Aq úi basshysy Djo Baidenmen NATO sammitinde jeke júzdesken Erdoǵan kezdesýdiń nátijeli bolǵanyn aitty, ári eki el arasyndaǵy qarym-qatynasqa budan bylai syzat túspesine senim bildirdi.
“Túrkiia men Amerika áriptestiktiń jańa satysyna aiaq basty. Budan bylaiǵy dialog eki tarapqa da tiimdi arnada órbidi dep senemin. Buǵan deiingi ókpe-renishtiń bári artta qaldy. Baidenmen kelissóz nátijesinde ýaǵdalasqan dúnielerdiń bárin ret-retimen iske asyryp, bul kezdesýden barynsha paida alýǵa tyrysamyz. Budan bylai Túrkiia men AQSh-tyń arasyndaǵy áriptestik bailanys beki túsetin bolady”, – dedi Erdoǵan.
Túrkiia prezidenti taraptardyń pikiri toqailasa bermeitin túitkildi tustar bar ekenin moiyndady. Alaida ýaqyt óte bulardyń tigisi jatqyzylyp, memleketaralyq qarym-qatynas qalypty arnaǵa túserine kúmándanbaidy.
Erdoǵan tilge tiek etken jait – Baidenniń armiandarǵa qatysty málimdemesi.
Aq úi basshysy ótken ǵasyrdyń basynda Osman imperiiasynyń qolynan qaza bolǵan armian ultynyń tragediiasyna toqtalyp, muny genotsid dep tanyǵan edi.
Artynsha Túrkiia SIM-i AQSh elshisin shuǵyl túrde Ankara shaqyryp, oǵan Baidennyń málimdemesine orai narazalyq notasyn tabystaǵan.
Erdoǵan Amerika prezidentiniń asyǵys tujyrym jasaǵanyn ári munyń shyndyqqa sáikes emestigin aitqan. Ǵasyr burynǵy oqiǵaǵa ádiletti baǵa berilmegenin, sonyń nátijesinde túrik ultyna jazyqsyz jala jabylǵanyn málimdegen.
Baidenmen kezdesýden de keiin de túrik basshysy osy tujyrymnan ainyǵan joq.
Onyń pikirinshe Túrkiianyń AQSh-qa jaýlyǵy joq, alaida kimnen bolsa da óziniń saiasi hám ekonomikalyq pozitsiiasyn qurmetteýdi talap etedi.
“Túrkiianyń geosaiasi múddesi men osy baǵyttaǵy betalysyna qurmetpen qaraýdy suraimyz, bar talabymyz osy ǵana. Budan bólek eldiń óz ishindegi jáne syrttaǵy terrorlyq uiymdarǵa qarsy kúresinde áriptester tarapynan kómek kórsetilse artyq bolmasa edi”, – dedi Erdoǵan.
Baidenmen kezdesýden kóńili toq oralǵan Erdoǵan jergilikti aqparat quraldaryna bergen suhbatynda Túrkiianyń AQSh-pen aradaǵy odaqtastyqty odan ári arttyra túsýge ázir ekendigin málimdedi.
…
Odaqtasýǵa ázirmiz! Túrkiia prezidentiniń osy pikiri Kremldiń jandy jerine tigenge uqsaidy. Sońǵy bir apta boiyna Máskeýdiń propaganda quraldary Erdoǵannyń jer-jebirine jetip, “satqyndyq” jasaǵanyn keshire almai jatyr.
Máselen, Kremldiń soiylyn soǵatyn sarapshylar pýlyndaǵy antitúrikshil saiasattanýshy Gevorg Mirzaian:
“Túrkiia AQSh-tyń arqasúieri. Aq úi Erdoǵannyń kómegimen Máskeýdi tejep otyr” deidi.
Aitýynsha, túriktersiz NATO-nyń qaýqary joq, túriktersiz Reseidiń aldynda Batystyń tizesi qaltyrap ketedi eken.
“Reseidi tejep otyrý úshin AQSh-qa Túrkiianyń azýly bolǵany kerek. Túrikterdiń kómegimen Ońtústik Qapqazda dúrbeleń týǵyzyp, Máskeýdiń nazaryn Batystan basqa arnaǵa burý qajet.
Túrkiianyń kómegimen Orta Aziiany Kremldiń yqpalynan bosatyp alǵysy keledi. Qyrymdy keri qaitaryp, Sibirdi bólis-tartysqa salýdy kózdeidi.
Qytaiǵa tótep berý úshin de AQSh úshin Túrkiianyń aibyndy, adýyndy elge ainalǵany qajet. Osy arqyly Beijińniń Orta Aziiadaǵy ambitsiiasyn tejep, atalǵan aimaqta qytailardyń saýda jasaýyna kedergi keltirmek. Túrkiiany túgel musylmannyń qorǵaýshysy retinde kórsetip, Beijińge qarsy partizan soǵysyn ashqan uiǵyrlarǵa yqpal etýdi kózdeidi”, – deidi Mirzaian myrza.
Irannyń tábetin tejeý úshin de Amerika Túrkiiany paidalanady. Qajet dep tapsa Irandaǵy qalyń orman ázirbaijandardy dúr kóterip, Tegerendy áp-sátte sabasyna túsiredi.
Sói degen Kreml ideology Irannyń mundai stsenariiden qaýip kútetinin, sondyqtan Túrkiiaǵa qarsy shyǵýdan qaimyǵatynyn aitypty.
“Erdoǵan Baidenniń kez-kelgen qalaýyn oryndaidy. Kez-kelgen ýaqytta qol ushyn sozýǵa saqadai-sai turady. Túrkiia Amerika úshin sýbmerdiger ispettes”, – deidi propagandist.
Bul rette Túrkiianyń Aýǵanstannan ketken Amerika áskeriniń ornyna atalǵan aimaqty kúzetýdi moinyna alǵanyn mysalǵa keltiripti. Buǵan:
“Baidennyń buiymtaiyn oryndasaq AQSh-tan bizge qajet salalarǵa diplomatimialyq, logistikalyq ári qarjylai kómek alamyz”, – degen Erdoǵanniń sózin ilik etipti.
“Túrkiia AQSh-tyń aldynda sonysymen de baǵaly. Erdoǵannyń “biz odaqtaspyz” deýi beker emes”, – deidi ol.
Túsingenimiz, Kreml ideologtary, onyń ishinde armian múddesin qorǵaityn sarapshylar sailaý aldynda túrik oppozitsiiasyn qoldaýǵa ýáde bergen Baidennen úlken úmit kútken tárizdi. Olardyń oilaǵany oryndalmai, taýy shaǵylǵan túri bar.
“Baiden aldap ketti. Sailaý aldyndaǵy sertinen taidy. Aq úige kirip alǵannan keiin Túrkiiaǵa qatysty pozitsiiasyn bosańsytyp, Erdoǵanmen til tabysyp aldy”, – deidi Mirzaian.
Ázirlegen, Dýman BYQAI
