Qazaqstanda 2027 jyldan bastap áleýmettik kómektiń birqatar túrin taǵaiyndaý tártibi ózgeredi. Tólemder otbasynyń quramyna ǵana emes, onyń naqty materialdyq jaǵdaiyna qarai belgilenedi, dep habarlaidy dalanews.kz.
Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń málimetinshe, 2027 jylǵy 1 qańtardan bastap áleýmettik qoldaýdyń jekelegen túrlerin taǵaiyndaýda muqtajdyq deńgeii eskeriledi. Bul rette otbasynyń barlyq kámeletke tolǵan músheleri týraly aqparat qaralady.
Ministrlik qazirgi ýaqytta áleýmettik kómektiń 14 túrin otbasynyń ál-aýqatyna qarai taǵaiyndaýdy josparlap otyr. Olardyń qatarynda:
• bala týǵan kezde beriletin járdemaqy;
• bala 1,5 jasqa tolǵanǵa deiingi kútim járdemaqysy;
• kópbalaly otbasylarǵa beriletin járdemaqy;
• «Kúmis alqa» jáne «Altyn alqa» iegerlerine arnalǵan tólemder;
• múgedektigi bar balany tárbieleýge bailanysty keibir tólemder;
• birinshi toptaǵy múgedektigi bar balany kútetin adamdarǵa arnalǵan jekelegen tólemder;
• basqa da áleýmettik tólemder kiredi.
Ministrlik túsindirýinshe, otbasynyń ál-aýqaty bes sanat boiynsha baǵalanady: A – ál-aýqaty joǵary, V – qamtamasyz etilgen, S – qanaǵattanarlyq, D – ekonomikalyq turǵydan osal, E – ekonomikalyq jáne áleýmettik turǵydan osal.
Jańa júiede A jáne V sanatyna jatatyn otbasylarǵa birqatar áleýmettik tólemder berilmeidi. Al S, D jáne E sanatyndaǵy otbasylar áleýmettik qoldaý alýǵa quqyly bolady.
Otbasynyń sanatyn anyqtaý kezinde tek jalaqy kólemi emes, birneshe faktor qatar esepke alynady. Olardyń ishinde tabys, turǵyn úi jaǵdaiy, jyljymaly jáne jyljymaityn múlik, kásipkerlik qyzmet, jer ýchaskeleri jáne basqa da áleýmettik-ekonomikalyq kórsetkishter bar.
Mysaly, ministrlik túsindirmesinde A sanatyna jatatyn otbasy múshesiniń ortasha jan basyna shaqqandaǵy tabysy 7 jáne odan da kóp kúnkóris minimýmyna, al V sanatynda 5–6 kúnkóris minimýmyna jetýi múmkin ekeni aitylǵan. Alaida túpkilikti sheshim tek tabysqa qarap qabyldanbaidy, otbasynyń basqa da kórsetkishteri eskeriledi.
Bul rette járdemaqylardyń mólsherin qysqartý josparlanyp otyrǵan joq. Ózgeris eń aldymen olardy kim alatynyna qatysty bolady. Áleýmettik tólem alýshylar otbasynyń ál-aýqatyn baǵalaý úshin memlekettik aqparattyq júielerdegi derekterdi paidalanýǵa kelisim berýi kerek.
Ministrlik buǵan deiin de tórt jáne odan kóp balasy bar otbasylardyń járdemaqydan aiyrylatyny týraly aqparatty joqqa shyǵarǵan. Qoldanystaǵy tártip boiynsha tórt jáne odan kóp birge turatyn kámeletke tolmaǵan balasy bar otbasy kópbalaly otbasy sanalady.
Iaǵni, 2027 jyldan bastap «tórt balań bolsa, járdemaqy joq» degen ereje bolmaidy. Negizgi ózgeris – otbasynyń tabysy men múliktik jaǵdaiy da esepke alynyp, joǵary ál-aýqatty otbasylarǵa birqatar biýdjettik járdemaqylardyń taǵaiyndalmaýy.
Ministrlik jańa júieniń naqty tetikteri zańmen bekitiletinin málimdedi.
