"ەربٸر ٷشٸنشٸ ادام جىلدامدىقتى ارتتىرۋدان قايتىس بولادى". قازاقستاندا نەگە جول اپاتى جيٸلەپ كەتتٸ?

كەيٸنگٸ كەزدە قازاقستاندا ٸرٸ جول اپاتتارى جيٸلەپ كەتتٸ. ٶتكەن اپتادا ٷش ٸرٸ جول اپاتى بولىپ, سالدارىنان 25 ادام كٶز جۇمدى. Dalanews.kz مەسەلەنٸڭ مەن-جايىنا ٷڭٸلدٸ.

ماڭعىستاۋ, جەتٸسۋ, قاراعاندىداعى جول اپاتتارى

11 قىركٷيەكتە ماڭعىستاۋ وبلىسىندا شاعىن اۆتوبۋس اۋدارىلىپ, سالدارىنان 10 ادام كٶز جۇمدى. 14 قىركٷيەكتە جەتٸسۋ وبلىسىندا ٷش كٶلٸك سوقتىعىسىپ, تاعى 10 ادامنىڭ ٶمٸرٸن قيدى. ٸٸم مەلٸمەتٸنشە, جول اپاتىنىڭ سەبەبٸ قارسى باعىتقا شىعۋ بولعان. قاراعاندى وبلىسىندا دا دەل وسىنداي سەبەپپەن 5 ادام قازا تاپتى.

جيىرمادان اسا ادام كٶز جۇمعان وسى جول اپاتتارىنان كەيٸن ٸشكٸ ٸستەر مينيسترلٸگٸ رەسمي ٷندەۋ جاسادى. 

"جول قاتەنٸ كەشٸرمەيدٸ! جىلدامدىقتى ارتتىرۋ, قارسى باعىتقا شىعۋ, قاۋٸپتٸ مانەۆر جاساۋ, قاۋٸپسٸزدٸك بەلدٸگٸن تاقپاۋ - مۇنىڭ بەرٸ ادام ٶمٸرٸنە قاۋٸپ تٶندٸرەتٸن قاتەلەر", - دەدٸ ٸم ەپك تٶراعاسىنىڭ ورىنباسارى عالىم سارعۇلوۆ.

پوليتسييا وسى جاعدايلاردان كەيٸن جولداعى باقىلاۋدى كٷشەيتكەن. اۋقىمدى تەكسەرٸستەر, رەيدتەر, قالاارالىق باعىتتار مەن جەكە تاسىمالداۋشىلارعا مونيتورينگ جٷرگٸزٸلٸپ جاتىر. كٶلٸكتٸڭ تەحنيكالىق جاعدايىنا جەنە جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸنە ەرەكشە نازار اۋدارىلماق.

ٸٸم درون قولدانۋعا كٶشتٸ

جىل سايىن قازاقستاندا جول اپاتتارىنان 2 مىڭنان اسا ادام قازا تاۋىپ, 20 مىڭنان اسا ادام جاراقات الادى. بۇل تۋرالى ٸشكٸ ٸستەر مينيسترٸنٸڭ ورىنباسارى يگور لەپەحا 15 قىركٷيەكتە ٶتكەن ٷكٸمەت وتىرىسىندا مەلٸمدەدٸ.

يگور لەپەحانىڭ سٶزٸنشە, جول اپاتىنىڭ 90%-ى جٷرگٸزۋشٸلەردٸڭ كٸنەسٸنەن بولادى. جىل سايىن جول ەرەجەسٸن بۇزۋدىڭ 13 ميلليون دەرەگٸ تٸركەلەدٸ ەكەن.

"بيىل اۋىر زارداپتارعا ەكەپ سوقتىرۋى مٷمكٸن جول قوزعالىسى ەرەجەسٸن بۇزۋ دەرەگٸ 20%-عا, قارسى باعىتقا شىعۋ دەرەگٸ 16%-عا كٶبەيگەنٸ انىقتالدى. 16,6 مىڭ جٷرگٸزۋشٸ ماس كٷيٸندە ۇستالدى", - دەدٸ ٸٸم ٶكٸلٸ.

جولدارداعى تەرتٸپتٸ ساقتاۋ ٷشٸن دروندار ارقىلى باقىلاۋ ەنگٸزٸلگەن.

