Keiingi kezde Qazaqstanda iri jol apattary jiilep ketti. Ótken aptada úsh iri jol apaty bolyp, saldarynan 25 adam kóz jumdy. Dalanews.kz máseleniń mán-jaiyna úńildi.
Mańǵystaý, Jetisý, Qaraǵandydaǵy jol apattary
11 qyrkúiekte Mańǵystaý oblysynda shaǵyn avtobýs aýdarylyp, saldarynan 10 adam kóz jumdy. 14 qyrkúiekte Jetisý oblysynda úsh kólik soqtyǵysyp, taǵy 10 adamnyń ómirin qidy. IIM málimetinshe, jol apatynyń sebebi qarsy baǵytqa shyǵý bolǵan. Qaraǵandy oblysynda da dál osyndai sebeppen 5 adam qaza tapty.
Jiyrmadan asa adam kóz jumǵan osy jol apattarynan keiin Ishki ister ministrligi resmi úndeý jasady.
"Jol qateni keshirmeidi! Jyldamdyqty arttyrý, qarsy baǵytqa shyǵý, qaýipti manevr jasaý, qaýipsizdik beldigin taqpaý - munyń bári adam ómirine qaýip tóndiretin qateler", - dedi IM ÁPK tóraǵasynyń orynbasary Ǵalym Sarǵulov.
Politsiia osy jaǵdailardan keiin joldaǵy baqylaýdy kúsheitken. Aýqymdy tekserister, reidter, qalaaralyq baǵyttar men jeke tasymaldaýshylarǵa monitoring júrgizilip jatyr. Kóliktiń tehnikalyq jaǵdaiyna jáne júrgizýshilerdiń jaýapkershiligine erekshe nazar aýdarylmaq.

IIM dron qoldanýǵa kóshti
Jyl saiyn Qazaqstanda jol apattarynan 2 myńnan asa adam qaza taýyp, 20 myńnan asa adam jaraqat alady. Bul týraly ishki ister ministriniń orynbasary Igor Lepeha 15 qyrkúiekte ótken Úkimet otyrysynda málimdedi.
Igor Lepehanyń sózinshe, jol apatynyń 90%-y júrgizýshilerdiń kinásinen bolady. Jyl saiyn jol erejesin buzýdyń 13 million deregi tirkeledi eken.
"Biyl aýyr zardaptarǵa ákep soqtyrýy múmkin jol qozǵalysy erejesin buzý deregi 20%-ǵa, qarsy baǵytqa shyǵý deregi 16%-ǵa kóbeigeni anyqtaldy. 16,6 myń júrgizýshi mas kúiinde ustaldy", - dedi IIM ókili.
Joldardaǵy tártipti saqtaý úshin drondar arqyly baqylaý engizilgen.
"Olardyń kómegimen 3,6 myń jol erejesin buzý deregi anyqtaldy. Onyń ishinde 1 myń qarsy jolaqqa shyǵý deregi, aldaǵy kólikti basyp ozýdyń 300 deregi tirkeldi", - dedi Igor Lepeha.
Biyl jol apatynan qansha adam zardap shegip, qansha adam kóz jumdy?
Ranking.kz sarapshylary málimetinshe, Qazaqstanda ekinshi jyl qatarynan adamdardyń jaraqat alýyna nemese qaza tabýyna ákep soǵatyn jol apaty kúrt ósip otyr. Byltyr mundai derekterdiń sany eki esege jýyq artsa, 2025 jylǵy qańtar–shilde aralyǵynda kórsetkish taǵy 51%-ǵa kóbeigen.
Bas prokýratýranyń Quqyqtyq statistika jáne arnaiy esepke alý komitetiniń derekterine súiensek, biylǵy jeti aida elde adam shyǵyny bar nemese arty jaraqatpen aiaqtalǵan 19,1 myńnan asa jol apaty tirkelgen. Bul byltyrmen salystyrǵanda shamamen 6,5 myńǵa kóp.
Ai saiynǵy dinamikaǵa qarasaq, qańtardan mamyrǵa deiin jol apattarynyń sany aitarlyqtai artqan.
"Jol apatynyń kóbeiýi kóptegen otbasyna qaiǵy-qasiret ákeldi. Biylǵy jeti aida jol apatynan zardap shekkender sany 62,8%-ǵa ósip, 26,1 myń adamǵa jetken. Qaza tapqandardyń sany – 1,2 myń, olardyń ishinde 176 bala bar", - deidi Ranking.kz sarapshylary.

Biyl qańtar–shilde aralyǵynda jol apattarynyń sany barlyq óńirde artqan, tek Abai oblysynda ǵana kórsetkish 2,5%-ǵa tómendegen. Eń kóbi Aqtóbe oblysynda (shamamen 3 ese), Atyraý oblysynda (2,5 ese) jáne Qyzylorda oblysynda (+94,2%) tirkelgen.
