Búgin «Aqtaý – Túrki áleminiń 2025 jylǵy mádeni astanasy» jylynyń jabylýyna arnalǵan saltanatty is-shara ótti. Oǵan Túrki memleketteri uiymynyń Aqsaqaldar keńesiniń tóraǵasy Binali Iyldyrym, sondai-aq TÚRKSOI-ǵa múshe elderdiń mádeniet ministrleri men tiisti vedomstvolarynyń ókilderi qatysty, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Saltanatty rásimde sóz sóilegen Qazaqstan Respýblikasynyń Mádeniet jáne aqparat ministri Aida Balaeva mádeni astana mártebesi óńir úshin qurmet qana emes, sonymen birge túrki áleminiń bai murasyn keń aýditoriiaǵa tanystyrýǵa múmkindik bergenin atap ótti.
«Tarihi qala osy jaýapkershilikti abyroimen atqaryp, ózine júktelgen mindetti joǵary deńgeide oryndady dep nyq senimmen aita alamyz. Jobanyń tabysty júzege asýyna Prezidentimizdiń túrki memleketteriniń birligin nyǵaitýǵa, gýmanitarlyq yntymaqtastyqty damytýǵa baǵyttalǵan turaqty mádeni saiasaty airyqsha ról atqardy. Prezidenttiń mádeniet, ǵylym men bilim, jastar almasýy salalaryndaǵy naqty bastamalarǵa negizdelgen túrki integratsiiasy jónindegi mańyzdy ustanymy búkil túrki áleminde keń qoldaý taýyp, joǵary baǵalandy. Aqtaýda júzege asqan TÚRKSOI jobalary Memleket basshysy bastamalarynyń naqty nátijege ainalyp, baýyrlas halyqtardy burynǵydan da jaqyndastyra túskenin aiqyn kórsetti», – dedi ministr.
Jyl boiy Aqtaýda myńdaǵan ártisterdi, ǵalymdardy jáne qonaqtardy biriktirgen 30-dan astam iri halyqaralyq is-shara ótti. Olardyń qatarynda mýzyka, epos, folklor jáne bi festivalderi, shyǵarmashylyq simpoziýmdar men ǵylymi konferentsiialar, sondai-aq balalar men jastarǵa arnalǵan túrli baiqaýlar bar.
Sonymen qatar, jyl aiasynda ótken mańyzdy is-sharalardyń biri – 7 elden kelgen 9 teatr qatysyp, úsh myńnan astam kórermen tamashalaǵan III Halyqaralyq teatr festivali. Sondai-aq 47 konkýrstyq film usynylǵan, túrki kinematografisteri úshin shyǵarmashylyq mańyzdy alańǵa ainalǵan «Qorqyt ata» Halyqaralyq kinofestivali de anshlagpen ótti.
Kórkem dúnieleri men jarqyn qoiylymdary kórermenderdiń ystyq yqylasyna bólenip, erekshe áser qaldyrǵan «Kóshpendi qýyrshaǵy» Birinshi Halyqaralyq qýyrshaq teatrlary festivali de airyqsha oryn alady.
Óz kezeginde saltanatty is-sharanyń arnaiy qonaǵy, Túrki memleketteri uiymy Aqsaqaldar keńesiniń tóraǵasy Binali Iyldyrym Mańǵystaý jurtynyń qonaqjailyǵy, Aqtaý qalasynyń bai mádenietine erekshe toqtaldy.
«Qazaqstan – Túrki áleminiń turaqtylyǵyn qamtamasyz etip turǵan tirek elderdiń biri ǵana emes, onyń qýatty ortalyǵy. Túrki memleketteri uiymyndaǵy konstrýktivti róli, ekonomikalyq ornyqtylyǵy, bai mádeni murasy jáne turaqty damýy Qazaqstandy Túrki elderiniń arasynda kóshbasshy deńgeige kóterip otyr. Qazaqstan Respýblikasy Prezidenti Qasym-Jomart Kemeluly Toqaevtyń kóregendigi men kóshbasshylyǵy óńirlik beibitshilikti nyǵaitýǵa, kópvektorly diplomatiiany damytýǵa jáne Túrki áleminiń birligi ideiasyn ilgeriletýge orasan úles qosýda. Búgingi saltanatty is-shara – osy birizdi saiasattyń jáne Qazaqstannyń inkliýzivtilik dástúriniń jarqyn kórinisi», – dedi Binali Iyldyrym.
Aqtaýda júzege asyrylǵan jumys halyqaralyq deńgeide joǵary baǵasyn aldy. TÚRKSOI Bas hatshysy Sultan Raev qala búkil túrki qaýymdastyǵy úshin baýyrlastyqtyń jáne jańa múmkindikterdiń simvolyna ainalǵanyn aitty.
«Búgin biz Kaspiidiń kógildir tolqynyna kóz tastap turyp, bir jyldyń tarihyn, birliktiń shejiresin oi eleginen ótkizip turmyz. Bul jyl – júrekterdi jaqyndatqan, baýyrlastyqty biiktetken, Aqtaýdyń Túrki áleminiń mádeni astanasy atanǵan qasietti jyl boldy. Kún astynda kók tý jelbirep, jer betinde baýyrlas jurttyń áýeni shyrqaldy. Jyr men kúi, bi men sóz – bári de ortaq rýhymyzdyń únin jetkizdi», – dedi Sultan Raev.
Saltanatty is-shara Gala-kontsertpen jalǵasty. Oǵan Ázerbaijan, Qazaqstan, Qyrǵyzstan, Túrkiia jáne Ózbekstannan 300-den astam ártis qatysyp, kórermenderge vokaldyq jáne bi qoiylymdaryn usyndy. Kontsert baǵdarlamasy túrki elderiniń sahnalyq óneriniń alýantúrliligin pash etip, merekelik kóńil kúi men shyǵarmashylyq birlik atmosferasyn qalyptastyrdy.
Kontserttik baǵdarlamadan keiin «Túrki áleminiń 2026 jylǵy mádeni astanasy» ataǵyn tapsyrý rásimi ótti. Aqtaý qalasynyń ákimi bul mártebeli ataqty Ózbekstannyń Ándijan qalasynyń hokiimine tabystady.
