Biyl qazaq rýhaniiaty úshin aýyr jyl boldy. Ult jadynda aty altyn árippen jazylǵan talai alyp biriniń artynan biri dúnieden ótti. Ádebiet, ǵylym, óner, poeziia men ǵarysh salasynda iz qaldyrǵan qairatkerlerdiń ómirden ozýy el qabyrǵasyn qaiystyrdy. Osy tusta, Dalanews.kz redaktsiiasy jyl ishinde máńgilik saparǵa attanǵan kórnekti tulǵalardy eske salady.
Jyl basynda, iaǵni 10 qańtarda qazaq prozasynyń klassigi, ult rýhynyń shyraqshysy Muhtar Maǵaýin 85 jasqa qaraǵan shaǵynda ómirden ótti. Maǵaýin qazaqtyń tarihi jadyn qaita tiriltken tulǵa edi. Ol artynda tereń tarihi sanaǵa qurylǵan shyǵarmalar murasyn qaldyrdy.Onyń qalamynan týǵan ár týyndy ulttyń ótkenin búginmen jalǵaidy.
Maǵaýinmen qatar qazaq ǵylymy da aýyr qazaǵa ushyrady. 11 qańtarda 96 jasqa qaraǵan shaǵynda belgili ǵalym, ádebiettanýshy Mekemtas Myrzahmetuly ómirden ótti. Ol Abaitaný men ulttyq ideia máselesin tereń zerttegen, qazaq rýhaniiatyna ǵylymi júie ákelgen iri oishyldardyń biri boldy. Onyń eńbekteri birneshe býyn zertteýshilerge baǵyt-baǵdar berdi.
Qazaq prozasynyń taǵy bir alyby Dýlat Isabekov 84 jasqa qaraǵan shaǵynda dúnie saldy. Ol adam janynyń kúrdeli iirimderin qarapaiym tilmen, biraq tereń filosofiialyq deńgeide sýrettei alǵan jazýshy edi. Onyń keiipkerleri qoǵamnyń shynaiy ainasy, al shyǵarmalary ýaqytpen birge eskirmeitin rýhani mura bolyp qala bermek.
Ǵylym men folklortanýdyń biiginen kóringen Seiit Qasqabasovtyń ómirden ótýi de orny tolmas ókinishke ainaldy. 84 jyldyq ǵumyryn qazaq aýyz ádebietin júieleýge arnaǵan ǵalym ult mádenietiniń irgetasyn bekitken sanaýly zertteýshilerdiń biri boldy.
91 jasynda dúnie salǵan Ákim Tarazi qazaq ádebieti men dramatýrgiiasynda ózindik qoltańbasy bar qalamger retinde este qaldy. Ol sóz arqyly ýaqytpen, qoǵammen, adammen sóilese bildi. Onyń shyǵarmalaryndaǵy oi salmaǵy men ishki dramatizm áli talai oqyrmandy tolǵandyrary sózsiz.
Poeziia álemi de aýyr soqqy aldy. 81 jasqa qaraǵan shaǵynda dúnieden ótken Temirhan Medetbek táýelsizdik kezeńindegi poeziianyń rýhani júgin kótergen aqyn. Onyń jyrlarynda erkindik, ar-namys, ulttyq bolmys aiqyn seziletin. Aqynnyń úni bir dáýirdiń únindei boldy.
Ult tarihynda esimi altyn árippen jazylǵan tulǵa, qazaqtyń tuńǵysh ǵaryshkerleriniń biri Talǵat Musabaev ta 74 jasynda ómirden ótti. Ol tek ǵaryshker emes, Qazaqstannyń ǵylymi-tehnikalyq damýyna úles qosqan tulǵa edi. Onyń ǵaryshqa sapary táýelsiz eldiń eńsesin kótergen tarihi sátterdiń biri boldy.
85 jasqa qaraǵan shaǵynda dúnie salǵan Isaril Saparbai poeziia men dramatýrgiiany ushtastyra bilgen erekshe daryn iesi edi. Onyń óleńderi adam janyndaǵy mahabbat pen muńnyń, úmit pen saǵynyshtyń kórinisi boldy.
Qazaq poeziiasynyń názik te biik únin qalyptastyrǵan Kúlásh Ahmetova da 79 jasynda máńgilik saparǵa attandy. Onyń jyrlary birneshe býyn oqyrmannyń jan dúniesine áser etip, qazaq áiel poeziiasynyń jańa belesin aiqyndady.
Qalamyn qoǵam úshin serik etken pýblitsist, ǵalym Maqsat Tájmurat 30 qazan kúni 66 jasynda ómirden ótti. Ol óz eńbekterinde ulttyq sana, tarihi ádilet, qoǵamdyq jaýapkershilik máselelerin batyl kóterdi.
Ǵylym men mediany qatar alyp júrgen Ǵalym Dosken 65 jasynda dúnieden ótti. Ol – jańa zaman jýrnalistikasynyń qalyptasýyna úles qosqan, izdenisten jalyqpaǵan tulǵa boldy.
Al jyl sońynda qazaq óneri qara jamyldy. 88 jasynda sahna sańlaǵy, kino men teatrdyń tiri ańyzy Asanáli Áshimov kóz jumdy. Ol qazaq akterlik mektebiniń úlgisi, sahna mádenietiniń ólshemi edi. Onyń somdaǵan beineleri halyq jadynda máńgi saqtalady.
