Sizdiń Gonkongtegi «Adam quqyǵynyń buzylýyna kináli» Qytai jáne Gonkongtiń resmi tulǵalaryna sanktsiia salýdy qarastyratyn zań jobasyna qol qoiǵan aqparatty oqyp, qatty qýandym.
Atalǵan Zań jobasynyń qabyldanýy – jarty jyldan beri adam quqyǵy jáne demokratiiany qorǵaý jolynda tynbai kúresken Gonkong halqy úshin zor qamqorlyq jáne ádiletti sheshim boldy dep esepteimin. Sondai-aq, Gonkongtiń avtonomiialyq mártebesiniń óz deńgeiinde saqtalýyna da óz úlesin qosady dep senem!
Al, sońǵy úsh jyldan beri Qytaidyń Shyńjań ólkesindegi uiǵyr, qazaq jáne qyrǵyz qatarly az sandy ulttardyń da jappai saiasi qysymǵa ushyrap, kontslagerlerge milliondap qamalyp jatqany týraly Sizdiń jáne búkil dúniejúzi halqynyń habardar ekenin men jaqsy bilem.
Qytaidan Qazaqstan Respýblikasyna qonys aýdarǵan qazaqtar, «Atajurt» uiymy atalǵan gonatsidtik janyshtaý qimylyn álde neshe márte dáleldese de Qytai úkimeti moiyndamai keledi.
Bul az deseńiz, AQSh-tyń «New York Times» gazeti jariialaǵan Qytaidyń Shyńjańdaǵy lagerlerge qatysy bar 400 betten asatyn qupiia qujatty da «feik» dep málimdedi.
Qazaqstan Respýblikasynyń Syrtqy ister ministri Muhtar Tileýberdi myrza 2019 jylǵy 4 qazangda Qytai málimetine súienip, «Qytaida oqytý ortalyqtarynda otyrǵan etnikalyq qazaq joq. Bul aqparat rastaldy» dep málimdedi.
Biraq, 2019 jylǵy 19 qarashada jáne 27 qarashada «Aqedil» jastar shyǵarmashylyǵyn qoldaý qory» qoǵamdyq birlestigi uiymdastyp ótkizigen eki retki baspasóz jinalysy bul aqparattyń jalǵan ekenin taǵy dáleldedi. Qaita, jazyqsyz sottalǵan, kontslagerlerde qamaqta otyrǵan jáne shetelge shyǵý quqyǵy shektelgen etnikalyq qazaqtardyń tipti de kóp ekenin anyqtap berdi.
Eń ókinishtisi, «Aqedil» qoǵamdyq birlestigi uiymdastyrylǵan jinalysqa arnaiy shaqyrylǵan Qytaidyń Qazaqstandaǵy tótenshe jáne ókiletti elshisi Chjan Siao "Shyńjańdaǵy lagerlerde qazaqtar qamaýda otyr" degen osy aqparatty (https://www.azattyq.org/a/kazakhstan-china-ambassador/30295108.html ) jáne de «jalǵan» dedi...
Qysqasy, Qytai biligi Birikken Ulttar Uiymy Bas Assambleiasynyń rezoliýtsiiasymen 1948 jylǵy 10 jeltoqsanda № 217 A (III) qabyldanǵan «Adam quqyqtarynyń jalpyǵa birdei deklaratsiiasynda» kórsetilgen mindettemelerdi aiaqqa taptap otyr.
Ózińiz jaqsy bilesiz, qazaq – beibitshilikti súietin eń ádiletti ult. Jańa ǵana Táýelsizdigin alǵan jas memlekettiń prezidenti Nursultan Nazarbaevtyń azamzatqa apat ákelgen Semei poligonyn jaýyp, jappai qyryp-joiatyn Iadrolyq qarýdan bas tartýy – sonyń aiqyn dáleli!
Adamnyń quqyǵy men bostandyǵyn eń basty qundylyq dep esepteitin álemdegi eń yqpaldy derjava – AQSh-tyń eń ádiletti Prezidenti retinde Sizden Shyńjańdaǵy túrki tektes az sandy ulttardyń quqyǵy men erkindigin qorǵaýǵa baǵyttalǵan taǵy bir arnaýly Zań jobasyn qabyldaýyńyzdy ótinip suraimyn!
Izgi nietpen,
Aýyt Muqibek
