قوعامداعى مەدەنيەت پەن ٶزارا سىيلاستىق تەك تەاتردان, مۋزەيدەن نەمەسە كٸتاپتان باستالمايدى. ول ەڭ الدىمەن ادامنىڭ كٷندەلٸكتٸ قارىم-قاتىناسىنان, سٶيلەسۋ مەنەرٸنەن, امانداسۋ ەدەبٸنەن جەنە ٶزگەنٸ قۇرمەتتەي بٸلۋٸنەن كٶرٸنەدٸ. تەمٸربەك جٷرگەنوۆ اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ٶنەر اكادەميياسىنىڭ رەكتورى ارمان جٷدەباەۆ وسى مەسەلەگە توقتالىپ, اق پەيٸل مەن ٸزەتتٸلٸكتٸڭ ۇلتتىق مەدەنيەتتٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸ ەكەنٸن ايتتى, دەپ حابارلايدى dalanews.kz.
ونىڭ ايتۋىنشا, قازاق حالقىنىڭ دٷنيەتانىمىندا اق پەيٸل ۇعىمىنىڭ ورنى ەرەكشە. بۇل – ادامنىڭ تەك ٸشكٸ نيەتٸ عانا ەمەس, اينالاسىنا دەگەن قۇرمەتٸ مەن ٸزەتٸنٸڭ كٷندەلٸكتٸ ٶمٸردەگٸ كٶرٸنٸسٸ.
«جىلى سٶز ايتۋ, العىس بٸلدٸرۋ, ورىن بەرۋ, جٶن-جورالعىنى ساقتاۋ – حالقىمىزدىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان مەدەني قۇندىلىقتارىنىڭ اجىراماس بٶلٸگٸ. سولاردىڭ ٸشٸندە سەلەم بەرۋ ەدەبٸنە قازاق حالقى ەردايىم ەرەكشە مەن بەرگەن. "سەلەم – سٶزدٸڭ اناسى" دەگەن ناقىلدىڭ ٶزٸ وسىنىڭ دەلەلٸ», – دەيدٸ ارمان جٷدەباەۆ.
رەكتوردىڭ پٸكٸرٸنشە, ەر حالىقتىڭ ٶزٸندٸك امانداسۋ مەدەنيەتٸ بار جەنە ول تۇتاس ۇلتتىڭ دٷنيەتانىمىن, تەربيەسٸن ەرٸ ادامعا دەگەن كٶزقاراسىن بٸلدٸرەدٸ. قازاق ٷشٸن امانداسۋ – ەڭ الدىمەن قۇرمەتتٸڭ بەلگٸسٸ.
وسىعان بايلانىستى ول سوڭعى جىلدارى قوعامدا ۇلتتىق بولمىسقا تەن ەمەس كەيبٸر قارىم-قاتىناس ٷلگٸلەرٸ جيٸلەپ بارا جاتقانىن اتاپ ٶتتٸ.
«قولدى جٷرەك تۇسىنا قويىپ, "اسسالاۋماعالەيكۋم!", "سەلەمەتسٸز بە?" دەپ ٸزەت بٸلدٸرۋ – ۇلتتىق مەدەنيەتٸمٸزدٸڭ اجىراماس بٶلٸگٸ. ٶكٸنٸشكە قاراي, بٷگٸندە بٸر-بٸرٸن جاقىن تانىمايتىن ادامداردىڭ قۇشاقتاسىپ نەمەسە بەتتەن سٷيٸپ امانداسۋى قالىپتى جاعدايعا اينالىپ بارا جاتقانداي. مۇنداي ەرەكەت قازاقى ەدەپپەن دە, ۇلتتىق تانىممەن دە تولىق ٷيلەسە بەرمەيدٸ», – دەيدٸ ول.
ارمان جٷدەباەۆ مۇنى ٶزگە مەدەنيەتتەردٸ جوققا شىعارۋ رەتٸندە قابىلداماۋ كەرەكتٸگٸن ايتادى. كەرٸسٸنشە, ەر حالىقتىڭ ٶزٸندٸك ەرەكشەلٸگٸن ساقتاۋى – ەلەمدٸك مەدەني ەرتٷرلٸلٸكتٸڭ باستى بايلىعى.
ٶنەر سالاسىنان مىسال كەلتٸرگەن ول وركەستردەگٸ ەر اسپاپتىڭ ٶزٸندٸك ٷنٸ بولاتىنىن ەسكە سالدى.
«دومبىرا قوبىزدىڭ ٷنٸن قايتالامايدى, قوبىز سىبىزعىنىڭ ورنىن باسپايدى. ەرقايسىسى ٶز تابيعاتى مەن بوياۋىن ساقتاعاندا عانا ٷيلەسٸمدٸ ەۋەن دٷنيەگە كەلەدٸ. ەگەر بارلىق اسپاپ بٸر-بٸرٸنە ۇقساۋعا تىرىسسا, وركەستردٸڭ سەنٸ دە, سازى دا جوعالار ەدٸ. ٶمٸردە دە دەل سولاي. حالىقتار اراسىنداعى جاراسىم ەركٸمنٸڭ ٶز مەدەني ٷنٸن ساقتاي بٸلۋٸنەن باستالادى», – دەدٸ رەكتور.
ونىڭ ايتۋىنشا, ٷلكەنگە قۇرمەت, كٸشٸگە ٸزەت, سٶيلەۋ مەدەنيەتٸ, ادامنىڭ جەكە كەڭٸستٸگٸن سىيلاۋ سيياقتى قۇندىلىقتار قازاق قوعامىنىڭ عاسىرلار بويى قالىپتاسقان رۋحاني بولمىسىنىڭ نەگٸزٸ بولىپ سانالادى.
«ۇلتتىڭ مەدەنيەتٸ تەك ٷلكەن مەرەكەلەردە نەمەسە سالتاناتتى جيىنداردا ەمەس, كٷندەلٸكتٸ قاراپايىم قارىم-قاتىناستان كٶرٸنەدٸ. اق پەيٸلٸمٸزدٸ, ٸزەتٸمٸزدٸ, امانداسۋ مەدەنيەتٸمٸزدٸ جەنە بٸر-بٸرٸمٸزگە دەگەن سىيلاستىعىمىزدى ساقتاي الساق, اتا-بابامىز اماناتتاعان رۋحاني مۇرامىزدىڭ دا عۇمىرى ۇزاق بولادى», – دەپ تٷيٸندەدٸ ارمان جٷدەباەۆ.
ايتا كەتۋ كەرەك, مەملەكەت باسشىسى دا ٶز سٶزدەرٸندە قوعامداعى ەدەپ پەن مٸنەز-قۇلىق مەدەنيەتٸن ساقتاۋ, ٶزارا قۇرمەت پەن جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ نىعايتۋ مەسەلەسٸنە ٷنەمٸ نازار اۋدارادى. وسى تۇرعىدا مەدەنيەت قايراتكەرلەرٸ مەن زييالى قاۋىم ٶكٸلدەرٸنٸڭ ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى, ەدەپ مەدەنيەتٸن جەنە قوعامدىق جاۋاپكەرشٸلٸكتٸ دەرٸپتەيتٸن باستامالارى پرەزيدەنت كٶتەرٸپ جٷرگەن قوعامدىق قۇندىلىقتارمەن ٷندەسٸپ جاتىر.
