Alataý qalasyna arnaýly quqyqtyq rejım engizýdi kózdeıtin Konstıtýsıalyq zań jobasy ekinshi oqylymǵa jan-jaqty daıyndalyp, mazmundyq turǵyda aıtarlyqtaı tolyqtyryldy, dep habarlaıdy Dalanews.kz.
Bul qujat Memleket basshysynyń tapsyrmalaryn iske asyrý maqsatynda ázirlengen jáne qalanyń uzaq merzimdi, ornyqty damýyna baǵyttalǵan jańa quqyqtyq jáne ekonomıkalyq model qalyptastyrýdy kózdeıdi. Zań jobasy 20 naýryzda Parlament Palatalarynyń birlesken otyrysynda birinshi oqylymda maquldanǵan bolatyn.
Ekinshi oqylymǵa ázirleý barysynda Birlesken komısıa depýtattar men turaqty komıtetterdiń júzdegen usynysyn qarap, nátıjesinde 331 pozısıadan turatyn salystyrmaly keste qalyptastyryldy.
Aldymen, zań jobasynyń ataýy ózgertilip, «Alataý qalasynyń arnaýly quqyqtyq rejımi týraly» dep naqtylandy. Bul qujattyń mazmuny men baǵyttaryn aıqynyraq kórsetýge múmkindik beredi.
Mańyzdy jańalyqtardyń biri – arnaýly quqyqtyq rejımniń qoldanylý aýqymy keńeıtildi. Endi onyń jekelegen erejeleri tek qalanyń ishinde ǵana emes, sonymen qatar qala mańyndaǵy aýmaqtarǵa da taralýy múmkin.
Ekonomıkalyq blok aıasynda birqatar jańa uǵymdar engizildi. Olardyń qatarynda «basym salalar», «bıznes-lısenzıa», «retteýshi ruqsat» jáne «salyqtyq preferensıalar» bar. Bıznes-lısenzıa mehanızmi arqyly Alataý qalasynyń rezıdentterine naqty qyzmet túrlerin júzege asyrýǵa quqyq beriledi, al onyń talaptary men sharttary zańmen bekitiledi.
Investorlar úshin erekshe jaǵdaı jasaý maqsatynda «qarjylyq ornyqtylyq» qaǵıdaty kúsheıtildi. Iaǵnı, ınvestısıalyq jobalarǵa berilgen salyqtyq rejım turaqty bolyp, ózgermeıtindigine kepildik beriledi. Sonymen qatar, barlyq ınvestısıalyq mindettemeler, jeńildikter men preferensıalar týraly aqparat ashyq túrde jarıalanyp otyrady.
Sıfrlyq transformasıaǵa da basymdyq berilgen. Depýtattardyń túzetýlerine sáıkes, qaladaǵy barlyq ınfraqurylymdyq júıeler – ınjenerlik jeliler, kólik, turǵyn úı-kommýnaldyq sharýashylyq, abattandyrý jáne qoǵamdyq qaýipsizdik – biryńǵaı sıfrlyq platformaǵa biriktiriledi. Bul basqarý tıimdiligin arttyryp, derekterdiń ashyqtyǵyn qamtamasyz etedi.
Kásipkerler men ınvestorlardyń quqyqtaryn qorǵaý máselesi de erekshe nazarda. Endi bızneske qatysty tekserýlerdi tek Bas prokýratýra organdary ǵana júrgize alady. Bul normanyń engizilýi ákimshilik qysymdy azaıtyp, turaqty ári boljamdy iskerlik orta qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan.
Sonymen qatar, salyqtyq jeńildikterdi teris paıdalaný táýekelderin boldyrmaý úshin arnaıy tetikter engizildi. Iaǵnı, basqa óńirlerdegi bıznesti formaldy túrde Alataýǵa kóshirý arqyly artyqshylyqtar alýǵa jol berilmeıdi.
Búdjettik baqylaý da kúsheıtiledi. Alataý qalasy ákimshiliginiń respýblıkalyq búdjet qarajatyn paıdalaný týraly esebi Úkimet pen Joǵary aýdıtorlyq palata usynatyn jyl saıynǵy esepterdiń quramyna engiziledi. Sonymen birge, ákimshilik óz qyzmeti men búdjettiń oryndalýy týraly esepterdi turaqty túrde ınternet-resýrstarda jarıalap otyrýǵa mindetteledi.
Qala basqarý modeli de naqtylandy. Alataý qalasynyń Keńesi negizgi strategıalyq sheshimderdi qabyldaıtyn joǵary organ retinde belgilendi. Sonymen qatar, ákimshilik qurylymnyń quqyqtyq mártebesi aıqyndalyp, onyń ókilettikteri keńeıtildi.
Depýtattar laýazymdy tulǵalardyń jaýapkershiligin kúsheıtýdi de usyndy. Ákimshilik basshylyǵy, onyń ishinde bas atqarýshy dırektor men qyzmetkerler, sondaı-aq qala ákimi men onyń orynbasarlary óz ókilettikterin júzege asyrý kezinde jaýapkershilikke tartylady. Budan bólek, ákimshilik aktilerge sot arqyly shaǵymdaný jáne olardyń kúshin joıý múmkindigi qarastyrylǵan.
Áleýmettik baǵytta ınklúzıvtilik máselesine de kóńil bólindi. Zań jobasyna múmkindigi shekteýli azamattardyń qala ishinde erkin qozǵalýyna jaǵdaı jasaý, sondaı-aq sáýlet jáne qala qurylysy salasynda ámbebap dızaın qaǵıdattaryn engizý týraly túzetýler engizildi.
Ekologıalyq talaptar da kúsheıtilýde. Ákimshilik qabyldaıtyn aktiler qorshaǵan ortany qorǵaý deńgeıi boıynsha Ekologıa kodeksinen tómen bolmaýy tıis degen norma usynyldy.
Jalpy alǵanda, zań jobasy halyqaralyq tájirıbege, sonyń ishinde Qytaıdyń Shenchjen sıaqty arnaıy ekonomıkalyq aımaqtarynyń úlgisine súıene otyryp ázirlengen.
Parlamenttiń barlyq turaqty komıtetteri qujatty qoldap, oń qorytyndy bergen. Osyǵan baılanysty depýtattar zań jobasyn tolyq qabyldaýdy usyndy.
