Biz nege shúkirshilmiz?
Iá, Táýelsizdik alǵan baqytty halyqpyz. Jer betindegi 2000-nan asa ulttyń mundai baqytqa qol jetkizgenderi 200-den aspaidy eken. Táýelsizdik alǵanymyzǵa shúkir desek bolady. Biraq sol Táýelsizdikti qorǵaý úshin, máńgilik etý úshin aýyz júzindegi shúkirshilik bizge kómektese me? Biz ózimizdi Táýelsizdigi joq halyqtarmen salystyryp, «shúkir, analardy qarashy, otany joq, tentirep júr» dep jubatamyz. Táýelsizdikti baiandy etý úshin san ǵasyrlap soǵysqan babalarymyzdy tez umytqanymyz qalai? Olar ne bolsa da, kúrespei, únsiz otyra berińder, Táýelsizdik sonda ǵana baiandy bolady dep amanattaǵan joq qoi... Nege biz ózimizdi Táýelsizdigi joq halyqpen emes, san ǵasyr boiy eshkimge bodan bolmaǵan eldermen salystyrmaimyz?! Solardyń jinaǵan tájiribesi men jetken jetistikterin eskerip, úlgi almai, ne úshin qorlyq pen zorlyq kórgen, ot pen oqtyń ortasynda, ashtyq pen taqsyrettiń ileýinde jatqan elderge qarap, «shúkir, shúkir» deýge qumarmyz... túsinbeimin.
Alla shúkirshilderdi unatady deidi. Bul «shúkir» men ol «shúkirdiń» aiyrmasy jer men kóktei ekenin kóp halyq uǵynbaityn bolsa kerek. Dini tanymda shúkirshildik qanaǵat uǵymymen astarlasady. Bizdiki tym aryǵa ketken, ash-aryq bolsań da, qaiyrshy bolsań da, ózgelerge kúnde eseń ketip júrse de «bul kúnińe shúkirshilik et» deýge beiim turamyz. Sonda bizdiń halyq – en bailyqtyń ústinde otyrǵan qazaq halqy ne úshin ózgelerden qor, ózgelerden tómen ómir súrý kerek! Táýelsizdik úrkerdei toptyń baiýy úshin, solardyń rahatta ómir súrýi úshin buiyrǵan ba? Nege ózimizdiń úlesimizdi, ózimizdiń tiesili tókken terimizdiń aqysyn suramaimyz...
...Kelispeimin! Mundai jasandy shúkirshilik búgingi biýrokratiialyq qoǵamdy qurýshylardyń ózine óte tiimdi. Bilik basyndaǵy «alpaýyttar» shoǵyryna qazaqtyń «shúkirshildigi» kerek. Óziniń múddesin talap etpeitin, óziniń arman-maqsatyn, azamattyq kózqarasyn aita almaityn, «qudai saldy, qul kóndilik» náýmez minez olardyń oilaǵanyn oidaǵydai júzege asyrýyna taptyrmaityn kózir. Áitpese, mynaý en dalanyń asty-ústi toly bailyǵyn ádilettilikpen paidalansa, bizdiń jurt el qatarly kún keship, bilimdi, bilikti urpaq ósirip, eshkimge jaltaqtamaityn, jalpańdamaityn týra minezdi azamattar shoǵyryn qalyptastyryp úlgermes pe edi?!
Bizdiń bilik – quldyqtan shyqqan bilik. Baiaǵyda negrlerdi Afrikadan alyp keterde: «Senderdi quldyqtan qutqaramyz» dep, Amerika asyryp, quldyqqa satpap pa edi... Táýelsiz el boldyq degendi urandatyp, halyqty ózderiniń quldaryna ainaldyrýdy maqsat tutatyn tutas júie jumys istep jatqandai kórinedi keide... Olarǵa, bailyqqa kenelgen at tóbelindei topqa halyqtyń «shúkirshil» bolýy bek kerek. Al dinshilderdiń deni osyny «minsiz» atqarýǵa kirisken...
Taǵy bir dananyń: «Buryn qul edim, qazir quldardyń qulyna ainaldym» degen sózi bar. Biz buryn keńes odaǵynyń buratana halqy edik, qazir Táýelsiz eldiń buratana halqyna ainaldyq.
Tiliń shubar, diniń alabajaq, dástúr-saltyń myńquraý, biraq sonda da «osy kúnińe, osy kúnge jetkizgen kósemderge Alladan medet surap» «shúkirlik» etýiń qanshalyqty ádiletti?!
Ádette, bizdiń sońymyzda pálen el bar dep keýde keremiz, al aldymyzda bizdiń shań qaptyryp ketken qanshama jurt bar, olar týraly nege oilamaimyz?!
Bizdiń 25 jyldyq jetistigimizdiń bos sóz ben qurǵaq maqtan ekenin bir jylǵa jetpeitin «daǵdarys» aiparadai ashyp bergen joq pa? Osynsha ýaqyt tynbastan «shúkirshilik» aitqan ult bolsa, qazaqtai-aq bolsyn! Kósegemiz osydan kógerer bolsa, áldeqashan «Alla súier elge» ainalar ek. Joq. Alla qurǵaq shúkirshilikti emes, ádiletti jaqtaýshyny ári sony talap etip, qorǵaýshy eldi súise kerek. Toiymsyzdyq, nysapsyzdyq, qorqaýlyqty kóre otyryp, oǵan táit dei almaǵan eldiń baǵy janbas bolar...
E. QAMALBEKOV.
