– Biz Parlamenttik Respýblikany jaqtaimyz. Bir adam, qansha jerden daryndy bolsa da, eldegi barlyq máseleni sheshe almaidy. Bul bilik tarmaqtaryn bólý fýnktsiiasy, tejemelik pen tepe-teńdik balansy, munda parlament pen máslihattar túrindegi ókildi organdar mańyzdy ról atqarýy tiis. «Aq jol» partiiasy damýdyń eýropalyq jolyn, qoǵam men memleket arasyndaǵy qarym-qatynastaǵy eýropalyq tásilderdi, ómir sapasynyń eýropalyq standarttaryn jaqtaidy, – dedi ol.
Úkimetti sailaýda jeńiske jetken partiia jasaqtaýy kerek. Sonda bul partiia óz Úkimetiniń jetistikteri men kemshilikterine de jaýapty bolady.
– Birde men Rigaǵa ushyp keldim. Ol jerde tańerteń qurylys alańynda qaiǵyly oqiǵa bolyp, adamdar qaza tapqan edi. Tipti, túske deiin Riga meri qyzmetinen ketti. Qurylysshy bolmasa da, qulaǵan qalyptardy ornatpasa da, qurylys alańyndaǵy tehnikalyq qadaǵalaýǵa jaýapty bolmasa da. Biraq ol qaiǵyly oqiǵa úshin saiasi jaýapkershilikti óz moinyna aldy, azamattarymen birge ekenin kórsetti. Tústen keiin Latviianyń búkil úkimeti otstavkaǵa ketti, óitkeni ákim olardyń bilik partiiasynan boldy. Jáne olar óz ákimderi úshin jaýapkershilikti bólisti, halyqpen birge ekendikterin kórsetti, jańa úkimetti basqa partiia taǵaiyndady. Bul naǵyz saiasi mádeniet.
Ótken 30 jylda bizde qanshama daǵdarystar, devalvatsiialar, ákimder men ministrler arasyndaǵy jemqorlyq daýlary boldy – úkimet eshqashan óz erkimen saiasi jaýapkershilikti moinyna alyp, otstavkaǵa ketken emes.
Úkimetti parlamenttik partiia jasaqtap, halyq aldynda esep beretin kezde saiasi jaýapkershilik paida bolady. Iaǵni, bul ulttyq senim úkimeti bolmaq, – dedi A.Perýashev.
– «Aq jol» partiiasy 10 jyldan astam ýaqyttan beri jemqorlardyń shetelge shyǵarǵan qarjysyn Qazaqstan halqyna qaitarýǵa kúsh salýda.
Biz bul týraly 2013 jyldan beri parlament minberinen aityp qana qoimai, Eýroparlamenttegi, Shveitsariiadaǵy jáne basqa da elderdegi áriptestermen kelissózder barysynda da osy máselelerdi kóterip kelemiz.
2016 jyly sheteldik jýrnalister Shveitsariiada 82 qazaqstandyqtyń jarty milliard dollarǵa teń bank esepshottaryn anyqtady.
Biz bul adamdardyń aty-jónin jariialap, aqshasynyń zańdylyǵyn tekserýdi talap etip, Bas prokýratýraǵa saýal joldadyq. Prokýratýra bul aqparat banktik qupiiamen qorǵalǵan dep jaýap berdi. Sodan beri «Aq jol» partiiasy úkimet músheleriniń, ákimder men ulttyq kompaniialar basshylarynyń sheteldegi shottarynyń banktik qupiiasyn joiý týraly zańdarǵa birqatar usynystar engizdi.
2017 jyly «Aqjol» fraktsiiasy bankrotqa ushyraǵan banktiń aktsiialaryn shetelde júzdegen million dollarǵa satyp alǵan BJZQ-nyń alaiaqtyǵyn áshkereledi.
2018 jyldan bastap biz Ulybritaniianyń úlgisimen «shyqqan deregi belgisiz bailyq» týraly zań qabyldaýdy talap etip kelemiz. Qymbat múlikti satyp alǵanda, satyp alýshy bul aqshanyń zańdy ekenin dáleldeý kerek, áitpese ol jemqorly qarjy dep tanylyp, tárkilenedi. 4 jyl boiy bizge jalań jaýap qaitarylyp keldi, biraq qańtar aiynda Sybailas jemqorlyqqa qarsy agenttik mundai zańnyń daiyndalyp, parlamentke jiberiletinin habarlady. Iaǵni, bul bastamany júzege asyrýǵa 5 jyl ýaqytymyz ketti.
