قازاقستاندا دەتەكتيۆتىك قىزمەتتى زاڭنامالىق تۇرعىدان رەتتەۋ ماسەلەسى ماجىلىستە قايتا كوتەرىلدى، دەپ حابارلايدى Dala News.
دەپۋتاتتاردىڭ ايتۋىنشا، بۇل باستاما ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ قوسىمشا تەتىگىن قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان. بۇگىندە الەمنىڭ كوپتەگەن ەلدەرىندە جۇمىس ىستەيتىن بۇل ينستيتۋت كەي جاعدايدا شىندىقتى انىقتاۋعا جانە ادىلدىككە جەتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىن قۇرال رەتىندە قاراستىرىلادى.
ءماجىلىس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان بۇل زاڭ جوباسى كەزدەيسوق پايدا بولعان باستاما ەمەس ەكەنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، بۇل تاقىرىپتى ول دەپۋتات بولىپ سايلانعان ساتتەن باستاپ كوتەرىپ كەلەدى.
«جوق، مەن ءوزىم قىلمىستىق قۇقىق سالاسىنىڭ مامانىمىن. سوندىقتان 2023 جىلى دەپۋتات بولىپ سايلانعان كەزدە قولعا العان زاڭ جوبالارىمنىڭ ءبىرى وسى. ونى پارلامەنتاريزم ينستيتۋتىمەن بىرلەسە وتىرىپ دايىندادىق. بۇل بىرىنشىدەن. ەكىنشىدەن، مەن مۇنى ءوزىم تاعدىرلى زاڭ دەپ ايتام. كەزىندە، ءتىپتى نازاربايەۆتىڭ كەزىندە دە بۇل زاڭ جوباسى ماجىلىسكە ءۇش رەت كەلىپ، ءۇش رەت كەرى قايتقان. بىرىندە دەپۋتاتتار قارسى بولدى، بىرىندە ۇكىمەت ءوزى قايتارىپ العان. سوندىقتان بۇل ءبىزدىڭ ءتورتىنشى ارەكەتىمىز»، - دەدى دەپۋتات.
دەپۋتاتتىڭ ايتۋىنشا، كورشىلەس مەملەكەتتەردىڭ تاجىريبەسىندە مۇنداي ينستيتۋت الدەقاشان قالىپتاسقان.
«كورشىلەس ەلدەردىڭ تاجىريبەسىنە قارايتىن بولساق، قىرعىزستان مەن رەسەيدە دەتەكتيۆتىك قىزمەت 90 جىلداردىڭ ورتاسىنان بەرى بار. سوندىقتان ءبىز بۇل ماسەلەدە ءبىراز كەش قالدىق. ال ەۋروپا مەن امەريكا ەلدەرىنىڭ تاجىريبەسىنە سۇيەنسەك، دەتەكتيۆتىك قىزمەت ادىلدىكتى ورناتۋدىڭ، شىندىقتى تابۋدىڭ بالاما تەتىگى رەتىندە قاراستىرىلادى. سوندىقتان بۇل زاڭدى قابىلداۋعا مەن وتە مۇددەلىمىن. جانە ونىڭ قوعامعا پايدا اكەلەتىنىنە سەنىمدىمىن»، - دەپ ءوز پىكىرىن ءبىلدىردى.
سونىمەن قاتار ول اتىراۋدا بولعان رەزونانستى وقيعا قوعامدا بۇل ماسەلەنى تاعى دا تالقىلاۋعا سەبەپ بولعانىن اتاپ ءوتتى.
«ال ەندى اتىراۋدا بولعان جاعدايدى مەن ەستىگەن بويدا، سول كەزدە رەسمي ىشكى ىستەر ورگاندارى، پوليسيا دەپارتامەنتى ولار شەتەلگە شىققان جوق دەپ جوققا شىعارىپ جاتقان ەدى. سول كەزدە مەن حاكەردىڭ جازباسىمەن ءبولىستىم. الەۋمەتتىك جەلىدە، Facebook-تا تاپساڭىزدار بولادى. سول كەزدە مەن بۇل بولاشاق قازاق دەتەكتيۆىنىڭ بەينەسى دەپ جازعان ەدىم»، - دەدى دەپۋتات.
قۇسپاننىڭ ايتۋىنشا، قازىرگى سيفرلاندىرۋ داۋىرىندە جەكە مامانداردىڭ مۇمكىندىگى بۇرىنعىدان الدەقايدا كەڭەيگەن.
