Qoǵamdaǵy mádeniet pen ózara syilastyq tek teatrdan, mýzeiden nemese kitaptan bastalmaidy. Ol eń aldymen adamnyń kúndelikti qarym-qatynasynan, sóilesý mánerinen, amandasý ádebinen jáne ózgeni qurmettei bilýinen kórinedi. Temirbek Júrgenov atyndaǵy Qazaq ulttyq óner akademiiasynyń rektory Arman Júdebaev osy máselege toqtalyp, aq peiil men izettiliktiń ulttyq mádeniettiń ajyramas bóligi ekenin aitty, dep habarlaidy dalanews.kz.
Onyń aitýynsha, qazaq halqynyń dúnietanymynda aq peiil uǵymynyń orny erekshe. Bul – adamnyń tek ishki nieti ǵana emes, ainalasyna degen qurmeti men izetiniń kúndelikti ómirdegi kórinisi.
«Jyly sóz aitý, alǵys bildirý, oryn berý, jón-joralǵyny saqtaý – halqymyzdyń ǵasyrlar boiy qalyptasqan mádeni qundylyqtarynyń ajyramas bóligi. Solardyń ishinde sálem berý ádebine qazaq halqy árdaiym erekshe mán bergen. "Sálem – sózdiń anasy" degen naqyldyń ózi osynyń dáleli», – deidi Arman Júdebaev.
Rektordyń pikirinshe, ár halyqtyń ózindik amandasý mádenieti bar jáne ol tutas ulttyń dúnietanymyn, tárbiesin ári adamǵa degen kózqarasyn bildiredi. Qazaq úshin amandasý – eń aldymen qurmettiń belgisi.
Osyǵan bailanysty ol sońǵy jyldary qoǵamda ulttyq bolmysqa tán emes keibir qarym-qatynas úlgileri jiilep bara jatqanyn atap ótti.
«Qoldy júrek tusyna qoiyp, "Assalaýmaǵaleikým!", "Sálemetsiz be?" dep izet bildirý – ulttyq mádenietimizdiń ajyramas bóligi. Ókinishke qarai, búginde bir-birin jaqyn tanymaityn adamdardyń qushaqtasyp nemese betten súiip amandasýy qalypty jaǵdaiǵa ainalyp bara jatqandai. Mundai áreket qazaqy ádeppen de, ulttyq tanymmen de tolyq úilese bermeidi», – deidi ol.
Arman Júdebaev muny ózge mádenietterdi joqqa shyǵarý retinde qabyldamaý kerektigin aitady. Kerisinshe, ár halyqtyń ózindik ereksheligin saqtaýy – álemdik mádeni ártúrliliktiń basty bailyǵy.
Óner salasynan mysal keltirgen ol orkestrdegi ár aspaptyń ózindik úni bolatynyn eske saldy.
«Dombyra qobyzdyń únin qaitalamaidy, qobyz sybyzǵynyń ornyn baspaidy. Árqaisysy óz tabiǵaty men boiaýyn saqtaǵanda ǵana úilesimdi áýen dúniege keledi. Eger barlyq aspap bir-birine uqsaýǵa tyryssa, orkestrdiń sáni de, sazy da joǵalar edi. Ómirde de dál solai. Halyqtar arasyndaǵy jarasym árkimniń óz mádeni únin saqtai bilýinen bastalady», – dedi rektor.
Onyń aitýynsha, úlkenge qurmet, kishige izet, sóileý mádenieti, adamnyń jeke keńistigin syilaý siiaqty qundylyqtar qazaq qoǵamynyń ǵasyrlar boiy qalyptasqan rýhani bolmysynyń negizi bolyp sanalady.
«Ulttyń mádenieti tek úlken merekelerde nemese saltanatty jiyndarda emes, kúndelikti qarapaiym qarym-qatynastan kórinedi. Aq peiilimizdi, izetimizdi, amandasý mádenietimizdi jáne bir-birimizge degen syilastyǵymyzdy saqtai alsaq, ata-babamyz amanattaǵan rýhani muramyzdyń da ǵumyry uzaq bolady», – dep túiindedi Arman Júdebaev.
Aita ketý kerek, Memleket basshysy da óz sózderinde qoǵamdaǵy ádep pen minez-qulyq mádenietin saqtaý, ózara qurmet pen jaýapkershilikti nyǵaitý máselesine únemi nazar aýdarady. Osy turǵyda mádeniet qairatkerleri men ziialy qaýym ókilderiniń ulttyq qundylyqtardy, ádep mádenietin jáne qoǵamdyq jaýapkershilikti dáripteitin bastamalary Prezident kóterip júrgen qoǵamdyq qundylyqtarmen úndesip jatyr.
