قازاقستان استاناسىندا 36 342 مٷگەدەكتٸگٸ بار ادام تۇرادى, ونىڭ ٸشٸندە 26 269-ى – ەرەسەكتەر, 10 073-ٸ – بالالار. ال وسى ازاماتتاردىڭ ٶمٸر سٷرۋٸنە ەلوردا قانشالىقتى بەيٸمدەلگەن?
مٷگەدەكتٸگٸ بار جاندارعا ارنالعان تاكسي قىزمەتٸ
استانا ەكٸمدٸگٸنٸڭ مەلٸمەتٸنشە, مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتارعا ينۆاتاكسي قىزمەتٸ كٶرسەتٸلەدٸ. بۇل قىزمەت مەملەكەتتٸك ەلەۋمەتتٸك تاپسىرىس اياسىندا جٷزەگە اسادى جەنە جىل سايىن 2 مىڭعا جۋىق ادامدى قامتيدى.
2024 جىلى ينۆاتاكسي قىزمەتٸندە 147 كٶلٸك جۇمىس ٸستەدٸ, بۇل الدىڭعى جىلمەن سالىستىرعاندا 30 كٶلٸككە ارتىق. 2024 جىلدىڭ سەۋٸرٸنەن باستاپ ارباداعى مٷگەدەكتەرگە (18 جاستان اسقان) ارنالعان كٶلٸكتەر سانى 6-دان 20-عا دەيٸن ارتتى.
بۇدان بٶلەك, قازٸرگٸ تاڭدا ياندەكس Go سەرۆيسٸ ارقىلى پيلوتتىق جوبا جٷزەگە اسىرىلىپ جاتىر. بۇل جوباعا 500-گە جۋىق مٷگەدەكتٸگٸ بار ادام قاتىسىپ, 140 مىڭنان استام ساپار جاساعان.
ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋ جۇمىستارى
قالادا مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندار ٷشٸن ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ جۇمىستارى جٷرگٸزٸلۋدە. بۇل شارالار 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان «امانات» پارتيياسىنىڭ جول كارتاسى, «حالىقپەن بٸرگە» جوباسى جەنە استانا ەكٸمدٸگٸنٸڭ ٸشكٸ جول كارتاسى اياسىندا ٸسكە اسىرىلۋدا.
2021 جىلدان بەرٸ اۋداندىق ەكٸمدٸكتەر جانىنان مونيتورينگتٸك جۇمىس توپتارى قۇرىلدى. ولاردىڭ قۇرامىنا مەملەكەتتٸك ورگانداردىڭ ٶكٸلدەرٸ, مٷگەدەكتەر قوعامدىق بٸرلەستٸكتەرٸنٸڭ مٷشەلەرٸ جەنە پارتييا بەلسەندٸلەرٸ كٸردٸ. 2021-2027 جىلدارى قالادا 1 595 نىساندى بەيٸمدەۋ جوسپارلانعان. قازٸرگٸ ۋاقىتتا 895 نىسان پاسپورتيزاتسييادان ٶتٸپ, بەيٸمدەلگەن (جوسپاردىڭ 56%-ى ورىندالدى).
مونيتورينگ جىل سايىن ٶتكٸزٸلەدٸ. ەر جىلدىڭ باسىندا بەيٸمدەلۋٸ تيٸس نىسانداردىڭ تٸزٸمٸ بەكٸتٸلٸپ, جىل بويى جٷيەلٸ جۇمىستار جٷرگٸزٸلەدٸ. بارلىق بەس اۋداندىق ەكٸمدٸك جانىندا ارنايى جۇمىس توپتارى قۇرىلىپ, ولار نىسانداردى تەكسەرٸپ, قۇرىلىس نورمالارى مەن ستاندارتتارىنا سەيكەس بولۋىن قاداعالايدى.
قولجەتٸمدٸ ينفراقۇرىلىم قانداي بولۋى كەرەك?
قالاداعى مٷگەدەكتەرگە قولايلى ينفراقۇرىلىم كەلەسٸ ەلەمەنتتەردٸ قامتۋى تيٸس:
- ارنايى تۇراق ورىندارى;
- پاندۋستار;
- ليفتٸلەر;
- ارنايى جابدىقتالعان دەرەتحانالار;
- تاكتيلدٸ بەلگٸلەر مەن كٶرسەتكٸشتەر;
- جول بەلگٸلەرٸ جەنە باعدارشامدار.
مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندارعا ارنالعان نىسانداردىڭ قولجەتٸمدٸلٸگٸن inva.gov.kz سايتىنان تەكسەرۋگە بولادى. بۇل پلاتفورمادا وبەكتٸلەردٸڭ جاي-كٷيٸ تۋرالى اقپارات جاڭارتىلىپ, مونيتورينگ نەتيجەلەرٸ جارييالانادى.
مٷگەدەكتەر قانداي قيىندىقتارعا جيٸ تاپ بولادى?
