Freedom Inside '26

Aǵalarymyz araqty nege ishe beredi?

Aǵalarymyz araqty nege ishe beredi?
Taiaýda baqilyq bolǵan bir jeńgemizdiń beiitin kóterdik. Irgetasyn quiyp,  qabyrǵasyna 2500 dana qysh órildi. Aǵaiyn-týys atsalystyq. Tanys sheber jigitterdiń beseýi keldi. Jumys aiaqtalǵan soń as ishilip, quran baǵyshtaldy. Ishimdiksiz. Aǵamyz sheber jigitterge qolaqy dep beseýine bes myń teńgeden aqsha úlestirdi. Sol beseýin úilerine jetkizip salýdy maǵan tapsyrdy.

Alǵashqy úsheýin úilerine jaqyndatyp tastadym. Áńgimelerine qaraǵanda sharshaǵandy basý úshin dúkennen eki shólmek alyp, bireýiniń úiine baryp ishpekshi. Aitqan jerine toqtadym. Qoshtastyq. Orda buzar jigitter dúkenge kirip ketti. Shólmekten basqa úilerine azyq alar ma eken degen oimen kóligimdi shuqylap, sál kidirdim. Dúkennen eki jarty men "kola" sýsynyn kóterip shyqty. Azyq, ne balalarǵa tátti alǵanyn kórmedim.

Endi osylardyń úlkenderin úilerine aparý úshin aǵamnyń úiine qaita keldim. Bulardan bólek kenttiń osy jaǵynda turatyn taǵy eki aǵaiyn mindi kólikke. Eleý bes jastaǵy sheberlerdiń brigadiri jeńgemmizben rýlas eken. Ekinshisi qyryq bestegi jigit aǵasy. Mashinada kelemiz. Quda bir dúkenge toqtaýymdy ótindi. Toqtadym. Bir jarty men tistemegin alyp kólikke qaita mindi. Sheberlerge rahmetin aityp, úiine aparyp aýlada tórteýi ishti. Meniń on minýt kúte turýymdy surady. Qudanyń sózin jerge tastai almaisyń. Kúttim. Sheberdiń jasy kishisi araqty qoiǵandyqtan ishýden bas tartty. Úsheýi on minýtta taýysty. Úlkeni alpys tórtte. Aǵamnyń bólesi alpysta.

Ishilip bolǵan soń mashinaǵa qaita otyrdy. Ekinshi sheberdi úiine aparyp tastadyq. Kólikte qalǵany ekeýi ǵana. Bir kezde qyzyp qalǵan sheber, «Meniń aǵam bolady ekensiz. Men sizdiń araǵyńyzdy ishtim, rahmet, syiladyńyzdar! Endi sizge alyp berýim kerek» dep aǵasynyń qarsylyǵyna qaramastan bir shólmek aldy dúkennen. Ekeýi buny kópsinip, aǵam bólesine qaita keldi de úsheýlep taýysty.

Sonda deimin, bes jigit bir kúnde árqaisysy bes myń teńgeden tapty. Solardyń tek bireýi ǵana aqshasyn úiine túgel alyp bardy. Jas úsh jigit ári qarai jalǵastyryp ketpese (negizinen bir jartynyń arty jalǵasa beretini sózsiz) kem degende jartysyn aparar úilerine. Eń úlkeni úiine teń jartysyn aparǵany anyq. Qazirgi qazaqtyń qolynan is keledi-aý degen sheber jigitteriniń kúndelikti tirlikteri osy.

Árine, árkim óz mańdai terimen tapqan aqshasyn qalai, ne úshin, ne maqsatta jumsasa óz erkindegi dúnie ǵoi. Biraq osy kisilerdiń barlyǵyn tanimyn. Barlyǵynda da otbasy bar. Áiel-bala-shaǵasy, ata-anasy úige tabys alyp keledi dep kútip otyr. Sol eki myń teńgege araq alǵansha, azyq-túlik, balalarǵa tátti alsa bolady ǵoi.

Jigitter! Araq qazaqqa sor bolmasa, eshqashan baq ápermeidi. Úidiń, otbasynyń qut-bereketin qashyrady. Ishpei-aq qoi sol báleni...


Marat Shómekei


(avtordyń jazbasy  "Atamnyń basy-ai" tobyna jariialanǵan)