi depýtat.
Quspannyń aıtýynsha, qazirgi sıfrlandyrý dáýirinde jeke mamandardyń múmkindigi burynǵydan áldeqaıda keńeıgen.
«Qazirgi sıfrlandyrý zamanynda bárimizdiń qolymyzda smartfon bar, aınalamyzda beınekameralar jetkilikti. Sondyqtan telefondaǵy hat almasýlar nemese bıllıng arqyly kóptegen nárseni ońaı anyqtaýǵa bolady. Al polısıa qyzmetkerleriniń barlyǵynda birdeı mundaı hakerlik múmkindikter joq. Al sıfrlyq álemde jumys isteıtin myqty mamandar ishki ister organdaryna az jalaqyǵa jumys isteýge kele bermeıdi. Sondyqtan detektıvtik qyzmet týraly aıtatyn bolsaq, bul baǵytta jumys isteıtin erekshe, bólek bir top qalyptasýy múmkin», - dedi Abzal Quspan.
Al Májilis depýtaty Baqytjan Bazarbek bul zań jobasynyń basty maqsaty azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý ekenin atap ótti. Onyń aıtýynsha, keı jaǵdaıda azamattar ádildikke jetý úshin qosymsha quqyqtyq quraldarǵa muqtaj bolady.
«Búgingi zań jobasynyń negizgi maqsaty eń aldymen azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý. Ózderińiz bilesizder, detektıvtik qyzmet sheteldik tájirıbede burynnan bar ınstıtýt. Keıde azamattar ádildik pen shyndyqty izdeý jolynda quqyqtarynyń buzylǵanyn sezedi. Osyndaı jaǵdaıda zań sheńberinde qosymsha detektıvtik qyzmetti paıdalaný múmkindigi qajet bolady. Sondyqtan bul zań jobasyn qabyldaý ýaqyt talabynan týǵan qajettilik.
Bul zań jobasy eń aldymen azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Detektıvtik qyzmet týraly zańdy qabyldaý arqyly biz mańyzdy qadam jasadyq. Sebebi osy ýaqytqa deıin quqyq qorǵaý organdary qylmystyq is qozǵap, tergeý amaldaryn júrgizgenimen, keıbir ister dálelderdiń jetkiliksizdiginen jabylyp qalyp jatady.
Al kásibı detektıvter óz klıentiniń atynan áreket etip, árbir materıaldy jeke zerttep, qosymsha dálelder jınaı alady. Bul qyzmet jemqorlyqqa jol bermeı, táýelsiz túrde jumys isteýge negizdeledi. Sondyqtan detektıvter óz klıentiniń múddesin qorǵap, quqyq qorǵaý organdary nazar aýdarmaǵan nemese tolyq zerttelmegen jaıttardy anyqtaýǵa kómektese alady», - dep atap ótti Baqytjan Bazarbek.
Depýtattardyń pikirinshe, detektıvtik qyzmet týraly zań qabyldansa, ol quqyq qorǵaý organdarynyń jumysyn almastyrmaıdy. Kerisinshe, azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýdyń qosymsha tetigine aınalýy múmkin. Al zań jobasynyń naqty qalaı júzege asatyny aldaǵy talqylaýlardan keıin belgili bolady.
