Onyń «Amerikadaǵy demokratiia» týraly kitaby AQSh jaiyndaǵy jáne jalpy demokratiia týrasyndaǵy úzdik týyndy bolyp tanylǵan. Amerika týraly bilgińiz kelse, Tokvildiń tujyrymdaryna nazar aýdara otyryńyz.
...
Amerikalyqtar – demokratiianyń adal jaqtastary, olar demokratiiany tek saiasi alańda ǵana emes, qoǵamdyq ómirde de qajetti dep sanaidy.
...
Amerikalyqtardyń tarihy nólden bastaldy, olar osynyń arqasynda jetistikke jetti.
...
Amerikadaǵy Konstitýtsiialyq qurylymnyń ózi Úkimettiń biligin shektep otyratyn negizde jasalǵan. Memlekettik bilik – óte qaýipti qural. Onyń biligi qanshalyqty shekteýli bolsa, zorlyq-zombylyq ta sonshalyqty az bolady.
...
Halyqtyń kedeiligi men júiedegi jemqorlyq aqyr túbinde revoliýtsiiaǵa alyp keledi.
...
Demokratiiany tý etken memleketterde árbir jańa býyn – jańa halyq.
...
Demokratiianyń damýyna kedergi keltirý – anyqtap qaraǵan jaǵdaida Qudaiǵa qarsy shyǵýmen teń.
...
Eski júieniń jurtynda qalǵan jáne osy jerde ári qarai da qala bergisi keletin elder kóp.
...
Qoǵam sabyrlyq saqtaidy. Álbette, bul óziniń kúshti ekendigin sezgendikten emes. Kerisinshe, ol ózin álsiz ári dármensiz dep esepteidi. Ol «qandaida bir áreket qylsam, ómirimmen qosh aitysamyn» dep qorqady. Árbir adam qoǵamdyq ómirdiń, turmystyń nasharlap bara jatqanyn sezedi. Biraq, eshkim de osyny biliktiń betine aitýǵa jáne osy arqyly jaǵdaidy jaqsartýǵa umtylmaidy, sebebi dáti shydamaidy. Eshkimniń boiynda buǵan qajetti erik-jiger joq.
...
Amerikaǵa men tek Amerikany kórý úshin barǵan joqpyn. Men bul elden demokratiianyń bolmysy men minezin izdedim. Men demokratiianyń qandai ekenin bilgim, meńgergim keldi. Osy arqyly men demokratiiadan neni kútýge bolatynyn jáne onyń qaýiptenetin tustaryn elep-ekshedim.
...
Biz uly demokratiialyq revoliýtsiianyń dáýirinde ómir súrýdemiz. Muny bári de baiqaidy, biraq kópshiligi ony áli de bolsa laiyqty deńgeide baǵalai almai júr.
...
Amerikada jekeniń múlki naqty kepildiktermen qorǵalǵan.
...
Aqyldy úkimettiń negizgi maqsaty – halyqtyń turmys jaǵdaiyn jaqsartý.
Alaida aqymaq úkimet bárin kerisinshe isteidi, ózi qaiyrshynyń jaǵdaiyna jetkizgen qoǵamnyń ishinde qatal tártip ornatqysy keledi.
...
Amerikada maqsatqa jetýde sizge eshkim kedergi keltirmeidi. Adam óziniń aqyl-parasaty men erik-jigerin esh kedergisiz paidalana alady. Al Reseide qoǵamnyń kúlli arman-muraty bir adamnyń qolynda shoǵyrlanǵan.
...
Amerikanyń eldik printsipi – erkindik, al Reseidiki – quldyq.
...
[caption id="attachment_15728" align="alignright" width="274"]
AQSh prezidentiniń biligi ýaqytsha, shekteýli ári táýeldi. AQSh prezidenti – halyqtyń qolyndaǵy qural. Qoǵam jekkóretin ári jiirkenetin nárseni ol da unatpaidy. Ol qoǵamnyń qas-qabaǵyna qarap ómir súredi jáne onyń aitqanyna baǵynady. Zań júzinde prezident kópshilikti sońynan ertýi tiis edi, alaida is júzinde onyń ózi qoǵamnyń jeteginde júredi.
...
AQSh-ta belgili bir qyzmetke sailanǵan sheneýnik ózinen joǵary turǵan adamnan qoryqpasa da, sailaýshylarynan qorqady.
...
Amerika zańnamasynyń ózi jekeniń múddesi men múlkin qorǵaýǵa baǵyttalǵan. Amerika zańnamashylary adamnyń adaldyǵyna senbese de, onyń áreketin aqylyna qarap baǵalaidy.
...
Amerikada bir ǵana bilik bar. Bul – halyq jáne onyń pikiri. Qoǵam moraldyq turǵydan ydyramaýy úshin, bilik bir adamnyń qolynda shoǵyrlanbaýy qajet.
...
Amerikadaǵy dinbasylar, din qyzmetshileri partiialyq jumystarǵa, saiasi naýqandarǵa aralaspaidy.
Tokvildiń tujyrymdaryn aýdarǵan
Dýman BYQAI
