Búgin Almatyda Qazaqstanda AES salý máselesi boiynsha 19-shy jariia talqylaý ótti. Talqylaýǵa atom salasynyń sarapshylary, memlekettik organdardyń jáne azamattyq sektordyń ókilderi qatysty.
Is-sharanyń moderatorlary qalalyq Qoǵamdyq keńestiń múshesi Boris Japarov, Qazaqstan Azamattyq aliansynyń prezidenti Baný Nurǵazieva jáne Almaty Azamattyq aliansynyń tóraǵasy Qaiyrjan Ábdihalyqov boldy.
"Qazaqstandyq atom elektr stantsiialary" AQ Bas direktory Timýr Jantikin AES-tiń Balqash kóline keri áseri týraly alyp qashpa sózdi joqqa shyǵardy:
"Biz bul máseleni qarastyrdyq: atom elektr stantsiiasyna qajetti sý mólsheri kól betindegi tabiǵi býlanýdyń 0,3% -ymen birdei".
QR Ulttyq iadrolyq ortalyǵynyń bas direktory Erlan Batyrbekov 1979 jyly Tri-mil-Ailend AES-ynda bolǵan apat, sondai-aq atom energetikasy tarihyndaǵy eń iri apat - 1986 jyly Chernobyl AES-yndaǵy jarylys búkil salany túbegeili qaita qaraýǵa májbúr etkenin atap ótti.
Onyń aitýynsha, bul oqiǵalardan keiin qaýipsizdik máseleleri birinshi orynǵa qoiylyp, bul qazirdiń ózinde jumys istep turǵan atom elektr stantsiialaryn jańǵyrtýǵa jáne reaktor qondyrǵylarynyń jobalaryna eleýli ózgertýǵa áser etti.
"Osylaisha qaýipsizdiktiń jańa filosofiiasy jáne jalpy tehnikalyq-ekonomikalyq kórsetkishteri jaqsartylǵan reaktorlardyń úshinshi býyny paida boldy", - dep atap ótti Erlan Batyrbekov.
IaFI basshysy Saiabek Sahiev, Qazaqstanda salynýy múmkin atom reaktoryna uqsas reaktor Iadrolyq fizika institýtynyń bazasynda kóptegen jyldar boiy jumys istep kele jatqanyn aitty:
"Bir kezderi institýttyń janynda úsh myń adam ómir súrgen, búginde — 15 myń adam. Biz 50 turǵynǵa arnaiy sensorlar taratyp, apta saiyn nátijelerin alyp otyrdyq. Eshqandai mańyzdy ózgerister tirkelgen joq".
Eńbek sińirgen energetik Baqytjan Jaqsaliev Qazaqstannyń qoldanystaǵy energetikalyq keshenderi memleketti elektr energiiamen tolyq qamtamasyz ete almaitynyn atap ótti. Onyń aitýynsha, elektr energiiasynyń turaqty óndirisi ǵana qazirgi qajettilikterdi qanaǵattandyra alady.
"Qazaqstanda atom elektr stantsiiasynyń jobasyn iske asyrý tutynýshylar úshin elektr energiiasynyń qunyn tómendetýge ákeletin ekologiialyq taza energiia qurýdyń alǵashqy qadamy ǵana bolady", — dedi Jaqsaliev.
2023 jylǵy 1 qyrkúiekte QR Prezidenti Qasym-Jomart Toqaev "Ádiletti Qazaqstannyń ekonomikalyq baǵyty"atty Qazaqstan halqyna Joldaýyn jariialady. Memleket basshysy óz Joldaýynda atom energetikasyn damytý asa mańyzdy ekonomikalyq jáne saiasi aspekt bolǵanyn atap ótti. Osyǵan bailanysty ol jalpyulttyq referendým ótkizý arqyly atom elektr stantsiiasyn salý máselesin sheshýdi usyndy.
2024 jyldyń maýsym aiynyń sońynda Prezident atom elektr stantsiiasyn salý boiynsha referendým osy jyldyń kúzinde ótetinin málimdedi. Naqty kúndi Qazaqstan Úkimeti aiqyndaidy.