"ولاردىڭ كٶمەگٸمەن 3,6 مىڭ جول ەرەجەسٸن بۇزۋ دەرەگٸ انىقتالدى. ونىڭ ٸشٸندە 1 مىڭ قارسى جولاققا شىعۋ دەرەگٸ, الداعى كٶلٸكتٸ باسىپ وزۋدىڭ 300 دەرەگٸ تٸركەلدٸ", - دەدٸ يگور لەپەحا.

بيىل جول اپاتىنان قانشا ادام زارداپ شەگٸپ, قانشا ادام كٶز جۇمدى?

Ranking.kz ساراپشىلارى مەلٸمەتٸنشە, قازاقستاندا ەكٸنشٸ جىل قاتارىنان ادامداردىڭ جاراقات الۋىنا نەمەسە قازا تابۋىنا ەكەپ سوعاتىن جول اپاتى كٷرت ٶسٸپ وتىر. بىلتىر مۇنداي دەرەكتەردٸڭ سانى ەكٸ ەسەگە جۋىق ارتسا, 2025 جىلعى قاڭتار–شٸلدە ارالىعىندا كٶرسەتكٸش تاعى 51%-عا كٶبەيگەن.

باس پروكۋراتۋرانىڭ قۇقىقتىق ستاتيستيكا جەنە ارنايى ەسەپكە الۋ كوميتەتٸنٸڭ دەرەكتەرٸنە سٷيەنسەك, بيىلعى جەتٸ ايدا ەلدە ادام شىعىنى بار نەمەسە ارتى جاراقاتپەن اياقتالعان 19,1 مىڭنان اسا جول اپاتى تٸركەلگەن. بۇل بىلتىرمەن سالىستىرعاندا شامامەن 6,5 مىڭعا كٶپ.

اي سايىنعى ديناميكاعا قاراساق, قاڭتاردان مامىرعا دەيٸن جول اپاتتارىنىڭ سانى ايتارلىقتاي ارتقان.

"جول اپاتىنىڭ كٶبەيۋٸ كٶپتەگەن وتباسىنا قايعى-قاسٸرەت ەكەلدٸ. بيىلعى جەتٸ ايدا جول اپاتىنان زارداپ شەككەندەر سانى 62,8%-عا ٶسٸپ, 26,1 مىڭ ادامعا جەتكەن. قازا تاپقانداردىڭ سانى – 1,2 مىڭ, ولاردىڭ ٸشٸندە 176 بالا بار", - دەيدٸ Ranking.kz ساراپشىلارى. 

بيىل قاڭتار–شٸلدە ارالىعىندا جول اپاتتارىنىڭ سانى بارلىق ٶڭٸردە ارتقان, تەك اباي وبلىسىندا عانا كٶرسەتكٸش 2,5%-عا تٶمەندەگەن. ەڭ كٶبٸ اقتٶبە وبلىسىندا (شامامەن 3 ەسە), اتىراۋ وبلىسىندا (2,5 ەسە) جەنە قىزىلوردا وبلىسىندا (+94,2%) تٸركەلگەن.

ەڭ كٶپ جول اپاتى الماتىدا بولعان: ەر بەسٸنشٸ وقيعا وسى قالاعا تيەسٸلٸ. بيىلعى جەتٸ ايدا وڭتٷستٸك استانادا 4,3 مىڭ جول اپاتى تٸركەلگەن, بۇل بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 67,6%-عا كٶپ. ەكٸنشٸ ورىندا الماتى وبلىسى تۇر: 1,8 مىڭ جول اپاتى. انتيليدەرلەر قاتارىندا استانا قالاسى, اقتٶبە جەنە جامبىل وبلىستارى دا بار: ەر ٶڭٸردە 1,1 مىڭ جول اپاتى بولعان.

"جٷرگٸزۋشٸلەر جول قوزعالىسى ەرەجەلەرٸن جيٸ ەلەمەيتٸن بولعان. سوعان سەيكەس زاڭبۇزۋشىلىقتاردىڭ كٶبٸ جول اپاتتارىنا ەكەپ سوققان. 2025 جىلعى قاڭتار–شٸلدە ايلارىندا كٶلٸك پەن جول شارۋاشىلىعىنا قاتىستى 8,5 ملن ەكٸمشٸلٸك قۇقىقبۇزۋشىلىق حاتتاماسى تولتىرىلعان", - دەپ جازىلعان مەلٸمەتتە.