Sondai-aq, jemqor sheneýnikterge jazasyn ótep bolǵan soń da shetelge shyǵýǵa tyiym salý kerek dep esepteimiz. Sonda olar jasyrylǵan milliardtaryna kete almai, shyǵarǵan kapitalyn Qazaqstanǵa investitsiialaýǵa májbúr bolady. Biz aldaǵy jumysymyzda osyndai normalarǵa qol jetkizýge tyrysamyz.
Qazaqstannyń eń mańyzdy máselesi – bailar men kedeiler arasyndaǵy úlken alshaqtyq. Ony azaitýdyń bir ǵana joly bar – orta tapty keńeitý kerek. Barlyǵyn munaishy nemese bankir etý múmkin emes, biraq árkimge óz isin ashyp, tabysqa jetýge múmkindik berý kerek.
Bul úshin ne kerek?
Arzan nesieler men ádil salyqtar.
«Aq jol» partiiasy ShOB pen turǵyn úige beriletin nesieni 3-4 paiyzǵa deiin tómendetýdi talap etip, Ulttyq bankpen talai jyldan beri daýlasyp keledi.
Onsyz dúkenderimizde jeideden sútke deiin importtyq taýarlar basym bolyp, bóten elderdegi kásiporyndar nesielerimizden túsken kiris paidasyn kóredi.
Biz naǵyz meditsinalyq saqtandyrýdy engizýdi, zamanaýi bilim berýdi damytýdy, sonyń ishinde aýyl mektepterine transliatsiia arqyly úzdik muǵalimderdiń onlain sabaqtaryn ótkizýdi talap etemiz.
«Aq jol» partiiasy 2014 jyldan bastap birinshi qabattarynda esep ortalyqtary men shaǵyn jáne orta biznes nysandary bar, jastar úshin qymbat emes turǵyn úiler salýdy talap etýde; ár balaǵa 25% ipotekalyq sýbsidiia engizý.
«Aq jol» partiiasy 8 jyl boiy jeke tulǵalardyń bankrottyǵy týraly zań qabyldaý arqyly halyqty bankirler men kollektorlardan qorǵaý úshin baryn saldy. Bul talqylaý prezidentke jetip, onyń tapsyrmasynan keiin ǵana zań qabyldanyp, osydan týra bir apta buryn kúshine endi. «Aq jol» partiiasynyń arqasynda, alǵashqy kúni-aq myńdaǵan adam qaryz aýyrtpalyǵyn jeńildetýge ótinish bildirdi.
«Aq jol» partiiasy kásipkerler partiiasy retinde 2011 jyldan beri damyǵan elderdiń úlgisimen salalyq salyq mólsherlemelerin engizýge umtylyp keledi. Bizdiń elimizde et nemese sút ónimderin óndirýshiler de, qurylysshylar men iri saýda jelileri de birdei QQS jáne UTS mólsherlemelerin tóleidi.
Bul rette memleket munai, gaz jáne metall eksporttaýshylarǵa QQS-ty qaitaryp berse, bankter bul salyqty múlde tólemeidi. Iaǵni, bailar az, al kúnin áreń kórip júrgender kóp tóleidi.
Biz 12 jyldan beri salalardyń tabystylyǵyn eskere otyryp, salyq mólsherlemelerin engizýdi talap etip kelemiz. 12 jyl boiy úkimet bizge tosqaýyl qoiyp keledi. Ótken jyly ǵana Prezident Toqaev joldaýynda osyndai saiasatty engizýdi tapsyrdy, biz bul jumysty jalǵastyramyz.
«Aq jol» partiiasy barlyq shaǵyn biznesti esep berýden bosatyp, patentke kóshirýdi, jyldyq patent ainalymyn 100 million teńgege jetkizýdi talap etedi.
Shaǵyn bizneske memlekettiń moinynda otyrmai, óz otbasyn asyrap, ózgege jumys berip jatqany úshin alǵys aitý kerek.
Bul biz úshin eń mańyzdy amal.
«Aq jol» partiiasy Eýropa men Qytai tájiribesi negizinde investitsiialyq artyqshylyqtar engizýdi, jańa zaýyttar men jabdyqtarǵa salynatyn investitsiiany salyq esebine sanaýdy usynyp otyr.
Kásipkerlerge qatysty qylmystyq is qozǵaýǵa tyiym salý kerek, óitkeni olardy qamaýǵa alý men qysym kórsetý reiderlik áreketter úshin jii qoldanylýda. Kásipkerlerge keltirilgen zalal úshin sheneýnikterdiń jeke jaýapkershiligin engizýdi talap etemiz, bul aqsha alý men bopsalaýdy birden azaitady.
