Tanymal ekonomist, qoǵam belsendisi Muhtar Taijan Qazaqstan halqy assambleiasynyń qazaq qoǵamyna qajet bolmai qalǵanyn aityp otyr. Táýelsizdiktiń alǵashqy jyldarynda mańyzdy bolǵan osynaý institýt búginde teatrlandyrylǵan qoiylymǵa uqsap barady deidi ol óziniń Facebook-paraqshasynda.
Taijannyń jazýynsha, Qazaqstanda 140 ult pen ulys ókilderi turady degen aqparat ta shyndyqqa janaspaidy. Muny ol kommýnistik kezeńnen qalǵan asyra silteýshilikke balap otyr.
«Bul institýt bizge 25-20-15 jyl buryn qajet bolsa bolǵan shyǵar. Ol kezde qazaqtardyń eldegi úles salmaǵy 38-50 paiyz aralyǵynda edi. Al, qazir demografiialyq jaǵdaidyń kúrt ózgerýine bailanysty (qazaqtardyń sany 77 paiyzdy quraidy) QHA jasandylyqqa boi aldyryp barady. Týrasyn aitaiyq, bizdiń elde 140 ulttyń ókili turmaidy», - deidi ol óziniń jazbasynda.
Onyń aitýynsha, elde bir ulttyń bir ǵana ókili tursa da, ony diasporalar qataryna qosyp, 140 ultan turatyn Assambleiany jasap shyǵarǵan. Al, sol Assambleianyń 10 ókili Májiliske depýtat bolyp taǵaiyndalady.
M.Taijan sondai-aq, qazaq balalaryna ózge ult ókilderiniń kiimderin kigizip, eldegi kópulttylyqty kórsetýdiń qajeti joq ekenin de aityp otyr. Mundai býtaforiianyń kimge keregi bar deidi ol.
«Árine, ár ulttyń ókili óziniń ulttyq kiimin kiip júrýge quqyly. Biraq, sol ulttardyń ókilderin mektepterden, aýyldar men qalalardan tappasaq, onyń ulttyq kiimin qazaq balasyna kigizýdiń ne qajeti bar? Bul baryp turǵan mazaq qoi. Qazaqstanda memleketti qalyptastyrýshy bir ǵana ult bar, ol - 13 millionǵa jetip qalǵan qazaq halqy. Kez kelgen ózge memleketterdegi sekildi bizde de diasporalar bar, olar óz tilin, dinin, mádenieti men dástúrin saqtaýǵa quqyly. Biraq, qazirgi jastar ultyna qaramastan memlekettik tildi úirenýi kerek, qazaqsha sóileýi kerek. Memleket soǵan mindetteýi tiis», - deidi Muhtar Taijan.
Onyń pikirinshe, Qazaqstan halqy assambleiasynyń taraýyna kóp ýaqyt qalǵan joq. Eldegi demografiialyq jaǵdai soǵan ákele jatyr.
«Biz eýropalyq úlgide ulttyq-demokratiialyq quqyqtyq memleket qalyptastyrýymyz qajet», - dep jazdy ekonomist óziniń paraqshasynda.
Aita keteiik, keshe Astanada Qazaqstan halqy assambleiasynyń kezekti sessiiasy ótip, oǵan elimizdiń ár aimaǵynan kelgen 1,5 myńnan astam adam qatysty.
Derekkóz: sn.kz
