Minskide 9-12 maýsym aralyǵynda ótken Halyqaralyq birjalar qaýymdastyǵynyń (HBQ) mereitoilyq jinalysy aiasynda «Kaspii» taýar birjasy 2024 jylǵy óz qyzmetiniń qorytyndylaryn usyndy.
Esep infraqurylymdy tsifrlandyrýdyń jalǵasýy aiasynda negizgi baǵyttardyń údemeli damýyn, naryqtyq pozitsiialardyń nyǵaiýyn jáne saýda kólemderiniń ósýin kórsetti.
Tiisti kórsetkishter munai ónimderi men kómirden suiytylǵan gaz ben tsementke deiingi saýdanyń strategiialyq mańyzdy sektorlaryndaǵy turaqty serpindi kórsetedi.
Birjalyq mámilelerdiń jalpy kólemi 2024 jyly $746 mln qurady, onyń $617,6 mln shikizat, $75,4 mln — materialdar, $43,6 mln — jabdyq, $3,4 mln — tehnika jáne $6 mln — ózge de sanattar.
Jyl qorytyndysy boiynsha birja 12 962 mámileni tirkedi, al jetkizýshilerdiń jalpy sany 687 qurady.
Baiandamada negizgi taýar sektsiialary boiynsha saýda-sattyq qorytyndylary usynyldy. Eń úlken kólem $248,3 mln munai ónimderine — bitým, benzin, dizel jáne aviatsiialyq (reaktivti) otynǵa tiesili.
Birjalyq taýarlarmen (onyń ishinde kómir, tsement, aýyl sharýashylyǵy ónimderi jáne t. b.) saýda kólemi $185,6 mln qurady.
Jer qoinaýyn paidalanýshylar úshin taýarlardy satyp alý sanatyndaǵy birjalyq mámileler (onyń ishinde qatty paidaly qazbalar, kómirsýtek shikizaty boiynsha) $264,3 mln-ǵa baǵalanady.
Ótimdi emes múlik pen negizgi quraldardy (ǵimarattardy, qurylystardy, jer ýchaskelerin qospaǵanda) satý sheńberindegi birjalyq mámileler kólemi $2,8 mln qurady.
Birjanyń 2024 jylǵy negizgi jetistikteriniń qatarynda saýda-sattyqtyń ikemdiligi men ashyqtyǵyn jaqsartqan qosarlanǵan qarsy aýktsion rejiminde baǵdarlamalyq-tehnikalyq platformanyń jańartylǵan modýlin engizý (trade.ccx.kz) bar.
Ótken jyly birja jarǵylyq kapitaldy 2,5 mlrd teńgege (~5 mln) deiin ulǵaitý jolymen kapitaldandyrýdy júrgizdi.
Budan basqa, birja S&P Global agenttiginiń (protsentil – 87/100) halyqaralyq ESG baǵalaýynan ótti jáne ekologiialyq áserdi esepke alý boiynsha jumysty jalǵastyrdy, onyń nátijeleri 2022 jáne 2023 jyldardaǵy Kómirtegi izi týraly esepte kórinis tapty.
2024 jyly «Kaspii» birjasynyń komandasy alǵash ret Turaqty damý týraly jariia esepti usyndy. Qujat korporativtik jaýapkershilik, qorshaǵan ortany qorǵaý, protsesterdiń ashyqtyǵy jáne eńbek jaǵdailary máselelerin qosa alǵanda, birjanyń turaqty damý salasyndaǵy strategiiasyn belgileidi. Esep saýda-sattyqqa qatysýshylar, seriktester jáne retteýshi organdar úshin mańyzdy turaqty damýdyń sandyq jáne sapalyq kórsetkishterin ashady.
Jariialanǵan málimetterge sáikes, alańdaǵy saýda-sattyqtyń ortasha táýliktik kólemi 1,2 mlrd teńgege jetti, áielder ujymnyń úshten birin quraidy, Direktorlar Keńesi quramynyń 66%-y táýelsiz músheler, al árbir qyzmetker jylyna orta eseppen 56 saǵat oqýdan ótti.
Bul rette birde-bir sybailas jemqorlyq quqyq buzýshylyq nemese aqparattyq qaýipsizdikke qatysty keleńsiz oqiǵa anyqtalǵan joq. LTIFR koeffitsienti (ýaqytsha eńbekke jaramsyzdyǵy bar jaraqat jiiliginiń kórsetkishi) de nólge teń boldy.
2024 jyly «Kaspii» taýar birjasy» AQ» «Atameken» UKP janyndaǵy Turaqty damý jáne ESG jónindegi keńestiń quramyna kirdi, oǵan jeke jáne kvazimemlekettik sektorlardyń, ulttyq holdingter men damý institýttarynyń, ónerkásiptik kásiporyndardyń, qaýymdastyqtardyń, halyqaralyq kompaniialardyń, saraptamalyq birlestikter men konsaltingtik kompaniialardyń, qarjy sektorynyń jáne depýtattyq korpýstyń ókilderi kiredi.
Sonymen qatar, «Kaspii» taýar birjasy Eýropalyq Energetikalyq birjalar qaýymdastyǵyna (EUROPEX) Qaýymdastyrylǵan múshe retinde qosylyp, Birikken Ulttar Uiymynyń (UN Global Compact) jahandyq shartynyń tolyqqandy qatysýshysy boldy.
«Biz úshin saýda-sattyqtyń ósýin qamtamasyz etý ǵana emes, sonymen qatar halyqaralyq standarttar deńgeiinde birjalyq infraqurylymdy damytý da óte mańyzdy. Biz tehnologiialarǵa investitsiia salýdy jalǵastyramyz, protsesterdiń ashyqtyǵyn kúsheitemiz jáne turaqty, básekege qabiletti saýda ortasyn qalyptastyrýǵa umtylamyz», — dep atap ótti «Kaspii» taýar birjasy» AQ prezidenti Murat Qadisov.
«Kaspii» birjasynyń basshysy sondai-aq 2024 jyly CSR strategiiasyn iske asyrý sheńberinde muqtaj otbasylarǵa-qysqy kezeń qarsańynda azyq-túlik sebetteri men otyn túrinde qaiyrymdylyq kómek kórsetilgenine nazar aýdardy. Sonymen qatar, «Kaspii» komandasy 2014 jyldan beri qoldap kele jatqan dziýdoshy Aqmaral Naýatbekti Parijdegi Paralimpiada oiyndaryndaǵy jeńisimen quttyqtady.
Qaýymdastyqtyń jyl saiynǵy jinalysynyń baǵdarlamasy HBQ-nyń 25 jyldyǵyna jáne Belarýs ámbebap taýar birjasynyń 20 jyldyǵyna orailastyrylǵanyn aita keteiik. Jinalys tsifrlyq transformatsiia men ashyqtyqty arttyrýdan bastap taýar, qor jáne valiýta naryqtaryn damytýdyń strategiialyq baǵyttaryna deiingi qazirgi ekonomikadaǵy birjalardyń rólin talqylaýǵa arnalǵan keńistik bolyp tabylady.
