الاتاۋ قالاسىنا ارناۋلى قۇقىقتىق رەجيم ەنگٸزۋدٸ كٶزدەيتٸن كونستيتۋتسييالىق زاڭ جوباسى ەكٸنشٸ وقىلىمعا جان-جاقتى دايىندالىپ, مازمۇندىق تۇرعىدا ايتارلىقتاي تولىقتىرىلدى, دەپ حابارلايدى Dalanews.kz.
بۇل قۇجات مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ٸسكە اسىرۋ ماقساتىندا ەزٸرلەنگەن جەنە قالانىڭ ۇزاق مەرزٸمدٸ, ورنىقتى دامۋىنا باعىتتالعان جاڭا قۇقىقتىق جەنە ەكونوميكالىق مودەل قالىپتاستىرۋدى كٶزدەيدٸ. زاڭ جوباسى 20 ناۋرىزدا پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بٸرلەسكەن وتىرىسىندا بٸرٸنشٸ وقىلىمدا ماقۇلدانعان بولاتىن.
ەكٸنشٸ وقىلىمعا ەزٸرلەۋ بارىسىندا بٸرلەسكەن كوميسسييا دەپۋتاتتار مەن تۇراقتى كوميتەتتەردٸڭ جٷزدەگەن ۇسىنىسىن قاراپ, نەتيجەسٸندە 331 پوزيتسييادان تۇراتىن سالىستىرمالى كەستە قالىپتاستىرىلدى.
الدىمەن, زاڭ جوباسىنىڭ اتاۋى ٶزگەرتٸلٸپ, «الاتاۋ قالاسىنىڭ ارناۋلى قۇقىقتىق رەجيمٸ تۋرالى» دەپ ناقتىلاندى. بۇل قۇجاتتىڭ مازمۇنى مەن باعىتتارىن ايقىنىراق كٶرسەتۋگە مٷمكٸندٸك بەرەدٸ.
ماڭىزدى جاڭالىقتاردىڭ بٸرٸ – ارناۋلى قۇقىقتىق رەجيمنٸڭ قولدانىلۋ اۋقىمى كەڭەيتٸلدٸ. ەندٸ ونىڭ جەكەلەگەن ەرەجەلەرٸ تەك قالانىڭ ٸشٸندە عانا ەمەس, سونىمەن قاتار قالا ماڭىنداعى اۋماقتارعا دا تارالۋى مٷمكٸن.
ەكونوميكالىق بلوك اياسىندا بٸرقاتار جاڭا ۇعىمدار ەنگٸزٸلدٸ. ولاردىڭ قاتارىندا «باسىم سالالار», «بيزنەس-ليتسەنزييا», «رەتتەۋشٸ رۇقسات» جەنە «سالىقتىق پرەفەرەنتسييالار» بار. بيزنەس-ليتسەنزييا مەحانيزمٸ ارقىلى الاتاۋ قالاسىنىڭ رەزيدەنتتەرٸنە ناقتى قىزمەت تٷرلەرٸن جٷزەگە اسىرۋعا قۇقىق بەرٸلەدٸ, ال ونىڭ تالاپتارى مەن شارتتارى زاڭمەن بەكٸتٸلەدٸ.
ينۆەستورلار ٷشٸن ەرەكشە جاعداي جاساۋ ماقساتىندا «قارجىلىق ورنىقتىلىق» قاعيداتى كٷشەيتٸلدٸ. ياعني, ينۆەستيتسييالىق جوبالارعا بەرٸلگەن سالىقتىق رەجيم تۇراقتى بولىپ, ٶزگەرمەيتٸندٸگٸنە كەپٸلدٸك بەرٸلەدٸ. سونىمەن قاتار, بارلىق ينۆەستيتسييالىق مٸندەتتەمەلەر, جەڭٸلدٸكتەر مەن پرەفەرەنتسييالار تۋرالى اقپارات اشىق تٷردە جارييالانىپ وتىرادى.
تسيفرلىق ترانسفورماتسيياعا دا باسىمدىق بەرٸلگەن. دەپۋتاتتاردىڭ تٷزەتۋلەرٸنە سەيكەس, قالاداعى بارلىق ينفراقۇرىلىمدىق جٷيەلەر – ينجەنەرلٸك جەلٸلەر, كٶلٸك, تۇرعىن ٷي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق, اباتتاندىرۋ جەنە قوعامدىق قاۋٸپسٸزدٸك – بٸرىڭعاي تسيفرلىق پلاتفورماعا بٸرٸكتٸرٸلەدٸ. بۇل باسقارۋ تيٸمدٸلٸگٸن ارتتىرىپ, دەرەكتەردٸڭ اشىقتىعىن قامتاماسىز ەتەدٸ.