Eń kóp jol apaty Almatyda bolǵan: ár besinshi oqiǵa osy qalaǵa tiesili. Biylǵy jeti aida ońtústik astanada 4,3 myń jol apaty tirkelgen, bul byltyrmen salystyrǵanda 67,6%-ǵa kóp. Ekinshi orynda Almaty oblysy tur: 1,8 myń jol apaty. Antiliderler qatarynda Astana qalasy, Aqtóbe jáne Jambyl oblystary da bar: ár óńirde 1,1 myń jol apaty bolǵan.
"Júrgizýshiler jol qozǵalysy erejelerin jii elemeitin bolǵan. Soǵan sáikes zańbuzýshylyqtardyń kóbi jol apattaryna ákep soqqan. 2025 jylǵy qańtar–shilde ailarynda kólik pen jol sharýashylyǵyna qatysty 8,5 mln ákimshilik quqyqbuzýshylyq hattamasy toltyrylǵan", - dep jazylǵan málimette.
Odan bólek jyldamdyqty asyrý da bar. Biyl jeti aida 3,7 millionnan asa júrgizýshi jyldamdyqty asyrǵany úshin aiyppul arqalaǵan. Bul kórsetkish byltyrmen salystyrǵanda 7,5%-ǵa joǵary.
Quqyqbuzýshylyqtar ishinde ekinshi orynda jol belgileri jáne syzyqtaryn saqtamaý tur. Mundai jaǵdailar sany 46,9%-ǵa ósip, 2,1 millionǵa jetken.
Sarapshylardyń deregine súiensek, eń jii kezdesken sebepterdiń qatarynda manevr jasaý erejelerin buzý (tirkelgen apattardyń 21,5%-y) jáne jaiaý júrginshilerge nemese qozǵalystyń basqa qatysýshylaryna jol bermeý (20%) bar. Osy eki tarmaqty elemeýdiń saldarynan biyl jeti aida elde shamamen 8 myń jol apaty tirkelgen.
"Árbir úshinshi adam jyldamdyqty arttyrý saldarynan qaitys bolady"
Dalanews.kz jol apattaryna bailanysty QR IIM Ákimshilik politsiia komitetiniń erekshe tapsyrmalar jónindegi aǵa inspektory Aqtoty Boranovamen suhbattasty.
"Almaty, Jambyl jáne Túrkistan oblystarynda adam ólimi jii tirkelip otyr. Ásirese, qala mańyndaǵy joldarda mundai jaǵdai jii kezdesedi. Qaiǵyly oqiǵalardyń shamamen 60%-y respýblikalyq tasjoldarda tirkelgen. Munyń basty sebebi - kólik jáne jolaýshy kóp bolýy", - dedi Boranova.
Sonymen qatar, Aqtoty Boranovanyń sózinshe, negizgi faktor - jol qozǵalysy erejelerin saqtamaý. Ásirese, jyldamdyqty arttyrý, qarsy jolaqqa shyǵý, baǵdarshamnyń tyiym salynǵan belgisine ótý jáne jaiaý júrginshilerge jol bermeý jol apatyna ákep soǵady.
"Árbir úshinshi adam jyldamdyqty arttyrý saldarynan qaitys bolady. Júrgizýshilerdiń uialy telefonǵa alańdaýy de qaýip tóndiredi", - dedi ol.
"Sharshaǵan júrgizýshilerdi de anyqtaityn platforma bar"
IIM ókili jol apattarynyń aldyn alý úshin qandai sharalar qolǵa alynǵanyn aitty. Onyń sózinshe, 7 oblysta (Almaty, Atyraý, Aqtóbe, ShQO, Qostanai, Mańǵystaý, Túrkistan) avtomattandyrylǵan kameralar jelisi keńeitilip jatyr, qazir olardyń sany 25 myńnan asqan.
"Patrýldik kólikterge radarlar (456 dana) ornatyldy. Jasyryn patrýldeý ádisi engizildi (99 radar). Respýblikalyq joldarda ortasha jyldamdyq baqylanady. Jalpy 8 jol qamtyldy. Bul sharalardyń nátijesi bar: bul joldarda qaza tapqandar sany 11%-ǵa azaidy (584-ten 519-ǵa deiin)", - dedi Aqtoty Boranova.
Sonymen qatar, qaýipti júrgizýshilermen kúresý úshin tsifrlyq sheshimder men kameralar "TOR" platformasyna biriktirilgen. Ol kóliktiń qozǵalysyn baqylaý, izdeýdegi kólikti tabý (markasy, modeli jáne túsi boiynsha); qaýipti júrgizýshilerdi anyqtaý; 8 saǵattan artyq toqtamai júrgen sharshaǵan júrgizýshilerdi baqylaý sekildi mindetterdi atqarady.