«Maǵan qońyraý shalǵan kezinde,Telefonym sónip qaldy.Álemde jaryq sóngendei. Sezim paida boldy-aý. Jaiaý kósheniń boiymen men júrip kelem. Kútpeshi janym tek qońyraý menen» – mine, «án» mátininiń «máni» osy!…
Óleń mátinine uqsasyn, el solai oilap qalsyn dep, án avtorlary bul áńgimeni jol-jolǵa bólip jazypty. «Ájeptáýir óleńimizdi búldirip, durys jazbady»-dep kinálamaý úshin biz de solardyń formasyna salyp jazyp kóreiik:
Maǵan qońyraý shalǵan kezinde
Telefonym sónip qaldy
Álemde jaryq sóngendei
Sezim paida boldy-aý
Jaiaý kósheniń boiymen men júrip kelem
Kútpeshi janym tek qońyraý menen»
Eshqandai óleńniń iisi de joq, kádimgi aýyzeki qarabaiyr jattandy jaýyr sóz. Án sóziniń avtoryn izdep, internetten izdep edim, ádettegidei ánshilerimiz ánniń áýenin de, óleńin de ózderi jazǵandai avtorlardyń aty –jóni joq eken. Iýtýbtan «Qońyraý» ánin izdep edim, bir bala shoshytatyn dúbara klip shyqty da, jaba saldym…
Keshe ǵana Arman Sqabyluly baýyrym feisbýk paraqshasynda «Qazaqstan» arnasyndaǵy jańa jyldyq habarda áigili bolyp qalǵan ánshimiz Áigerim Qalaýbaevanyń oryndaǵan:
«Əkeme aitshy mama,
Jibersin vecherge!
Jas emespin men endi,
Qorqady nesine? –
degen «áńgimesin» synaǵanyn oqyp edim. Endi, mine, «Ándijanda bir ápkem bar, budan da ótken soraqy» degenniń naǵyz ózi bolyp, «Habar» odan da asyp tústi…
Osydan úsh jyl buryn Kental degenniń úsheýi úsh jaqqa qarap turǵan uiqassyz úsh sóilemnen turatyn óleńin «Astana» arnasynan tyńdap, qorlanyp edim. «Án áleminde, efirlerde talǵam degen bar ma?!.» degen maqala da jazǵan bolatynmyn. Ol ánshi de eki aýyz sózin ánniń aiaǵyna deiin júike buzyp, júz ret qaitalai beredi eken. Men de sol maqaladan erinbei, úzindi qaitalai keteiin.
«Áne bir “Birlik bolsyn álemde, aman bol, halqym!”-degendi júz ret qaitalaityn, odan basqa bir sózi joq bir ánshi bar eken ǵoi, Kental dedi me, sol shyqqanda amalsyzdan arnany aýystyrýǵa týra keldi… SONY KIM Efirge jiberip júrgen? Sonda bul qandai án? Qandai sóz? Oý, án áleminiń ainalasynda júrgenderde talǵam degen bar ma, joq nólge túsken be? Mynadai “ánsymaqty”, al mátinin aitsań, aqyndar ǵana emes, qazaqsha biletin kez–kelgen adam infarkt bolatyn bundai “óleń mátinin” kim efirge jiberip júr? Qudai–aý, mynadai “ándi” tyńdap otyrý, “ánshiniń” bar bitirgeni zaldy shapqylap, kórermenmen erbeńdep bileýin kórip otyrý ne degen qorlyq edi?!. Jazyǵy joq, biraq talǵamy bar kórermendi aiap ketesiń…
Bizdiń aýylda, shalǵaidaǵy Shardaranyń qiyrdaǵy Qyzylqumynda ǵana emes, elimizdiń kez–kelgen aýylynda budan júz ese ádemi án jazatyn, júz ese sóz jazatyn, júz ese oryndai alatyn ánshiler tolyp jatyr. Odan da, solardy shaqyraiyq ta? Ónerdi qorlamaiyq! Ónerge talantsyz, talǵamsyz qur jankeshti ólermendik júrmeidi!
Men barlyq jumysymdy jiyp qoiyp, án mátini ne ekeninen habary joqtarǵa túsindirme jumysyn jasap kóreiin: «Birlik bolsyn álemde
Birlik bolsyn elimizde!
Aman bol halqym!
Halqym meniń!!!» degen án mátinine úsh qainasa sorpasy qosylmaidy. Ol jai bir adamnyń jaqsy tilegi... … Aýyldaǵy bolsyn, qaladaǵy bolsyn, kez-kelgen adam ondai tilektiń on ese jaqsysyn aityp beredi ǵoi. Al solardyń bári tilekterin «án» dep jariialap qoiyp, sahnada sekire berse ne bolady? Odan soń óleń qanshama aǵymǵa túskenmen, onyń ózgermeitin sharty – «uiqasy» bar bolýy tiis. Sondyqtan ol óleń, qarasóz emes...
Shamasy, birinshi synyptyń balasyna túsindirgendei túsindirdim dep úmittenemin. Án mátininen habary joqtardyń án mátini týraly birdeńe biletindei sóileýi adamnyń aiaýshylyǵyn týdyrady, basqa eshnárse emes… Al Kentaldyń «ataqty» úsh jolynda (eń bolmasa tórt jol da emes) bir de bir uiqas emge joq!!! Iaǵni, án mátini degen aýzyna ne kelse,sony aita salyp, sekirip bilei berý emes!
Árkim óz ornyn, aitar sózin, aralasatyn jerin bilýi kerek. Kental siiaqty bazar aralap , toi aralap án aita bersin, eki jyl bolypty ǵoi… Men buǵan aralaspas edim, bul «án» eldiń efirine, kieli sahnaǵa shyǵyp otyr ǵoi,!..Sondyqtan aralasamyn, ári bul másele maida-shúide dep oilamaimyn, mádenietimizdiń máni – qazaqtyń áni dep bilemin. Sóz uǵatyn, óleńniń mán-maǵynasyn túisinetin adam bolsa, túsinerliktei aittym ǵoi dep oilaimyn.»
Óleńge úsh qainasa sorpasy qosylmaityn osyndai mánsiz mátinsymaqtar órshimese, óshetin túri joq. Bul án mátinderine bailanysty synymyz tek atalmysh belgili arnalarǵa ǵana arnalǵan emes, barlyq telearnalarǵa, radiolarǵa da qatysty syn.
«Qazaqstan» da, «Habar» da, memleket qarjylandyratyn elimizdegi eń úlken eki arna. Iaǵni, qazynadan, bizdiń salyqtan tólegen aqshamyzǵa shyǵyp jatqan eki arnadaǵy ánsymaqtardy estip otyryp, biz óz qarjymyzǵa ózimiz «infarkt» bolýymyz kerek eken….
Qazybek ISA
Derekkózi: Qazaquni.kz