«Aq jol» partiiasy Qazaqstannyń jeri men paidaly qazbalary respýblika halqyna tiesili degen erejeni negizge ala otyryp, sheteldik munai-gaz kompaniialarymen kelisim-sharttardy qaita qaraýdy, olardyń paidasyndaǵy qazaqstandyq úlesti ulǵaitýdy, Qashaǵan, Qarashyǵanaq jáne Teńiz siiaqty iri kelisimsharttardyń sharttaryn ashýdy talap etedi. Referendým ótkennen keiin Úkimet bizdiń usynystan birden bas tartty, biz halyqtyń qojaiyn retinde óz bailyǵyn kim jáne qalai paidalanyp jatqanyn bilýge quqyǵy bar ekenin talap etemiz.
Táýelsizdiktiń 30 jylynda birde-bir sheteldik investor birde-bir munai óńdeý zaýytyn salmaǵandyqtan, elimizde jyl saiyn kóktem-jaz mezgilinde janar-jaǵarmai tapshylyǵy, baǵasynyń ósimi baiqalady.
«Aq jol» partiiasy shikizat alpaýyttarynyń ekonomikamyzǵa qosqan úlesi tek ózderi úshin tapqan milliardtaǵan qarjymen ǵana emes, sonymen qatar qazaqstandyq taýarlardy satyp alýda, paidalanatyn qural-jabdyqtardyń birlesken óndirisin qurýda da kórsetilýi tiis ekenine senimdi.
Bizdiń elimiz óte bai, halqymyz talantty.
Mundai elde jáne mundai halqy bar Qazaqstanda kedeiler bolmaýy kerek.
«Aq jol» partiiasy Qazaqstandy tabysty jáne progressivti etý jolyn bilip ǵana qoimai, úkimetke kúndelikti jumysymyzben sol joldy nusqap kelemiz. Al bul qozǵalysty jedeldetý úshin partiialar úkimetpen aitysyp qana qoimai, ony ózderi jasaqtai alatyn naqty ózgerister qajet.
Aq jol, Qazaqstan!
Túbegeili ózgerister qajet! - dep aiaqtady sózin Azat Perýashev.
«Aq jol» QDP tóraǵasynyń orynbasary Qazybek Isa «Aq jol» partiiasynyń sailaýaldy baǵdarlamasynda Táýelsizdiktiń mańyzdy jetistigi – ulttyq erekshelikke iltipatpen qaraý, elde turatyn barlyq etnostardyń tilderi men mádenietterine ózara qurmet kórsetý ekenin atap ótti.
Sonymen qatar, «Aq jol» demokratiialyq partiiasy memlekettik tildiń qoldanylý aiasyn konstitýtsiialyq mártebesine sáikes keńeitýdi jaqtaidy. Biz óz jumysymyzda «Alash» ulttyq ideiasyna súienemiz. «Alash» – táýelsizdik, jerimiz ben ulttyq múddemiz.
- «Men Almaty qalasy Jetisý aýdany boiynsha máslihat depýtattyǵyna nege tústim? Sebebi, qarapaiym nárselerden bastaý kerek. Men almatylyqtar úshin úsh qarapaiym máselede úlken ózgeris jasaǵym keledi. Birinshisi – qaladaǵy qaýipsizdik, eń aldymen balalardyń qaýipsizdigi. Ekinshisi – infraqurylymdy naqty jaqsartý, kommýnaldyq qyzmetten, kóshelerdiń jai-kúiinen, qoqys shyǵarýdan bastap, qalalyq ortany: qorshaǵan ortany, saiabaqtardy, sport alańdaryn jaqsartýǵa deiin. Al úshinshisi – adami kapitaldy damytý. Bul kásibi biliktilik pen dúnietanym, mádeniet, jańashyldyqqa ashyqtyqty ushtastyratyn sapaly bilim. Bul densaýlyq saqtaý, salaýatty ómir salty, shyǵarmashylyq».
D.Tastekeev jinalǵandardy 19 naýryzda ótetin sailaýda partiia men onyń kandidattaryn qoldaýǵa shaqyrdy.
Jiynda sóz alǵan erekshe balalary bar analar odaǵynyń tóraiymy, jýyrda ǵana Almatydaǵy №4 bir mandatty sailaý okrýgi boiynsha «Aq jol» demokratiialyq partiiasynan Májilis depýtattyǵyna kandidat bop túsken Raýan Saǵadieva jaǵymsyz jańalyqpen bólisti. Okrýgtik sailaý komissiiasy ekinshi rette ony sailaý dodasynan shektep tastady. «Aq jol» demokratiialyq partiiasy Raýan Saǵadievany birinshi ret sailaýdan shettetý áreketine («tirkeý bolmaǵany úshin») sot arqyly tyiym saldy, biraq Joǵarǵy sot rastaǵan ekinshisi («salyq deklaratsiiasyndaǵy sáikessizdik úshin») qiyndaý, biraq, onda da zańdy qaishylyqtar bar.
