Qazaqstanda detektivtik qyzmetti zańnamalyq turǵydan retteý máselesi Májiliste qaita kóterildi, dep habarlaidy Dala News.
Depýtattardyń aitýynsha, bul bastama azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýdyń qosymsha tetigin qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Búginde álemniń kóptegen elderinde jumys isteitin bul institýt kei jaǵdaida shyndyqty anyqtaýǵa jáne ádildikke jetýge múmkindik beretin qural retinde qarastyrylady.
Májilis depýtaty Abzal Quspan bul zań jobasy kezdeisoq paida bolǵan bastama emes ekenin aitady. Onyń sózinshe, bul taqyrypty ol depýtat bolyp sailanǵan sátten bastap kóterip keledi.
«Joq, men ózim qylmystyq quqyq salasynyń mamanymyn. Sondyqtan 2023 jyly depýtat bolyp sailanǵan kezde qolǵa alǵan zań jobalarymnyń biri osy. Ony Parlamentarizm institýtymen birlese otyryp daiyndadyq. Bul birinshiden. Ekinshiden, men muny ózim taǵdyrly zań dep aitam. Kezinde, tipti Nazarbaevtyń kezinde de bul zań jobasy Májiliske úsh ret kelip, úsh ret keri qaitqan. Birinde depýtattar qarsy boldy, birinde úkimet ózi qaitaryp alǵan. Sondyqtan bul bizdiń tórtinshi áreketimiz», - dedi depýtat.
Depýtattyń aitýynsha, kórshiles memleketterdiń tájiribesinde mundai institýt áldeqashan qalyptasqan.
«Kórshiles elderdiń tájiribesine qaraityn bolsaq, Qyrǵyzstan men Reseide detektivtik qyzmet 90 jyldardyń ortasynan beri bar. Sondyqtan biz bul máselede biraz kesh qaldyq. Al Eýropa men Amerika elderiniń tájiribesine súiensek, detektivtik qyzmet ádildikti ornatýdyń, shyndyqty tabýdyń balama tetigi retinde qarastyrylady. Sondyqtan bul zańdy qabyldaýǵa men óte múddelimin. Jáne onyń qoǵamǵa paida ákeletinine senimdimin», - dep óz pikirin bildirdi.
Sonymen qatar ol Atyraýda bolǵan rezonansty oqiǵa qoǵamda bul máseleni taǵy da talqylaýǵa sebep bolǵanyn atap ótti.
«Al endi Atyraýda bolǵan jaǵdaidy men estigen boida, sol kezde resmi ishki ister organdary, politsiia departamenti olar shetelge shyqqan joq dep joqqa shyǵaryp jatqan edi. Sol kezde men hakerdiń jazbasymen bólistim. Áleýmettik jelide, Facebook-ta tapsańyzdar bolady. Sol kezde men bul bolashaq qazaq detektiviniń beinesi dep jazǵan edim», - dedi depýtat.
Quspannyń aitýynsha, qazirgi tsifrlandyrý dáýirinde jeke mamandardyń múmkindigi burynǵydan áldeqaida keńeigen.
«Qazirgi tsifrlandyrý zamanynda bárimizdiń qolymyzda smartfon bar, ainalamyzda beinekameralar jetkilikti. Sondyqtan telefondaǵy hat almasýlar nemese billing arqyly kóptegen nárseni ońai anyqtaýǵa bolady. Al politsiia qyzmetkerleriniń barlyǵynda birdei mundai hakerlik múmkindikter joq. Al tsifrlyq álemde jumys isteitin myqty mamandar ishki ister organdaryna az jalaqyǵa jumys isteýge kele bermeidi. Sondyqtan detektivtik qyzmet týraly aitatyn bolsaq, bul baǵytta jumys isteitin erekshe, bólek bir top qalyptasýy múmkin», - dedi Abzal Quspan.
Al Májilis depýtaty Baqytjan Bazarbek bul zań jobasynyń basty maqsaty azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý ekenin atap ótti. Onyń aitýynsha, kei jaǵdaida azamattar ádildikke jetý úshin qosymsha quqyqtyq quraldarǵa muqtaj bolady.
«Búgingi zań jobasynyń negizgi maqsaty eń aldymen azamattardyń quqyqtaryn qorǵaý. Ózderińiz bilesizder, detektivtik qyzmet sheteldik tájiribede burynnan bar institýt. Keide azamattar ádildik pen shyndyqty izdeý jolynda quqyqtarynyń buzylǵanyn sezedi. Osyndai jaǵdaida zań sheńberinde qosymsha detektivtik qyzmetti paidalaný múmkindigi qajet bolady. Sondyqtan bul zań jobasyn qabyldaý ýaqyt talabynan týǵan qajettilik.
Bul zań jobasy eń aldymen azamattardyń quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Detektivtik qyzmet týraly zańdy qabyldaý arqyly biz mańyzdy qadam jasadyq. Sebebi osy ýaqytqa deiin quqyq qorǵaý organdary qylmystyq is qozǵap, tergeý amaldaryn júrgizgenimen, keibir ister dálelderdiń jetkiliksizdiginen jabylyp qalyp jatady.
Al kásibi detektivter óz klientiniń atynan áreket etip, árbir materialdy jeke zerttep, qosymsha dálelder jinai alady. Bul qyzmet jemqorlyqqa jol bermei, táýelsiz túrde jumys isteýge negizdeledi. Sondyqtan detektivter óz klientiniń múddesin qorǵap, quqyq qorǵaý organdary nazar aýdarmaǵan nemese tolyq zerttelmegen jaittardy anyqtaýǵa kómektese alady», - dep atap ótti Baqytjan Bazarbek.
Depýtattardyń pikirinshe, detektivtik qyzmet týraly zań qabyldansa, ol quqyq qorǵaý organdarynyń jumysyn almastyrmaidy. Kerisinshe, azamattardyń quqyqtaryn qorǵaýdyń qosymsha tetigine ainalýy múmkin. Al zań jobasynyń naqty qalai júzege asatyny aldaǵy talqylaýlardan keiin belgili bolady.
