Alataý qalasyna arnaýly quqyqtyq rejim engizýdi kózdeitin Konstitýtsiialyq zań jobasy ekinshi oqylymǵa jan-jaqty daiyndalyp, mazmundyq turǵyda aitarlyqtai tolyqtyryldy, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Bul qujat Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrý maqsatynda ázirlengen jáne qalanyń uzaq merzimdi, ornyqty damýyna baǵyttalǵan jańa quqyqtyq jáne ekonomikalyq model qalyptastyrýdy kózdeidi. Zań jobasy 20 naýryzda Parlament Palatalarynyń birlesken otyrysynda birinshi oqylymda maquldanǵan bolatyn.
Ekinshi oqylymǵa ázirleý barysynda Birlesken komissiia depýtattar men turaqty komitetterdiń júzdegen usynysyn qarap, nátijesinde 331 pozitsiiadan turatyn salystyrmaly keste qalyptastyryldy.
Aldymen, zań jobasynyń ataýy ózgertilip, «Alataý qalasynyń arnaýly quqyqtyq rejimi týraly» dep naqtylandy. Bul qujattyń mazmuny men baǵyttaryn aiqynyraq kórsetýge múmkindik beredi.
Mańyzdy jańalyqtardyń biri – arnaýly quqyqtyq rejimniń qoldanylý aýqymy keńeitildi. Endi onyń jekelegen erejeleri tek qalanyń ishinde ǵana emes, sonymen qatar qala mańyndaǵy aýmaqtarǵa da taralýy múmkin.
Ekonomikalyq blok aiasynda birqatar jańa uǵymdar engizildi. Olardyń qatarynda «basym salalar», «biznes-litsenziia», «retteýshi ruqsat» jáne «salyqtyq preferentsiialar» bar. Biznes-litsenziia mehanizmi arqyly Alataý qalasynyń rezidentterine naqty qyzmet túrlerin júzege asyrýǵa quqyq beriledi, al onyń talaptary men sharttary zańmen bekitiledi.
Investorlar úshin erekshe jaǵdai jasaý maqsatynda «qarjylyq ornyqtylyq» qaǵidaty kúsheitildi. Iaǵni, investitsiialyq jobalarǵa berilgen salyqtyq rejim turaqty bolyp, ózgermeitindigine kepildik beriledi. Sonymen qatar, barlyq investitsiialyq mindettemeler, jeńildikter men preferentsiialar týraly aqparat ashyq túrde jariialanyp otyrady.
Tsifrlyq transformatsiiaǵa da basymdyq berilgen. Depýtattardyń túzetýlerine sáikes, qaladaǵy barlyq infraqurylymdyq júieler – injenerlik jeliler, kólik, turǵyn úi-kommýnaldyq sharýashylyq, abattandyrý jáne qoǵamdyq qaýipsizdik – biryńǵai tsifrlyq platformaǵa biriktiriledi. Bul basqarý tiimdiligin arttyryp, derekterdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi.
Kásipkerler men investorlardyń quqyqtaryn qorǵaý máselesi de erekshe nazarda. Endi bizneske qatysty tekserýlerdi tek Bas prokýratýra organdary ǵana júrgize alady. Bul normanyń engizilýi ákimshilik qysymdy azaityp, turaqty ári boljamdy iskerlik orta qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.
Sonymen qatar, salyqtyq jeńildikterdi teris paidalaný táýekelderin boldyrmaý úshin arnaiy tetikter engizildi. Iaǵni, basqa óńirlerdegi biznesti formaldy túrde Alataýǵa kóshirý arqyly artyqshylyqtar alýǵa jol berilmeidi.
Biýdjettik baqylaý da kúsheitiledi. Alataý qalasy ákimshiliginiń respýblikalyq biýdjet qarajatyn paidalaný týraly esebi Úkimet pen Joǵary aýditorlyq palata usynatyn jyl saiynǵy esepterdiń quramyna engiziledi. Sonymen birge, ákimshilik óz qyzmeti men biýdjettiń oryndalýy týraly esepterdi turaqty túrde internet-resýrstarda jariialap otyrýǵa mindetteledi.
Qala basqarý modeli de naqtylandy. Alataý qalasynyń Keńesi negizgi strategiialyq sheshimderdi qabyldaityn joǵary organ retinde belgilendi. Sonymen qatar, ákimshilik qurylymnyń quqyqtyq mártebesi aiqyndalyp, onyń ókilettikteri keńeitildi.
Depýtattar laýazymdy tulǵalardyń jaýapkershiligin kúsheitýdi de usyndy. Ákimshilik basshylyǵy, onyń ishinde bas atqarýshy direktor men qyzmetkerler, sondai-aq qala ákimi men onyń orynbasarlary óz ókilettikterin júzege asyrý kezinde jaýapkershilikke tartylady. Budan bólek, ákimshilik aktilerge sot arqyly shaǵymdaný jáne olardyń kúshin joiý múmkindigi qarastyrylǵan.
Áleýmettik baǵytta inkliýzivtilik máselesine de kóńil bólindi. Zań jobasyna múmkindigi shekteýli azamattardyń qala ishinde erkin qozǵalýyna jaǵdai jasaý, sondai-aq sáýlet jáne qala qurylysy salasynda ámbebap dizain qaǵidattaryn engizý týraly túzetýler engizildi.
Ekologiialyq talaptar da kúsheitilýde. Ákimshilik qabyldaityn aktiler qorshaǵan ortany qorǵaý deńgeii boiynsha Ekologiia kodeksinen tómen bolmaýy tiis degen norma usynyldy.
Jalpy alǵanda, zań jobasy halyqaralyq tájiribege, sonyń ishinde Qytaidyń Shenchjen siiaqty arnaiy ekonomikalyq aimaqtarynyń úlgisine súiene otyryp ázirlengen.
Parlamenttiń barlyq turaqty komitetteri qujatty qoldap, oń qorytyndy bergen. Osyǵan bailanysty depýtattar zań jobasyn tolyq qabyldaýdy usyndy.