«تەۋەلسٸز ٶمٸر» مٷگەدەكتەر ورتالىعىنىڭ اتقارۋشى ديرەكتورى ارداق وتارباەۆتىڭ ايتۋىنشا, مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ جاندارعا ەلوردادا قوعامدىق كٶلٸكتەرگە مٸنۋ, دەرٸحانالار مەن شاعىن ماركەتتەرگە كٸرۋ ەلٸ دە بولسا قيىن.
«ەسكٸ عيماراتتاردا پاندۋس نەمەسە كٶتەرگٸش ورناتۋ مٷمكٸندٸگٸ ٷنەمٸ بولا بەرمەيدٸ. تٸپتٸ, سول جاعالاۋداعى جاڭا عيماراتتاردا دا قولجەتٸمدٸلٸككە قاتىستى مەسەلەلەر بار. وسى ورايدا, قوعامدىق كٶلٸكتەرگە مٸنٸپ-تٷسۋدٸ جەڭٸلدەتۋ ٷشٸن ايالدامالارداعى قالتاشالاردى كەڭەيتۋ شارالارى ۇسىنىلدى. جەرگٸلٸكتٸ ەكٸمدٸك 2025 جىلى وسى ٶزگەرٸستەر ەنگٸزٸلەتٸنٸنە ۋەدە بەردٸ», - دەيدٸ ارداق وتارباەۆ.
ونىڭ سٶزٸنە قاراعاندا, كەيبٸر تۇرعىن ٷيلەردٸڭ بٸرٸنشٸ قاباتتارىنداعى دەرٸحانالار مەن مينيماركەتتەرگە كٸرۋ دە قيىنعا سوعىپ جاتادى. بٸرنەشە باسپالداقتىڭ ٶزٸ ٷلكەن كەدەرگٸ بولىپ سانالادى. دەسە دە, جاياۋ جٷرگٸنشٸلەر ٶتكەلدەرٸ مەن تروتۋارلار جاعدايى جاقسارىپ كەلەدٸ. «اقىلدى» باعدارشامدار مەن جارىقتاندىرۋ جٷيەلەرٸ ٸسكە قوسىلعانى قۋانتادى.
قۇقىق بۇزۋشىلىقتار مەن شاعىمدار قالاي قارالادى?
استاناداعى ەڭبەك جەنە حالىقتى ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ مينيسترلٸگٸنٸڭ ەلەۋمەتتٸك قورعاۋ سالاسىن رەتتەۋ جەنە باقىلاۋ كوميتەتٸ مٷگەدەكتەرگە ارنالعان ينفراقۇرىلىمنىڭ جاعدايىن باقىلايتىن ۋەكٸلەتتٸ ورگان بولىپ تابىلادى. ەگەر مٷگەدەكتٸگٸ بار ادام قوعامدىق ورىنعا كٸرە المايتىن بولسا نەمەسە قانداي دا بٸر قيىندىققا تاپ بولسا, ول جاۋاپتى ۆەدومستۆوعا فوتوسۋرەتتەرمەن بٸرگە, شاعىمىن نەمەسە ٶتٸنٸشٸن جٸبەرە الادى. سودان سوڭ وبەكتٸنٸڭ جاعدايى تەكسەرٸلٸپ, پاسپورتيزاتسييا جٷرگٸزٸلەدٸ. قاجەتتٸ زاڭ بۇزۋشىلىقتار انىقتالعان جاعدايدا, ەكٸمشٸلٸك شارالار قولدانىلادى.
قالا ينفراقۇرىلىمىن جاقسارتۋ جۇمىستارىنا مٷگەدەكتٸگٸ بار ازاماتتاردىڭ ٶزدەرٸ دە بەلسەندٸ قاتىسادى. اۋدان ەكٸمدەرٸ مەن قالا ەكٸمٸ جانىندا ينكليۋزييا مەسەلەلەرٸ جٶنٸندەگٸ كەڭەسشٸ جۇمىس ٸستەيدٸ. سونداي-اق جيىندار مەن تالقىلاۋلارعا مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتار دا شاقىرىلىپ, ولاردىڭ پٸكٸرٸ ەردايىم ەسكەرٸلەدٸ.
دەمەك, استانادا مٷگەدەكتەرگە ارنالعان قىزمەتتەر مەن ينفراقۇرىلىم جىل سايىن دامىپ كەلەدٸ, الايدا ەلٸ دە شەشٸلمەگەن مەسەلەلەر بار. قالانىڭ 56 پايىزى بەيٸمدەلگەن, ەلٸ دە 700-گە جۋىق نىسان تولىق قولجەتٸمدٸ ەمەس. استانا ەكٸمدٸگٸ مەن مٷگەدەكتەر ۇيىمدارى بۇل باعىتتا بٸرلەسە جۇمىس جٷرگٸزٸپ جاتىر. استانا ينكليۋزيۆتٸ قالاعا اينالۋ جولىندا ماڭىزدى قادامدار جاساۋدا, بٸراق تولىق قولجەتٸمدٸ ورتا قالىپتاستىرۋ ٷشٸن ەلٸ دە كٶپ جۇمىس قاجەت.
