Áleýmettik jelide kóptiń janyna aýyr tigen taǵy bir aiyppul túri týraly aqparat taraýda. Oǵan sensek, endi kúndizgi ýaqytta balalary shýlaǵandarǵa da aiyppul qarastyrylatyn kórinedi. Bul aqparattyń alǵashqy kózin Factcheck.kz-daǵy áriptesterimiz Instagram-daǵy paraqshalardyń birinen tapty. 17 qańtarda jariialanǵan bul habarlamada: "Balalaryńyz shýlasa, 118 myń teńge aiyppul tóleisiz" delingen, dep jazady Dalanews.kz.
Taratylǵan habarlamada Ákimshilik quqyq buzýshylyq týraly kodekstiń (ÁQBtK) halyqtyń sanitariialyq-epidemiologiialyq salamattylyǵy talaptaryn jáne gigienalyq normativterin buzýǵa qatysty 425-baby qamtylǵan. Bul bapqa sáikes, jeke tulǵalar 30 AEK (117 960 teńge) mólsherinde aiyppul túrindegi jazaǵa kesiledi, iaǵni jazbada aitylyp otyrǵan 118 myń teńge osy!
Sarapshylar densaýlyq saqtaý ministriniń 2022 jylǵy 16 aqpandaǵy buiryǵynda kórsetilgen gigienalyq normativter kestesinde ártúrli úi-jailar men aýmaqtarda ruqsat etilgen dybys deńgeii týraly aqparat bar ekenin naqtylaidy. Onda turǵyn úi keshenindegi páterlerdegi shý deńgeii: jumys kúnderi 9:00-den 22:00-ge deiin jáne demalys kúnderi 10:00-den 23:00-ge deiin 55 dBA-dan (akýstikalyq detsibel) jáne jumys kúnderi 22:00-den 9:00-ge deiin jáne demalys kúnderi keshki 23:00-den 10:00-ge deiin 45 dBA-dan aspaýy kerek.
Alaida, jazba avtory bul arada balalar shýyn nege negizge alǵany belgisiz, óitkeni normativter dybys kózin naqtylamaidy – is júzinde olar adamdardan bastap turmystyq tehnika da bolýy múmkin.
Barlyq jaitty egjei-tegjeili zerttei kele, sarapshylar mynandai qorytyndy shyǵardy: Qazaqstanda balalardyń shýyna salynatyn jańa aiyppul túri joq, sonymen qatar balalar shyǵaratyn shýdy retteitin jekelegen zańdar da joq. Shýdyń maksimaldy deńgeiiniń normalaryn belgileitin zańdar bar, biraq olar burynnan bar.
Buǵan deiin el azamattaryn kóligin bes minýttan artyq qyzdyrǵandarǵa salynatyn aiyppul qatty ashýyn týǵyzǵan. Alaida, keiinnen kólikti bes minýttan artyq qyzdyrýǵa zańda tyiym salynbaǵany belgili boldy. Bul týraly Májilis depýtaty, zańnama jáne sot-quqyqtyq reforma komitetiniń múshesi Baqytjan Bazarbek málimdedi. Ol komitet tiisti túzetýler engizgenin, oǵan sáikes osyndai normalardy jergilikti ókildi organdar – máslihattar bekite alatynyn atap ótti.
- Sizder (memlekettik organdar) zańda “bes minýt” degen túsiniktiń joq ekenin túsindirýlerińiz kerek edi. Osylai shýlatyp jibergen ózderińiz, qazir búkil halyq bes minýt týraly aityp júr. Muny ishki ister ministrligi men basqa da memlekettik organdar birigip túsindirýi tiis edi. Al qazir, túsindirý jumystarynyń júrgizilmeýiniń saldaryn kórip otyrmyz. Kóptegen adam osy máseleni haipqa ainaldyryp jiberdi, – dedi depýtat.
