Joǵary aýditorlyq palata kvazimemlekettik sektordaǵy kompaniialar jumysynan birqatar buzýshylyqtardy anyqtady. Atap aitqanda, "Samuryq-Qazyna" qory men "Báiterek" holdinginen. Bul týraly búgin, 2025 jyly 18 maýsymda Májiliste Joǵary aýditorlyq palatanyń 2024 jylǵy respýblikalyq biýdjettiń oryndalýy týraly Úkimetke bergen esebiniń qorytyndysyn qaraý kezinde belgili boldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qorytyndyǵa sáikes, 2024 jyldyń sáýirinde memlekettik josparlaý júiesi jańartylǵan. Alaida ortalyq memlekettik organdar damý josparlaryn oǵan ýaqytyly beiimdei almady. Nátijesinde memlekettik organdardyń damý josparynyń 7 negizgi ulttyq indikatoryna jáne 20 nysanaly indikatoryna qol jetkizilmedi.
2024 jylǵy kirister boiynsha boljam bastapqyda bekitilgen jospardan 2 trln teńgege tómendetildi. Biraq naqtylanǵan jospar da 609 mlrd teńgege oryndalmaǵan.
Salyqtyq tekserýler sanynyń artqanyna qaramastan, olardyń nátijeleri boiynsha óndirip alý protsenti eki eseden astam tómendedi. 249 iri salyq tóleýshige monitoring júiesiz júrgiziledi. Nátijesinde qosymsha eseptelgen soma nebári 643 mln teńgeni nemese iri salyq tóleýshilerden túsken túsimderdiń 0,01%-yn ǵana qurady. Jalpy 2024 jyly salyq jinaý kólemi 2023 jylmen salystyrǵanda 4,7% tómendegen.
Bul faktorlar qaryz alýdyń ulǵaiýymen qatar Ulttyq qordan beriletin transfertterdi de kóbeitýge májbúrledi. 2024 jyly onyń kólemi 5,6 trln teńge boldy. 2023 jylmen salystyrǵanda Ulttyq qor aktivteriniń deńgeii jalpy ishki ónimge 7%-dyq tarmaqqa tómendegen. Biýdjet tapshylyǵyn JIÓ-niń 2,6%-y diapazonynda ustaý maqsaty oryndalmaǵan. Munaiǵa qatysty emes tapshylyqtyń belgilengen limiti de saqtalmaǵan. Onyń absoliýtti mólsheri 10,8 trln teńge boldy.
2024 jyly respýblikalyq biýdjettiń shyǵystary boiynsha biýdjetke 13 ret ózgeris engizilgen, al ózgeristerdiń 40%-y IV-toqsanǵa tiesili. Ótken jyly 56 mlrd teńgege 112 biýdjettik investitsiialyq joba qarjylandyrý josparynan alynyp tastalǵan. Bul – gaz, sý jáne elektrmen jabdyqtaý, injenerlik-kommýnikatsiialyq infraqurylym salalaryndaǵy obektiler. Alaida ekinshi jartyjyldyqta jalpy somasy 58 mlrd teńgege basqa 96 infraqurylymdyq joba engizilgen. Al jańadan engizilgen jobalardyń baǵyttary sol alynyp tastalǵan jobalarǵa uqsas.
Jekeshelendirýdiń 2021-2025 jyldarǵa arnalǵan keshendi josparyn iske asyrý qarqyny tómendegen. 2024 jyly nebári 14 obekt satyldy.
"Oń nátije retinde byltyr respýblikalyq biýdjetten kvazimemlekettik sektordy qarjylandyrý kólemi 29%-ǵa jýyq qysqarǵanyn atap ótýge bolady. Degenmen holdingterdegi aktivterdi utymsyz basqarý faktilerine jol berý jalǵasyp keledi. Máselen, "Báiterek" holdinginiń kompaniialary jeńildikpen beriletin resýrstardy túpkilikti alýshylarǵa jetkizý merzimin uzaqqa sozady. Jobalardy irikteý protsesi jetkilikti deńgeide ashyq emes. Málimdelgen KPI-ǵa jetpegen nemese qarsy mindettemeler múldem qarastyrylmaǵan jobalarǵa qoldaý kórsetilgen. "Samuryq-Qazyna" qory jalpy quny 239 mlrd teńge bolatyn taý-ken, metallýrgiia jáne ónerkásip salalaryndaǵy 13 jobany toqtatqan", delingen JAP habarlamasynda.
Joǵary aýditorlyq palata Úkimet jáne Parlamentpen biýdjettik protsesterdi jetildirý máseleleri boiynsha birlesken jumysty jalǵastyrady.
