«Áskeri tóńkeristiń» artynda Gúlen turǵany jaily dálel joq
2016 jyldyń 16 shildesinde Túrkiiada «áskeri tóńkeris» oryn alǵan bolatyn. «Áskeri tóńkeris» oryn alǵan sátten birer minýt ótken soń, el prezidenti Rejep Taiyp Erdoǵan «tóńkeristi Gúlen uiymdastyrdy» dep málimdeme jasap úlgergen edi. Tóńkeristen keiin ainaldyrǵan 4-5 kúnniń ishinde júzdegen myń adamdy jumystan shyǵaryp, tutqyndaý operatsiiasy bastalǵan bolatyn. Alaida, Gúlen taǵylǵan aiypty «jala» dep taýyp, halyqaralyq komissiia qurýǵa shaqyrǵan edi. Araǵa 8 aiǵa jýyq ýaqyt salyp, Germaniia, Amerika, Angliia memleketteri «áskeri tóńkeriske» bailanysty birinen soń biri málimdeme jasap, arnaiy pikir bildirdi. Nemis Qaýipsizdik qyzmeti (BND) basshysy Brýno Kahl tóńkeris áreketiniń artynda Gúlen tur degenge dálel joqtyǵyn aitqan.
«Der Spiegel» http://www.spiegel.de/international/germany/german-intelligence-chief-bruno-kahl-interview-a-1139602.html jýrnalyna suhbat bergen Kahl 15 shildedegi tóńkeris jasaýǵa árekettiń Túrkiiada memlekettik qyzmetkerlerdi jumystan qýyp, qarsylastardy túrmege tyqqan «tazalaý tolqyny» úshin «bir syltaý» retinde qoldanylǵanyn aityp, «Tóńkeris rasynda júzege asqan kúnniń ózinde qazir kórgenderimizdi kórer edik, múmkin dál osyndai tereńdik pen radikaldy keiipte bolmas edi» dedi.
Tóńkeris áreketiniń artynda Fethýllah Gúlen turǵandyǵy jaily dálel taba almaǵandaryn aitqan Kahl “Túrkiia kóp jaǵynan bizdi osyǵan kóndirýge tyrysty, alaida degenderine áli jete qoimady” dedi.
BND basshysy budan bólek Gúlen jamaǵatyn Túrkiianyń radikal islamshyl ne terrorlyq uiymǵa jatqyzýymen kelispeitinin, qozǵalysty «zaiyrly bilim berý úshin eńbek etip jatqan azamattyq qoǵam» retinde sipattaǵan.
«Der Spiegel» habarynda «Die Welt» jýrnalisi Deniz Iýjeldiń tutqyndalýymen bastalǵan ári referendým mitingilerine ruqsat etilmeýimen tereńdei túsken Germaniia men Túrkiia arasyndaǵy daǵdarysqa nazar aýdaryp, Kahldyń aitqandary syrtqy saiasatta bombadai áser etetinin jetkizdi. Sonymen qatar, Angliia parlamenti janynan qurylǵan komissiia da 70 betten turatyn qujatta «áskeri tóńkeristi» Gúlenniń jasaǵany jaily naqty dálel joq» ekenin aldyǵa tartady. http://www.birgun.net/haber-detay/ingiltere-darbenin-gulenciler-tarafindan-gerceklestirildigine-dair-bilgi-yok-152585.html AQSh Barlaý qyzmetiniń basshysy Devid Nýnestiń Fox TV arnasyna http://washingtonhatti.com/2017/03/20/chair-of-house-intel-committee-nunes-i-havent-seen-any-evidence-gulen-involved-with-coup/ bergen suhbatynda da dál osyndai pikir bildirgen. 2016 jyldyń 16 shilde oqiǵasynan keiin Túrkiia biligi birden prezidenttik basqarý júiesine ótý úrdisin bastady. 16 sáýir kúni Ata Zańdy ózgertip, prezidenttik basqarý júiesine ótýge bailanysty referendým ótpekshi. «Áskeri tóńkeristen» keiin 9 aiǵa jýyq ýaqyt ótse de, elde áli tótenshe jaǵdai ornatylǵan. Jumystan shyǵarylǵandar sany 115 457 adamǵa jetken. Ustalǵandar 82 113 bolsa, tutqynǵa alynǵandar – 41 254 adam. Jumysynan aiyrylǵan ǵalymdar sany – 3843. Jumystan qýylǵan sot pen prokýrorlar –195 adam. Jumysy toqtatylǵan BAQ sany 195-ke jetse, 145 jýrnalist qamaýǵa alynǵan.
Arman Baǵym
