Facebook جەلٸسٸندە قوعام قايراتكەرٸ سايات ىبىراي قازاقى تويدىڭ ادام ۋاقىتى مەن ەكونوميكاعا تٷسٸرەتٸن سالماعى تۋرالى جازبا جارييالادى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل ويدى ول ەكونوميست عالىممەن بولعان ەڭگٸمەدەن كەيٸن كٶپشٸلٸك تالقىسىنا ۇسىنعان, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
اۆتوردىڭ سٶزٸنشە, ەڭگٸمە بارىسىندا ەكونوميست ەرٸپتەسٸ 300 ادام شاقىرىلعان, شامامەن 10 ساعاتقا سوزىلعان تويدى مىسالعا الىپ, قاراپايىم ەسەپ جٷرگٸزگەن.
“ەۋەلٸ 300 قوناقتى 10 ساعاتقا كٶبەيتتٸم. سوندا 3000 ادام-ساعات شىقتى. ونى سەگٸز ساعاتتىق جۇمىس كٷنٸنە شاققاندا 375 كٷن بولادى. دەمەك, بٸر توي – بٸر ادامنىڭ بٸر جىلدىق ٶمٸرٸنە تەڭ”, – دەيدٸ ەكونوميست.
سايات ىبىرايدىڭ ايتۋىنشا, ەڭگٸمەگە قاتىسقان زەينەتكەر بۇل ەسەپپەن كەلٸسٸپ, قازاق قوعامىنداعى ۇزاققا سوزىلاتىن توي مەدەنيەتٸن سىنعا العان.
“توي تويلاماڭدار دەپ وتىرعان ەشكٸم جوق. بٸراق وسى ٷشٸن 300 ادامدى 10 ساعات بويى وتىرعىزۋ قانشالىقتى ورىندى? قوناقتاردىڭ كٶبٸ كەتكٸسٸ كەلسە دە, رەنجٸتپەيٸن دەپ امالسىز وتىرادى”, – دەگەن ول.
ال ونىڭ جۇبايى دا قۇتتىقتاۋ, باتا بەرۋ جەنە اعايىنمەن قاۋىشۋ سيياقتى رەسٸمدەردٸ بٸرنەشە ساعاتتىڭ ٸشٸندە ٶتكٸزۋگە بولاتىنىن ايتىپ, تويدىڭ ۇزاقتىعىن قىسقارتۋعا بولاتىنىن جەتكٸزگەن.
بٸر كەشتٸڭ قۇنى – 20 ميلليون تەڭگە
جازبادا تويدىڭ قارجىلاي شىعىنى دا سٶز بولادى.
ەكونوميستٸڭ ەسەبٸنشە, بٷگٸندە 100 ادامعا ارنالعان تويدىڭ ورتاشا قۇنى 6-8 ميلليون تەڭگەنٸ, ال 200 ادامدىق تويدىڭ شىعىنى 13 ميلليون تەڭگەنٸ قۇرايدى.
الايدا ەڭگٸمەگە قاتىسۋشىلاردىڭ بٸرٸ بۇل ەسەپپەن كەلٸسپەگەن.
“قويىڭىز, كەمٸ 20 ميلليون تەڭگە. جاقىندا عانا قىزىمدى ۇزاتتىم, جاقسى بٸلەمٸن”, – دەگەن.
وسىعان بايلانىستى اۆتور بٸر كەشكە جۇمسالاتىن قاراجاتتىڭ ارتىندا بٸرنەشە جىلدىق ەڭبەك جاتقانىن ايتىپ, مۇنداي قارجىنىڭ بٸلٸمگە نەمەسە كەسٸپتٸ دامىتۋعا جۇمسالسا, قوعامعا كٶبٸرەك پايدا ەكەلەتٸنٸن العا تارتادى.
ايىنا ەكٸ توي – جىلىنا بٸر اي ۋاقىت
ەكونوميست تەك قارجىنى عانا ەمەس, ۋاقىت شىعىنىن دا ەسەپتەپ كٶرگەن.
ونىڭ ايتۋىنشا, ەگەر ادام ايىنا ورتا ەسەپپەن ەكٸ تويعا قاتىسىپ, ەرقايسىسى 6-7 ساعاتقا سوزىلسا, بٸر جىلدا شامامەن 156 ساعات نەمەسە 20 جۇمىس كٷنٸ تويدا ٶتەدٸ. ال تويلار 10 ساعاتقا سوزىلاتىن بولسا, بۇل كٶرسەتكٸش 30 تولىق جۇمىس كٷنٸنە دەيٸن جەتەدٸ.
“ايىنا ەكٸ ەمەس, ٷش-تٶرت تويعا بارساڭىز, بٸر جىلدىڭ ٸشٸندە 1-2 ايلىق ٶمٸرٸڭٸز تەك تويعا كەتەدٸ”, – دەيدٸ ەكونوميست.
اۆتور بۇل ەسەپتٸ 40 جىلدىق ەڭبەك ٶتٸلٸ بار پروفەسسور-ەكونوميستٸڭ جاساعانىن اتاپ ٶتتٸ.
سونىمەن قاتار ەكونوميست ناقتى شىعىن بۇدان دا كٶپ بولۋى مٷمكٸن ەكەنٸن ايتقان. ونىڭ سٶزٸنشە, جولعا, كيٸم تاڭداۋعا, سىيلىق الۋعا جەنە دايىندىققا كەتەتٸن ۋاقىت ەسەپكە الىنباعان.
“داڭعازا تويلاردىڭ قاتتى مۋزىكاسىنان كەيٸن ەكٸ كٷن بويى ٶز-ٶزٸمە كەلە المايمىن. ونى بۇل ەسەپكە قوسقان جوقپىن”, – دەيدٸ ول.
قاتتى مۋزىكا دەنساۋلىققا زييان
ەڭگٸمە بارىسىندا پٸكٸر بٸلدٸرگەن دەرٸگەر دە ۇزاققا سوزىلاتىن تويلاردىڭ دەنساۋلىققا ەسەرٸنە توقتالعان.
“انانداي داڭعىرلاعان مۋزىكامەن ادامدى ٶلتٸرۋگە بولادى. جوعارى دەتسيبەلدەگٸ دىبىس جٷيكە جٷيەسٸنە اۋىر سالماق تٷسٸرەدٸ. ٶلمەسەڭ دە, دەپرەسسيياعا تٷسۋٸڭ مٷمكٸن. كەلەسٸ كٷنٸ ادامنىڭ ەڭبەككە قابٸلەتٸ كٷرت تٶمەندەيدٸ”, – دەپ اتاپ ٶتكەن ول.
مەسەلە ەكونوميكاعا كەلٸپ تٸرەلەدٸ
جازبا سوڭىندا سايات ىبىراي جەكە ادامنىڭ ۋاقىتى مەن قارجىسى عانا ەمەس, جالپى ەل ەكونوميكاسىنا تٷسەتٸن سالماق تۋرالى وي قوزعايدى.
اۆتوردىڭ ايتۋىنشا, وسى ەسەپتەردٸ تىڭداعاننان كەيٸن ونىڭ كٶكەيٸندە: “ال مەملەكەتتٸڭ ەكونوميكاسىنا شاققاندا قازاقى تويلاردىڭ جالپى شىعىنى قانداي بولادى?” دەگەن سۇراق تۋعان.
