Bir toi adam ómiriniń qansha ýaqytyn alady? Ekonomist esep júrgizdi

Bir toi adam ómiriniń qansha ýaqytyn alady? Ekonomist esep júrgizdi
Foto: JI

Facebook jelisinde qoǵam qairatkeri Saiat Ybyrai qazaqy toidyń adam ýaqyty men ekonomikaǵa túsiretin salmaǵy týraly jazba jariialady. Onyń aitýynsha, bul oidy ol ekonomist ǵalymmen bolǵan áńgimeden keiin kópshilik talqysyna usynǵan, dep habarlaidy dalanews.kz.

Avtordyń sózinshe, áńgime barysynda ekonomist áriptesi 300 adam shaqyrylǵan, shamamen 10 saǵatqa sozylǵan toidy mysalǵa alyp, qarapaiym esep júrgizgen.

“Áýeli 300 qonaqty 10 saǵatqa kóbeittim. Sonda 3000 adam-saǵat shyqty. Ony segiz saǵattyq jumys kúnine shaqqanda 375 kún bolady. Demek, bir toi – bir adamnyń bir jyldyq ómirine teń”, – deidi ekonomist.

Saiat Ybyraidyń aitýynsha, áńgimege qatysqan zeinetker bul eseppen kelisip, qazaq qoǵamyndaǵy uzaqqa sozylatyn toi mádenietin synǵa alǵan.

“Toi toilamańdar dep otyrǵan eshkim joq. Biraq osy úshin 300 adamdy 10 saǵat boiy otyrǵyzý qanshalyqty oryndy? Qonaqtardyń kóbi ketkisi kelse de, renjitpeiin dep amalsyz otyrady”, – degen ol.

Al onyń jubaiy da quttyqtaý, bata berý jáne aǵaiynmen qaýyshý siiaqty rásimderdi birneshe saǵattyń ishinde ótkizýge bolatynyn aityp, toidyń uzaqtyǵyn qysqartýǵa bolatynyn jetkizgen.

Bir keshtiń quny – 20 million teńge

Jazbada toidyń qarjylai shyǵyny da sóz bolady.

Ekonomistiń esebinshe, búginde 100 adamǵa arnalǵan toidyń ortasha quny 6-8 million teńgeni, al 200 adamdyq toidyń shyǵyny 13 million teńgeni quraidy.

Alaida áńgimege qatysýshylardyń biri bul eseppen kelispegen.

“Qoiyńyz, kemi 20 million teńge. Jaqynda ǵana qyzymdy uzattym, jaqsy bilemin”, – degen.

Osyǵan bailanysty avtor bir keshke jumsalatyn qarajattyń artynda birneshe jyldyq eńbek jatqanyn aityp, mundai qarjynyń bilimge nemese kásipti damytýǵa jumsalsa, qoǵamǵa kóbirek paida ákeletinin alǵa tartady.

Aiyna eki toi – jylyna bir ai ýaqyt

Ekonomist tek qarjyny ǵana emes, ýaqyt shyǵynyn da eseptep kórgen.

Onyń aitýynsha, eger adam aiyna orta eseppen eki toiǵa qatysyp, árqaisysy 6-7 saǵatqa sozylsa, bir jylda shamamen 156 saǵat nemese 20 jumys kúni toida ótedi. Al toilar 10 saǵatqa sozylatyn bolsa, bul kórsetkish 30 tolyq jumys kúnine deiin jetedi.

“Aiyna eki emes, úsh-tórt toiǵa barsańyz, bir jyldyń ishinde 1-2 ailyq ómirińiz tek toiǵa ketedi”, – deidi ekonomist.

Avtor bul esepti 40 jyldyq eńbek ótili bar professor-ekonomistiń jasaǵanyn atap ótti.

Sonymen qatar ekonomist naqty shyǵyn budan da kóp bolýy múmkin ekenin aitqan. Onyń sózinshe, jolǵa, kiim tańdaýǵa, syilyq alýǵa jáne daiyndyqqa ketetin ýaqyt esepke alynbaǵan.

“Dańǵaza toilardyń qatty mýzykasynan keiin eki kún boiy óz-ózime kele almaimyn. Ony bul esepke qosqan joqpyn”, – deidi ol.

Qatty mýzyka densaýlyqqa ziian

Áńgime barysynda pikir bildirgen dáriger de uzaqqa sozylatyn toilardyń densaýlyqqa áserine toqtalǵan.

“Anandai dańǵyrlaǵan mýzykamen adamdy óltirýge bolady. Joǵary detsibeldegi dybys júike júiesine aýyr salmaq túsiredi. Ólmeseń de, depressiiaǵa túsýiń múmkin. Kelesi kúni adamnyń eńbekke qabileti kúrt tómendeidi”, – dep atap ótken ol.

Másele ekonomikaǵa kelip tireledi

Jazba sońynda Saiat Ybyrai jeke adamnyń ýaqyty men qarjysy ǵana emes, jalpy el ekonomikasyna túsetin salmaq týraly oi qozǵaidy.

Avtordyń aitýynsha, osy esepterdi tyńdaǵannan keiin onyń kókeiinde: “Al memlekettiń ekonomikasyna shaqqanda qazaqy toilardyń jalpy shyǵyny qandai bolady?” degen suraq týǵan.