«قازىرگى سيفرلاندىرۋ زامانىندا ءبارىمىزدىڭ قولىمىزدا سمارتفون بار، اينالامىزدا بەينەكامەرالار جەتكىلىكتى. سوندىقتان تەلەفونداعى حات الماسۋلار نەمەسە بيللينگ ارقىلى كوپتەگەن نارسەنى وڭاي انىقتاۋعا بولادى. ال پوليسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ بارلىعىندا بىردەي مۇنداي حاكەرلىك مۇمكىندىكتەر جوق. ال سيفرلىق الەمدە جۇمىس ىستەيتىن مىقتى ماماندار ىشكى ىستەر ورگاندارىنا از جالاقىعا جۇمىس ىستەۋگە كەلە بەرمەيدى. سوندىقتان دەتەكتيۆتىك قىزمەت تۋرالى ايتاتىن بولساق، بۇل باعىتتا جۇمىس ىستەيتىن ەرەكشە، بولەك ءبىر توپ قالىپتاسۋى مۇمكىن»، - دەدى ابزال قۇسپان.
ال ءماجىلىس دەپۋتاتى باقىتجان بازاربەك بۇل زاڭ جوباسىنىڭ باستى ماقساتى ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ەكەنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ ايتۋىنشا، كەي جاعدايدا ازاماتتار ادىلدىككە جەتۋ ءۇشىن قوسىمشا قۇقىقتىق قۇرالدارعا مۇقتاج بولادى.
«بۇگىنگى زاڭ جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى ەڭ الدىمەن ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ. وزدەرىڭىز بىلەسىزدەر، دەتەكتيۆتىك قىزمەت شەتەلدىك تاجىريبەدە بۇرىننان بار ينستيتۋت. كەيدە ازاماتتار ادىلدىك پەن شىندىقتى ىزدەۋ جولىندا قۇقىقتارىنىڭ بۇزىلعانىن سەزەدى. وسىنداي جاعدايدا زاڭ شەڭبەرىندە قوسىمشا دەتەكتيۆتىك قىزمەتتى پايدالانۋ مۇمكىندىگى قاجەت بولادى. سوندىقتان بۇل زاڭ جوباسىن قابىلداۋ ۋاقىت تالابىنان تۋعان قاجەتتىلىك.
بۇل زاڭ جوباسى ەڭ الدىمەن ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارىن قورعاۋعا باعىتتالعان. دەتەكتيۆتىك قىزمەت تۋرالى زاڭدى قابىلداۋ ارقىلى ءبىز ماڭىزدى قادام جاسادىق. سەبەبى وسى ۋاقىتقا دەيىن قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى قىلمىستىق ءىس قوزعاپ، تەرگەۋ امالدارىن جۇرگىزگەنىمەن، كەيبىر ىستەر دالەلدەردىڭ جەتكىلىكسىزدىگىنەن جابىلىپ قالىپ جاتادى.
ال كاسىبي دەتەكتيۆتەر ءوز كليەنتىنىڭ اتىنان ارەكەت ەتىپ، ءاربىر ماتەريالدى جەكە زەرتتەپ، قوسىمشا دالەلدەر جيناي الادى. بۇل قىزمەت جەمقورلىققا جول بەرمەي، تاۋەلسىز تۇردە جۇمىس ىستەۋگە نەگىزدەلەدى. سوندىقتان دەتەكتيۆتەر ءوز كليەنتىنىڭ مۇددەسىن قورعاپ، قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى نازار اۋدارماعان نەمەسە تولىق زەرتتەلمەگەن جايتتاردى انىقتاۋعا كومەكتەسە الادى»، - دەپ اتاپ ءوتتى باقىتجان بازاربەك.
دەپۋتاتتاردىڭ پىكىرىنشە، دەتەكتيۆتىك قىزمەت تۋرالى زاڭ قابىلدانسا، ول قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ جۇمىسىن الماستىرمايدى. كەرىسىنشە، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋدىڭ قوسىمشا تەتىگىنە اينالۋى مۇمكىن. ال زاڭ جوباسىنىڭ ناقتى قالاي جۇزەگە اساتىنى الداعى تالقىلاۋلاردان كەيىن بەلگىلى بولادى.
