Adam quqyqtaryn qamtamasyz etetin quqyqtyq normalar qaralǵan kezdesýge Parlament depýtattary, memlekettik organdar men halyqaralyq uiymdardyń, ÚEU ókilderin, túrki memleketteriniń Ombýdsmenderin, qoǵamdyq pikir kóshbasshylaryn jáne basqa da sarapshylar jiyldy.
Konferentsiiaǵa qonaqtaryn Qazaqstandaǵy Adam quqyqtary jónindegi ýákil Artýr Lastaev qarsy aldy. Spiker forým BUU-nyń "Adam quqyqtary 75" jahandyq bastamasyn qoldaý maqsatynda ótkizilip jatqanyn atap ótti.
«Adam quqyqtarynyń jalpyǵa birdei deklaratsiiasy qundylyqtarynyń orasan zor álemdik mańyzdylyǵyn, olardyń elimizdiń jáne búkil adamzattyń damýyndaǵy rólin, quqyq qorǵaý mekemeleriniń jahandyq ornyqty damýǵa qosqan úlesin eskere otyryp, bizdiń konferentsiia jumysyn Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev quptady», – dedi ol.
Ol oraily sátte byltyr júrgizilgen konstitýtsiialyq reformanyń rólin quqyq qorǵaý institýttaryn nyǵaitýǵa septeskenin atap ótti.
«Bizge adam quqyqtaryn sot arqyly qorǵaýdyń tiimdiligi asa mańyzdy bolyp kórinedi. Ádil sot isin júrgizý quqyǵy adamnyń negizgi quqyqtarynyń biri sanalady. Adam quqyqtarynyń qorǵalý dárejesi jáne onyń tutastai alǵanda quqyqtyq sharalardyń tiimdiligin qabyldaýy ulttyq sot rásimderiniń qoǵamnyń halyqaralyq standarttary men úmitterine sáikestigine bailanysty», – dedi Ombýdsmen.
Osy kúni Memleket basshysynyń atynan QR Prezidenti janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi komissiianyń tóraǵasy Rogov Igor Ivanovich quttyqtaý sóz sóiledi:
«Sońǵy jyldary bizdiń elimizde demokratiia men quqyq ústemdiginiń qundylyqtarynan týyndaityn aýqymdy ózgerister júzege asyryldy. Júrgizilgen reformalardyń nátijesinde biliktiń zańnamalyq tarmaǵy kúsheitildi, sailaý júiesiniń proportsionaldy-majoritarlyq modeli engizildi. Ólim jazasyn tolyǵymen joiý mańyzdy qadam boldy. Konstitýtsiialyq sot óz jumysyn bastady, oǵan qazir barlyq azamattar tikelei júgine alady. Ombýdsmenniń ókilettikteri edáýir keńeitildi, onyń ár óńirde ókildikteri paida boldy.
Qazaqstan adam quqyqtary men bostandyqtaryn qorǵaý júiesin nyǵaitý, elde zańdylyq pen tártipti qamtamasyz etý jónindegi dáiekti jáne keshendi jumysty jalǵastyrady. Bul bizdiń memlekettik saiasatymyzdyń negizgi basymdyqtarynyń biri»,– dedi ol.
Quttyqtaý barysynda QR Konstitýtsiialyq Sotynyń Tóraǵasy Asimova Elvira da sóz sóiledi:
«Biylǵy jyly Adam quqyqtary taqyrybynyń ózi "barshaǵa qadir-qasiet, teńdik jáne ádilettilik" uranymen súiemeldenetinin atap ótkim keledi jáne bul iske asyrylyp jatqan jobalardyń basynda turǵan jumysty kórsetedi. Tájiribe kórsetkendei, kez-kelgen ekonomikalyq, áleýmettik joba árdaiym qoǵamnyń jáne belgili bir adamnyń múddelerin eskerý qajettiligimen birge júredi».
Konferentsiiany QR Adam quqyqtary jónindegi ýákil keńsesi, QR Prezidenti janyndaǵy Adam quqyqtary jónindegi Komissiia, QR Syrtqy ister ministrligi, Qazaqstandaǵy kóshi-qon jónindegi halyqaralyq uiym jáne Birikken Ulttar Uiymynyń Damý Baǵdarlamasy (BUUDB), sondai-aq Eýropadaǵy qaýipsizdik jáne yntymaqtastyq uiymy (EQYU) uiymdastyrdy.
Forým aiasynda 3 negizgi sessiia ótti:
- Adam quqyqtary salasyndaǵy halyqaralyq standarttardy ulttyq zańnamaǵa engizý tájiribesi;
- Ádil sot isin júrgizý jáne sot tóreligine qol jetkizý quqyǵyn iske asyrý;
- Parij qaǵidattary kontekstinde quqyq qorǵaý institýttaryn institýtsionaldyq damytý jáne nyǵaitý.
