Qalalardyń bolashaǵy: Almaty oblysy men Ulybritaniia jańa qala qurylysy sheshimderin talqylady, dep habarlaidy Dalanews.kz.
2024 jyldyń 20 aqpanynda qalalyq keńistiktiń bolashaǵyna arnalǵan halyqaralyq UK Future Spaces forýmy ótti.Forýmǵa qazaqstandyq biznes ókilderi men investorlar qatysty.
Almaty oblysynyń ákimi Marat Sultanǵaziev quttyqtaý sózinde: «Almaty oblysy óziniń bai mádeni murasymen jáne biregei tabiǵi resýrstarymen tanymal. Geografiialyq erekshelikteri men ejelgi Jibek jolynyń boiynda ornalasýy bul óńirdi investitsiialyq turǵydan tartymdy ári týristik jaǵynan suranysqa ie etedi. Oblys aýmaǵynda britandyq jáne birlesken kapitaldyń qatysýymen 12 kásiporyn jumys isteidi. Óńirdiń syrtqy saýda ainalymy 3,6 mlrd AQSh dollaryna jetti, al eksport 12,1%-ǵa ósip, 819,4 mln dollardy qurady.
Almaty oblysynda 2,5 trln teńge somasyna 114-ten astam investitsiialyq joba júzege asyrylýda, onyń ishinde developerlik jobalar, kólik infraqurylymy jáne turaqty qurylys salasy bar. Óńirde bir arnaiy ekonomikalyq aimaq (AEA) jáne segiz indýstriialyq aimaq jumys isteidi. Investorlarǵa kelesi múmkindikter usynylady:
salyqtyq jeńildikter men arnaiy ekonomikalyq aimaqtar;
memlekettik-jekemenshik áriptestik (MJÁ) mehanizmderi;
jobalardy qoldaý jáne qarjylandyrý baǵdarlamalary.
Ǵalamdyq úrdister qurylysqa jańa tásilderdi qajet etedi. 2050 jylǵa qarai álem halqynyń 70%-dan astamy qalalarda turatyn bolady, bul sáýletshiler, developerler men memlekettik josparlaýshylarǵa úlken jaýapkershilik júkteidi. "Aqyldy" qalalar qurý, infraqurylymdy tsifrlandyrý, protsesterdi avtomattandyrý, jasyl sáýlet salasyn damytý, kómirtegi izin azaitý jáne jańartylatyn energiia kózderin engizý mańyzdy. Bul baǵyttar Almaty oblysynda, sonyń ishinde jańa Alataý qalasynda iske asyrylmaq.
Ákim forým jańa ideialar men tabysty jobalarǵa negiz bolatyn alańǵa ainalady degen senim bildirdi. Forým aiasynda oblys ákimi Ulybritaniianyń Qazaqstandaǵy Elshisi Keti Lich bastaǵan britandyq delegatsiiamen jáne biznes ókilderimen jeke kezdesýler ótkizdi. Olardyń arasynda Infrastructure Exports: UK teń tóraǵasy Stiýart Sinior, Zaha Hadid Architects kompaniiasynyń basshysy Patrik Shýmaher jáne Gillespies kompaniiasynyń negizin qalaýshy Djim Diggl boldy.
Ulybritaniianyń Qazaqstandaǵy Elshisi Keti Lich forýmǵa qurylys jáne sáýlet salasyndaǵy 25 tanymal britandyq sáýletshi qatysyp jatqanyn atap ótti. Olardyń keibiri Qazaqstanda óz jobalaryn júzege asyrýda.
Britandyq sáýletshiler Qazaqstanda, sonyń ishinde Almaty oblysynda óz jobalaryn júzege asyrýǵa úlken qyzyǵýshylyq tanytýda.
Ákim forýmnyń qurylys jáne sáýlet salasy mamandary úshin mańyzdylyǵyn atap ótti. Forýmda usynylǵan aqparat otandyq mamandardyń bilimin keńeitýge, shyǵarmashylyq ideialardyń damýyna yqpal etedi. Sonymen qatar, ákim qatysýshy kompaniialar tek jobalardy ǵana emes, materialdar men komponentterdi jetkizýdi, tipti nysandardy tolyq iske asyrýdy usynatynyn aitty.
Kezdesý barysynda Alataý qalasynda bilim berý ortalyqtary men ǵylymi qalashyq salý, sondai-aq týrizmdi damytý perspektivalary talqylandy.
Kelesi kezdesý 40 jyldan astam tájiribesi bar britandyq qurylys jáne infraqurylym salasynyń mamany, Gleeds kompaniiasynyń táýelsiz direktory Stiýart Siniormen ótti. Kezdesý barysynda yntymaqtastyq máseleleri men eki el mamandarynyń qatysýymen birlesken jobalyq keńse qurý múmkindigi qarastyryldy.
Sodan keiin Zaha Hadid Architects álemge áigili sáýlet jáne dizain stýdiiasynyń direktory Patrik Shýmahermen kezdesý ótti. Bul stýdiiada 500-den astam kásibi maman jumys isteidi. Patrik Shýmaher sáýlet, ýrbanistika jáne dizain salasyndaǵy jetekshi oishyldardyń biri retinde tanymal. Kezdesýde jeke kapitaldy tartý arqyly bastamashyl jobalardy júzege asyrý múmkindigi talqylandy. Bul biýdjettik júktemeni azaitýǵa múmkindik beredi.
Sońǵy kezdesý Gillespies halyqaralyq konsaltingtik kompaniiasynyń basqarýshy seriktesi Djim Digglmen ótti. Ol 30 jyldan astam tájiribesi bar jáne Eýropa, Taiaý Shyǵys, Aziia men Afrikadaǵy iri halyqaralyq jobalarǵa qatysqan. Kelissózder barysynda kóldeneń kógaldandyrý máseleleri, sondai-aq ǵimarattarǵa qoiylatyn talaptardy jobalaý kezeńinde ázirleý máseleleri talqylandy.
Forým aiasynda Alataý qalasynyń ákimi Arken Ótenov Arup kompaniiasynyń jahandyq infraqurylym direktory Lorna Bollmen jáne Arup Türkiye kólik biznesiniń jetekshisi Emre Shimshekpen kezdesti. Olar Ulybritaniia, Daniia, Ispaniia, Litva, Grýziia, Ózbekstan jáne Qazaqstanda jobalarmen jumys istegen tájiribege ie.
Kezdesý barysynda óńirde innovatsiialyq sáýlet sheshimderin júzege asyrý jáne odan ári yntymaqtastyq máseleleri qarastyryldy.
Aita ketý kerek, UK Future Spaces forýmy qalalardy turaqty damytýǵa jáne Qazaqstanǵa halyqa ralyq investitsiialardy tartýǵa yqpal etetin ozyq qala qurylysy jáne sáýlet sheshimderin talqylaýǵa arnalǵan mańyzdy alańǵa ainaldy.
