Freedom Inside '26

Aýdit: Energetika ministrligi keibireýlerge "halyq esebinen esh sebepsiz tabys tabýǵa múmkindik berip otyr"

Aýdit: Energetika ministrligi keibireýlerge "halyq esebinen esh sebepsiz tabys tabýǵa múmkindik berip otyr"
pixabay.com

Energetika ministrligi keibireýlerge "halyq esebinen esh sebepsiz tabys tabýǵa múmkindik berip otyr". Bul týraly Joǵary aýditorlyq palata málimdedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.

Elektr energiiasy naryǵynda provaiderlerdiń sany artyp keledi. Qazirgi ýaqytta olardyń sany 18 zańdy tulǵaǵa jetken.

Olardyń qyzmet quny rettelmeidi, al jetkiziletin elektr energiiasynyń kólemi men baǵasy sharttyq qatynastarǵa negizdelgen. Bul tutyný men óndirýdiń naqty kólemderin jasyrýǵa múmkindik berip, naryqtyń ashyqtyǵyna nuqsan keltiredi.

Tek 2024 jyldyń ózinde provaiderler naryq operatorlaryn  ainalyp ótip, 187 uiymnan 13,7 mlrd kVt*saǵ elektr energiiasyn (shamamen 200 mlrd teńge) satyp alǵan jáne taratqan.

Sondai-aq mainerlerdiń biryńǵai satyp alýshy «Jańartylatyn energiia kózderin qoldaý jónindegi qarjy-esep aiyrysý ortalyǵy» JShS-ny ainalyp ótip, syrtqy kompaniialardan teńgerimdeýshi jetkizýshi arqyly elektr energiiasyn satyp alǵany anyqtaldy. 2024 jyldyń ózinde olar 901 mln kVt*saǵ (shamamen 13 mlrd teńgeden astam) energiia tutynǵan.

Otyrysta Joǵary aýditorlyq palata tóraǵasy Álihan Smaiylov bul máselege erekshe nazar aýdardy.

«Eń aldymen, Energetika ministrligi tarapynan óndiris kólemine, tutynýǵa jáne naqty tarifterge monitoring júrgizilýi tiis. Aýdit derekterine sáikes mainerler Biryńǵai satyp alýshyny ainalyp ótip, 1 mlrd kVt*saǵ-qa deiin elektr energiiasyn tutynyp otyr. Energiia tapshylyǵy jaǵdaiynda mainerlerdiń elektr qýatyn osylai baqylaýsyz tutynýyna qalai jol berýge bolady?» — dedi Álihan Smaiylov QR Energetika ministrliginiń ókilderine.

Ministrlik ókilderi mainerlerge qatysty qajetti litsenziialaý mehanizmderi ázirlengenin atap ótti.

«Litsenziialaý – bir másele. Olar energiiany provaiderler arqyly rettelmeitin baǵamen satyp alady. Nátijesinde shyǵyndar tutynýshylarǵa júktelýde. Balanstyq provaiderlerdiń sany artyp keledi. Bul – halyq esebinen esh qiyndyqsyz paida tabýdyń joly. Al sizder buǵan jol berip otyrsyzdar. Baqylaýdyń tiimdi mehanizmderi joq», — dedi Joǵary aýditorlyq palata tóraǵasy.

Naryqty tereń zerttemeý jáne marketingtik zertteýler júrgizbeý saldarynan «KEGOC» AQ-ǵa 4 joba boiynsha merdigerler jabdyqty 2-3 ese qymbat baǵamen jetkizgen. Jalpy artyq shyǵyn 2,2 mlrd teńge.

Sońǵy 10 jylda «Samuryq-Energo» AQ toby nebári 4 jańa jobany iske asyrǵan. Bul 2024 jyly bekitilgen Damý strategiiasy boiynsha aldaǵy 10 jylǵa josparlanǵan 25 jobanyń iske asyrylýyna kúmán týdyrady.

Toqtatylǵan jobalarǵa bailanysty «Samuryq-Energo» AQ-nyń tiimsiz shyǵyndary 199 mlrd teńgeni quraidy. Eń irileri: Balqash JEO qurylysy – 102 mlrd teńge, Ekibastuz GRES-2-niń №3 energoblogy – 61,2 mlrd teńge.

Jalpy aýdit nátijesi boiynsha anyqtalǵan qarjylyq zań buzýshylyqtar 66 mln teńge boldy.

Biýdjet qarajatyn tiimsiz josparlaý 9,5 mlrd teńgeni, qarajat pen aktivterdi tiimsiz paidalaný 104,7 mlrd teńgeni qurady.

Barlyǵy 72 rásimdik jáne 35 júieli buzýshylyq tirkeldi.