Qazaqstan astanasynda 36 342 múgedektigi bar adam turady, onyń ishinde 26 269-y – eresekter, 10 073-i – balalar. Al osy azamattardyń ómir súrýine elorda qanshalyqty beiimdelgen?
Múgedektigi bar jandarǵa arnalǵan taksi qyzmeti
Astana ákimdiginiń málimetinshe, múmkindigi shekteýli azamattarǵa invataksi qyzmeti kórsetiledi. Bul qyzmet memlekettik áleýmettik tapsyrys aiasynda júzege asady jáne jyl saiyn 2 myńǵa jýyq adamdy qamtidy.
2024 jyly invataksi qyzmetinde 147 kólik jumys istedi, bul aldyńǵy jylmen salystyrǵanda 30 kólikke artyq. 2024 jyldyń sáýirinen bastap arbadaǵy múgedekterge (18 jastan asqan) arnalǵan kólikter sany 6-dan 20-ǵa deiin artty.
Budan bólek, qazirgi tańda Iandeks Go servisi arqyly pilottyq joba júzege asyrylyp jatyr. Bul jobaǵa 500-ge jýyq múgedektigi bar adam qatysyp, 140 myńnan astam sapar jasaǵan.
Infraqurylymdy jaqsartý jumystary
Qalada múmkindigi shekteýli jandar úshin infraqurylymdy damytý jumystary júrgizilýde. Bul sharalar 2023-2027 jyldarǵa arnalǵan «Amanat» partiiasynyń Jol kartasy, «Halyqpen birge» jobasy jáne Astana ákimdiginiń Ishki Jol kartasy aiasynda iske asyrylýda.
2021 jyldan beri aýdandyq ákimdikter janynan monitoringtik jumys toptary quryldy. Olardyń quramyna memlekettik organdardyń ókilderi, múgedekter qoǵamdyq birlestikteriniń músheleri jáne partiia belsendileri kirdi. 2021-2027 jyldary qalada 1 595 nysandy beiimdeý josparlanǵan. Qazirgi ýaqytta 895 nysan pasportizatsiiadan ótip, beiimdelgen (jospardyń 56%-y oryndaldy).
Monitoring jyl saiyn ótkiziledi. Ár jyldyń basynda beiimdelýi tiis nysandardyń tizimi bekitilip, jyl boiy júieli jumystar júrgiziledi. Barlyq bes aýdandyq ákimdik janynda arnaiy jumys toptary qurylyp, olar nysandardy tekserip, qurylys normalary men standarttaryna sáikes bolýyn qadaǵalaidy.
Qoljetimdi infraqurylym qandai bolýy kerek?
Qaladaǵy múgedekterge qolaily infraqurylym kelesi elementterdi qamtýy tiis:
- Arnaiy turaq oryndary;
- Pandýstar;
- Liftiler;
- Arnaiy jabdyqtalǵan dárethanalar;
- Taktildi belgiler men kórsetkishter;
- Jol belgileri jáne baǵdarshamdar.
Múmkindigi shekteýli jandarǵa arnalǵan nysandardyń qoljetimdiligin inva.gov.kz saitynan tekserýge bolady. Bul platformada obektilerdiń jai-kúii týraly aqparat jańartylyp, monitoring nátijeleri jariialanady.
Múgedekter qandai qiyndyqtarǵa jii tap bolady?
«Táýelsiz ómir» múgedekter ortalyǵynyń atqarýshy direktory Ardaq Otarbaevtyń aitýynsha, múmkindigi shekteýli jandarǵa elordada qoǵamdyq kólikterge miný, dárihanalar men shaǵyn marketterge kirý áli de bolsa qiyn.
«Eski ǵimarattarda pandýs nemese kótergish ornatý múmkindigi únemi bola bermeidi. Tipti, sol jaǵalaýdaǵy jańa ǵimarattarda da qoljetimdilikke qatysty máseleler bar. Osy oraida, qoǵamdyq kólikterge minip-túsýdi jeńildetý úshin aialdamalardaǵy qaltashalardy keńeitý sharalary usynyldy. Jergilikti ákimdik 2025 jyly osy ózgerister engiziletinine ýáde berdi», - deidi Ardaq Otarbaev.
Onyń sózine qaraǵanda, keibir turǵyn úilerdiń birinshi qabattaryndaǵy dárihanalar men minimarketterge kirý de qiynǵa soǵyp jatady. Birneshe baspaldaqtyń ózi úlken kedergi bolyp sanalady. Dese de, jaiaý júrginshiler ótkelderi men trotýarlar jaǵdaiy jaqsaryp keledi. «Aqyldy» baǵdarshamdar men jaryqtandyrý júieleri iske qosylǵany qýantady.
Quqyq buzýshylyqtar men shaǵymdar qalai qaralady?
Astanadaǵy Eńbek jáne halyqty áleýmettik qorǵaý ministrliginiń Áleýmettik qorǵaý salasyn retteý jáne baqylaý komiteti múgedekterge arnalǵan infraqurylymnyń jaǵdaiyn baqylaityn ýákiletti organ bolyp tabylady. Eger múgedektigi bar adam qoǵamdyq orynǵa kire almaityn bolsa nemese qandai da bir qiyndyqqa tap bolsa, ol jaýapty vedomstvoǵa fotosýrettermen birge, shaǵymyn nemese ótinishin jibere alady. Sodan soń obektiniń jaǵdaiy tekserilip, pasportizatsiia júrgiziledi. Qajetti zań buzýshylyqtar anyqtalǵan jaǵdaida, ákimshilik sharalar qoldanylady.
Qala infraqurylymyn jaqsartý jumystaryna múgedektigi bar azamattardyń ózderi de belsendi qatysady. Aýdan ákimderi men qala ákimi janynda inkliýziia máseleleri jónindegi keńesshi jumys isteidi. Sondai-aq jiyndar men talqylaýlarǵa múmkindigi shekteýli azamattar da shaqyrylyp, olardyń pikiri árdaiym eskeriledi.
Demek, Astanada múgedekterge arnalǵan qyzmetter men infraqurylym jyl saiyn damyp keledi, alaida áli de sheshilmegen máseleler bar. Qalanyń 56 paiyzy beiimdelgen, áli de 700-ge jýyq nysan tolyq qoljetimdi emes. Astana ákimdigi men múgedekter uiymdary bul baǵytta birlese jumys júrgizip jatyr. Astana inkliýzivti qalaǵa ainalý jolynda mańyzdy qadamdar jasaýda, biraq tolyq qoljetimdi orta qalyptastyrý úshin áli de kóp jumys qajet.