ودان بٶلەك جىلدامدىقتى اسىرۋ دا بار. بيىل جەتٸ ايدا 3,7 ميلليوننان اسا جٷرگٸزۋشٸ جىلدامدىقتى اسىرعانى ٷشٸن ايىپپۇل ارقالاعان. بۇل كٶرسەتكٸش بىلتىرمەن سالىستىرعاندا 7,5%-عا جوعارى.

قۇقىقبۇزۋشىلىقتار ٸشٸندە ەكٸنشٸ ورىندا جول بەلگٸلەرٸ جەنە سىزىقتارىن ساقتاماۋ تۇر. مۇنداي جاعدايلار سانى 46,9%-عا ٶسٸپ, 2,1 ميلليونعا جەتكەن.

ساراپشىلاردىڭ دەرەگٸنە سٷيەنسەك, ەڭ جيٸ كەزدەسكەن سەبەپتەردٸڭ قاتارىندا مانەۆر جاساۋ ەرەجەلەرٸن بۇزۋ (تٸركەلگەن اپاتتاردىڭ 21,5%-ى) جەنە جاياۋ جٷرگٸنشٸلەرگە نەمەسە قوزعالىستىڭ باسقا قاتىسۋشىلارىنا جول بەرمەۋ (20%) بار. وسى ەكٸ تارماقتى ەلەمەۋدٸڭ سالدارىنان بيىل جەتٸ ايدا ەلدە شامامەن 8 مىڭ جول اپاتى تٸركەلگەن.

"ەربٸر ٷشٸنشٸ ادام جىلدامدىقتى ارتتىرۋ سالدارىنان قايتىس بولادى"

Dalanews.kz جول اپاتتارىنا بايلانىستى قر ٸٸم ەكٸمشٸلٸك پوليتسييا كوميتەتٸنٸڭ ەرەكشە تاپسىرمالار جٶنٸندەگٸ اعا ينسپەكتورى اقتوتى بورانوۆامەن سۇحباتتاستى.

"شارشاعان جٷرگٸزۋشٸلەردٸ دە انىقتايتىن پلاتفورما بار" 

ٸٸم ٶكٸلٸ جول اپاتتارىنىڭ الدىن الۋ ٷشٸن قانداي شارالار قولعا الىنعانىن ايتتى. ونىڭ سٶزٸنشە, 7 وبلىستا (الماتى, اتىراۋ, اقتٶبە, شقو, قوستاناي, ماڭعىستاۋ, تٷركٸستان) اۆتوماتتاندىرىلعان كامەرالار جەلٸسٸ كەڭەيتٸلٸپ جاتىر, قازٸر ولاردىڭ سانى 25 مىڭنان اسقان.

"پاترۋلدٸك كٶلٸكتەرگە رادارلار (456 دانا) ورناتىلدى. جاسىرىن پاترۋلدەۋ ەدٸسٸ ەنگٸزٸلدٸ (99 رادار). رەسپۋبليكالىق جولداردا ورتاشا جىلدامدىق باقىلانادى. جالپى 8 جول قامتىلدى. بۇل شارالاردىڭ نەتيجەسٸ بار: بۇل جولداردا قازا تاپقاندار سانى 11%-عا ازايدى (584-تەن 519-عا دەيٸن)", - دەدٸ اقتوتى بورانوۆا.

سونىمەن قاتار, قاۋٸپتٸ جٷرگٸزۋشٸلەرمەن كٷرەسۋ ٷشٸن تسيفرلىق شەشٸمدەر مەن كامەرالار "تور" پلاتفورماسىنا بٸرٸكتٸرٸلگەن. ول كٶلٸكتٸڭ قوزعالىسىن باقىلاۋ, ٸزدەۋدەگٸ كٶلٸكتٸ تابۋ (ماركاسى, مودەلٸ جەنە تٷسٸ بويىنشا); قاۋٸپتٸ جٷرگٸزۋشٸلەردٸ انىقتاۋ; 8 ساعاتتان ارتىق توقتاماي جٷرگەن شارشاعان جٷرگٸزۋشٸلەردٸ باقىلاۋ سەكٸلدٸ مٸندەتتەردٸ اتقارادى.