Ulttyq kásipkerler palatasynyń bolashaǵy boiynsha jabyq esik jaǵdaiyndaǵy konsýltatsiialar qańtar-aqpan ailarynda ótýi tiis. DALA INSIDE derekkóziniń aitýynsha, palatanyń jumysy, jarna boiynsha, shyǵyn boiynsha jaǵdaiyn tolyq reformalaý boiynsha usynystar kóbeigen. Tipti «Atameken» kásipkerler palatasyn jaýyp, ruqsat berýshi fýnktsiialaryn profildi ministrlik komitetine berý týraly radikaldy ideia da talqyǵa salynady. Memleket ózine bul fýnktsiialardy alǵysy kele me, basty suraq osynda.
«Qazir "Atameken" palatasy memleketke de, óziniń basty klienti – bizneske de unamai barady. Eshkim jaqtyrmaityn, esh jerge simaityn izgoi uiymǵa ainalyp ketken. Biznestiń múddesin qorǵaý boiynsha bastamalary álsiz. Al Úkimet úshin ońai ileitin jumsaq qamyr siiaqty. Ózine aqsha tóleitin iri bizneske ǵana qyzmet etkisi keledi. Ony jasyratyn eshteńe joq, barlyǵy kórip otyr. Qazirgi basshysy da saiasi arenadaǵy yqpaly, kásibi uiymdastyrý jumysy jaǵynan álsiz. Osylardyń barlyǵy jan-jaqtan qordalanyp, palatanyń múlde abyroisyz uiymǵa ainalýyna alyp keldi», - deidi, derekkóz.
Palata ózi qurylǵan ýaqytta qajet boldy, aktýaldy boldy. Biraq qazir óz missiiasyn túgesken siiaqty. Endi «Atameken» óziniń basty fýnktsiiasyn oryndaýdy toqtatyp, biznestiń damýyna kedergi keltiretin qurylymǵa ainalyp barady. Iaǵni qazirgi tańda bul uiymnan kásipkerlerge naqty paida joq, kerisinshe ol biznes úshin artyq biýrokratiialyq tosqaýyl deńgeiine jetti. Endi kásipkerlerdiń barlyǵy palatanyń ózderiniń quqyqtary men múddesin qorǵaý isin oidaǵydai atqara almaǵanyn aityp júr. «Atameken» kóbine alyp kompaniialardyń sózin sóileýge beiim de, shaǵyn jáne orta biznestiń máselelerine tiisti deńgeide arasha túspeidi. Sońǵy qabyldanǵan Salyq kodeksindegi shaǵyn jáne orta bizneske aýyr tietin ózgerister kezinde «Atamekenniń» daýysy múlde shyqqan joq. Tipti palatany eshkim tyńdamaityn siiaqty.
Oǵan qaramastan, «Atameken» palatasy biznes ókilderinen jyl saiyn múshelik jarnalar jinaidy. Jańa jyldan keiin jaǵdai qiyndaityndyqtan, endi múshelik jarnalardy tóleý biznes úshin qosymsha qarjylyq bolmaq. Qazirgi infliatsiia, salyqtardyń ósýi jaǵdaiynda bul «jyǵylǵanǵa judyryq» bolyp otyr. Palata keibir mindetti qyzmetterin, mysaly, óndirýshilerge beriletin indýstriialyq sertifikatty tek múshelik jarna tólengen jaǵdaida ǵana beretini biznesti qosymsha qyspaqqa alǵan qisynsyz talaptardyń biri bolyp otyr. Iaǵni, kásiporyn palataǵa qaryzy bolsa, taýardyń otandyq óndirýshi ekendigi jónindegi sertifikatty ala almaidy.
Al sonda jinalǵan aqsha biznesti qorǵaý isine ketip jatyr ma? Olai dep aita almaimyz. Resmi málimet boiynsha, 2025 jyly UKP jalpy biýdjeti 12 milliard teńgeden asqan, onyń 10,7 mlrd teńgesin kásipkerlerden jinalatyn múshelik jarnalar qurady. Bul qarjynyń negizgi bóligi iri biznes sýbektilerinen túsedi. Endi osy jinalǵan 12 milliard teńgeniń basym bóligi tikelei bizneske qyzmet kórsetýge emes, palatanyń óz shyǵyndaryn óteýge ketedi. Keńselerdi jalǵa alý, qyzmetkerlerge ailyq tóleý, issapar syndy shyǵyndary óte kóp. Odan bizneske paida bar ma?
Ne bolsa da, kelesi jyly osy suraqtardyń barlyǵy kún tártibine qoiylmaq. «Atameken» boiynsha sheshim qabyldaýdyń ýaqyty baiaǵyda kelgen edi. Tek 2020 jylǵy pandemiia, odan keiingi qaita qalpyna kelý úrdisteri bóget bolyp qaldy.