Mitingten keiin Azat Perýashev partiia zańgerleri Konstitýtsiialyq sotqa shaǵym túsiretinin aitty.
Raýan Baqtybekqyzynyń ózi minberden sot sheshimimen kelispeitinin jáne ádilettilikti qalpyna keltirý úshin qoldan kelgenniń bárin jasaýǵa daiyn ekenin, sondai-aq, erekshe kútimdi qajet etetin balalary bar analardyń qoǵamdyq birlestigi partiia baǵdarlamasy men kandidattaryn qoldaitynyn málimdedi.
«ERZI» birlestiginiń direktory, múgedek, «Aq jol» partiiasynan qalalyq máslihat depýtattyǵyna úmitker Erbol Igembergenov te jinalǵandardyń nazaryn ózine aýdardy.
Ol ornynan sóileýge tyrysyp edi, biraq mitingke qatysýshylardyń barlyǵy úmitkerdi kórýi úshin ony múgedekter arbasymen birge minberge kóterip shyǵardy.
Erbol Almatydaǵy azamattyq belsendi jáne múmkindigi shekteýli jandar ońaltýdan ótip, jattyǵyp, psihologiialyq kómek ala alatyn áleýmettik ortalyqtyń negizin qalaýshy retinde tanymal.
- «Men №13 sailaý okrýgi boiynsha Almaty qalasy máslihatynyń depýtattyǵyna úmitkermin. Meniń mindetterim: múmkindigi shekteýli almatylyqtardy belsendi ómirge tartý, olardyń talantyn, sonyń ishinde kásipkerlikke beiimin ashýǵa jaǵdai jasaý. Ol úshin inkliýzivti bilim, frilanserlik pen tsifrlyq ekonomikany damytý, «ERZI» ortalyǵy siiaqty beiimdeý ortalyqtary, múgedekter úshin qoljetimdi qalalyq orta qajet», - dedi kandidat.
E.Igembergenov aldaǵy sailaýda «Aq jol» partiiasynyń kandidattaryna barynsha qoldaý kórsetýge shaqyrdy.
Sondai-aq, jiynda birinshi dárejeli kapitan, Qarýly kúshter ardagerleri odaǵynyń tóraǵasy, máslihattyń 7-shi shaqyrylymynyń depýtaty, Almaty qalasynyń qurmetti azamaty Kópesbai Jampeiisov sóz sóiledi. Kópesbai Orazbaiuly bir mandatty sailaý okrýgi boiynsha máslihat depýtattyǵyna kandidat bolyp usynyldy. Ol «Aq jol» partiiasy parlament pen máslihattarda bilikti únemi synǵa alyp, bilik partiiasyna qarsy daýys beretin jalǵyz partiia bolǵasyn da oǵan jáne kandidattaryna daýys berý kerektigin alǵa tartty. «Árine, tasadan kez kelgen adamdy tas laqtyrýǵa bolady, biraq ótken jyldary parlament minberinen «Aq jol» partiiasy ǵana shyndyqty ashyp aityp júrdi», - dedi kaperang Jampeiisov.
Máslihat depýtattyǵyna taǵy bir kandidat, kásipker, «Etalon» kompaniiasynyń basshysy Fedor Konstantinov «aqjoldyqtardyń» qalanyń áleýmettik-óndiristik infraqurylymyn damytý, abattandyrý jáne qorshaǵan ortany qorǵaý, atmosferaǵa shyǵarylatyn ziiandy qaldyqtar men tútinderdi azaitý boiynsha naqty usynystaryna toqtaldy.
«Aq jol» dempartiiasy Almaty oblysy filialynyń tóraiymy Meirash Shynasylova Almaty aglomeratsiiasyn damytý bastamalary, jaqyn mańdaǵy aýdan jáne qalalarmen (Ile, Talǵar, Qaskeleń) ózara is-qimyldar týraly aitty.
Miting qonaqtary – «Jeltoqsan» qozǵalysynyń basshylyǵy jáne basqalary aldaǵy sailaýda «Aq jol» demokratiialyq partiiasyn qoldaityndyqtaryn aityp, almatylyqtardy onyń kandidattaryna daýys berýge shaqyrdy.
*Materialdyń aqysy «Aq jol» demokratiialyq partiiasynyń sailaý qorynan tólendi.
