Dúniejúzinde kún ótken saiyn «jasyl ekonomikaǵa» kóp kóńil bólinip, jasyl tehnologiialar kúndelikti ómirimiz ben turmys-saltymyzǵa enýi jyldan-jylǵa údei túsýde. Ásirese, kún men jel, biomassa qýattaryn óndirýge erekshe ekpin berilýde. Dál osy tektes jumystar Almaty oblysynda da qarqyn alýda. Oǵan dálel, bir ǵana oblysta 8 birdei jel elektr stansasynyń jumys isteýi. Solardyń eń sońǵysy Eńbekshiqazaq aýdany Shelek dálizinde boi kóterdi. Qazaqstanda balamasy joq qýaty 60 MVt bolatyn jańa jel elektr stansasy energetikalyq nysannyń quny – 37,4 mlrd teńgeni quraidy.
Atalǵan stansada 24 jel energetikalyq qondyrǵy bar. Olardyń árbir nominal qýaty 2,5 MVt bolady. Stansany salýǵa álemdik jel týrbinalaryn óndirýshi jetekshi kompaniialardyń biri – «GoldWind» kompaniiasy atsalysqan. Búgingi kúni jańa energetikalyq nysanda 14 maman arnaiy daiarlanyp, jumysqa ornalasqan. Bul JES jylyna 225,7 mln kVts elektr energiiasyn óndirýge qaýqarly.
Jobanyń ekologiialyq qurylymy aimaqta orasan zor mańyzǵa ie. Jalpy, Almaty oblysynda «jasyl» elektr energiiasyn óndirý úshin tabiǵi múmkindikter jeterlik. Onyń bir dáleli, oblys ortalyǵynda ornalasqan qýaty 3 MVt Qapshaǵai kún elektr stansasy men qýaty 4,95 MVt «Sarybulaq» kún elektr stansasynyń áli kúnge jelkenin jyqpaýy.
Qos birdei kún elektr stansasynyń jyldyq óndirisi 14,1 mln kVt/saǵ., bul atmosferaǵa shyǵatyn CO2 shyǵaryndynyń 7,5 myń tonnasyn boldyrmaýǵa múmkindik berip otyr.
Eki kún elektr stansasy kúndi baqylaý júielerimen jabdyqtalǵan. Treker qondyrǵylary kúnniń qaida ornalasqanyn baqylaidy jáne avtomatty túrde kún modýlderiniń tiimdi baǵytyn qamtamasyz etedi. Osylaisha, elektr energiiasyn óndirý fotoelektrlik júieniń statikalyq ornalasý ádisimen salystyrǵanda orta eseppen 20-25%-ǵa artady.
Biz keltirgen eki derek, bul Almaty oblysyna tiesili aqparattar leginen. Osyǵan qarap-aq, atalmysh baǵyttyń baǵdary aiqyn, qarqyny qatty ekenin ańǵarýǵa bolady.
Jalpy alǵanda, «jasyl ekonomika» ómirimizge engenine 20 jyldan asty. Osy ýaqyt aralyǵynda bul baǵyt úlken tendentsiiaǵa ainalyp, balamaly energiia kózin óndirý isinde airyqsha oryn alǵany jasyryn emes. Ǵalymdardyń boljaýynsha, bir ǵana jel energiiasynyń úlesi aldaǵy 10 jyldyqta 20 paiyzdy quramaq. Bul degenimiz biz aitqan sarqylmaityn tabiǵi resýrstardy paidalaný kórsetkishi artyp, kún jáne jel elektr stansalarynyń sany ulǵaiady degenge saiady.