كەسٸپكەرلەر مەن ينۆەستورلاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ مەسەلەسٸ دە ەرەكشە نازاردا. ەندٸ بيزنەسكە قاتىستى تەكسەرۋلەردٸ تەك باس پروكۋراتۋرا ورگاندارى عانا جٷرگٸزە الادى. بۇل نورمانىڭ ەنگٸزٸلۋٸ ەكٸمشٸلٸك قىسىمدى ازايتىپ, تۇراقتى ەرٸ بولجامدى ٸسكەرلٸك ورتا قالىپتاستىرۋعا باعىتتالعان.
سونىمەن قاتار, سالىقتىق جەڭٸلدٸكتەردٸ تەرٸس پايدالانۋ تەۋەكەلدەرٸن بولدىرماۋ ٷشٸن ارنايى تەتٸكتەر ەنگٸزٸلدٸ. ياعني, باسقا ٶڭٸرلەردەگٸ بيزنەستٸ فورمالدى تٷردە الاتاۋعا كٶشٸرۋ ارقىلى ارتىقشىلىقتار الۋعا جول بەرٸلمەيدٸ.
بيۋدجەتتٸك باقىلاۋ دا كٷشەيتٸلەدٸ. الاتاۋ قالاسى ەكٸمشٸلٸگٸنٸڭ رەسپۋبليكالىق بيۋدجەت قاراجاتىن پايدالانۋ تۋرالى ەسەبٸ ٷكٸمەت پەن جوعارى اۋديتورلىق پالاتا ۇسىناتىن جىل سايىنعى ەسەپتەردٸڭ قۇرامىنا ەنگٸزٸلەدٸ. سونىمەن بٸرگە, ەكٸمشٸلٸك ٶز قىزمەتٸ مەن بيۋدجەتتٸڭ ورىندالۋى تۋرالى ەسەپتەردٸ تۇراقتى تٷردە ينتەرنەت-رەسۋرستاردا جارييالاپ وتىرۋعا مٸندەتتەلەدٸ.
قالا باسقارۋ مودەلٸ دە ناقتىلاندى. الاتاۋ قالاسىنىڭ كەڭەسٸ نەگٸزگٸ ستراتەگييالىق شەشٸمدەردٸ قابىلدايتىن جوعارى ورگان رەتٸندە بەلگٸلەندٸ. سونىمەن قاتار, ەكٸمشٸلٸك قۇرىلىمنىڭ قۇقىقتىق مەرتەبەسٸ ايقىندالىپ, ونىڭ ٶكٸلەتتٸكتەرٸ كەڭەيتٸلدٸ.
دەپۋتاتتار لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ جاۋاپكەرشٸلٸگٸن كٷشەيتۋدٸ دە ۇسىندى. ەكٸمشٸلٸك باسشىلىعى, ونىڭ ٸشٸندە باس اتقارۋشى ديرەكتور مەن قىزمەتكەرلەر, سونداي-اق قالا ەكٸمٸ مەن ونىڭ ورىنباسارلارى ٶز ٶكٸلەتتٸكتەرٸن جٷزەگە اسىرۋ كەزٸندە جاۋاپكەرشٸلٸككە تارتىلادى. بۇدان بٶلەك, ەكٸمشٸلٸك اكتٸلەرگە سوت ارقىلى شاعىمدانۋ جەنە ولاردىڭ كٷشٸن جويۋ مٷمكٸندٸگٸ قاراستىرىلعان.
ەلەۋمەتتٸك باعىتتا ينكليۋزيۆتٸلٸك مەسەلەسٸنە دە كٶڭٸل بٶلٸندٸ. زاڭ جوباسىنا مٷمكٸندٸگٸ شەكتەۋلٸ ازاماتتاردىڭ قالا ٸشٸندە ەركٸن قوزعالۋىنا جاعداي جاساۋ, سونداي-اق سەۋلەت جەنە قالا قۇرىلىسى سالاسىندا ەمبەباپ ديزاين قاعيداتتارىن ەنگٸزۋ تۋرالى تٷزەتۋلەر ەنگٸزٸلدٸ.
ەكولوگييالىق تالاپتار دا كٷشەيتٸلۋدە. ەكٸمشٸلٸك قابىلدايتىن اكتٸلەر قورشاعان ورتانى قورعاۋ دەڭگەيٸ بويىنشا ەكولوگييا كودەكسٸنەن تٶمەن بولماۋى تيٸس دەگەن نورما ۇسىنىلدى.
جالپى العاندا, زاڭ جوباسى حالىقارالىق تەجٸريبەگە, سونىڭ ٸشٸندە قىتايدىڭ شەنچجەن سيياقتى ارنايى ەكونوميكالىق ايماقتارىنىڭ ٷلگٸسٸنە سٷيەنە وتىرىپ ەزٸرلەنگەن.
پارلامەنتتٸڭ بارلىق تۇراقتى كوميتەتتەرٸ قۇجاتتى قولداپ, وڭ قورىتىندى بەرگەن. وسىعان بايلانىستى دەپۋتاتتار زاڭ جوباسىن تولىق قابىلداۋدى ۇسىندى.
