AERC 2025 jylǵa arnalǵan teńge baǵamyna qatysty aldyńǵy boljamyn nasharlatý turǵysynda qaita qarap shyqty. Bul málimet uiymnyń makroekonomikalyq sholýynda qamtylǵan, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Sarapshylardyń bazalyq boljamyna sáikes, ulttyq valiýta baǵamynyń maýsym aiynda álsireýi munai baǵasynyń tómendeýimen bailanysty boldy. Sondai-aq, maýsym aiynda transfertterdi qamtamasyz etý úshin Ulttyq qordan satý úshin Ulttyq Banktiń alǵan valiýta kólemi tómendedi: mamyr aiynda 988 mln dollar bolsa, maýsymda 800 mln dollar. Jalpy, 2025 jyldyń II-toqsanynda 1 AQSh dollarynyń ortasha quny 513,77 teńge deńgeiinde qalyptasty.
AERC biylǵy jyly teńgege shaqqanda 1 AQSh dollarynyń ortasha baǵamy 517,4 teńge deńgeiinde qalyptasady dep boljaidy.
"Aǵymdaǵy sholýda 2025 jylǵa arnalǵan aqsha aiyrbas baǵamynyń boljamy munai baǵasynyń tómendeý alǵysharttaryna súiene otyryp, sáýir aiyndaǵy sholýmen salystyrǵanda (burynǵy boljam - 512,8 teńge) ulttyq valiýta kóbirek qunsyzdanady degen turǵyda túzetildi", – dep atap ótti sarapshylar.
Sondai-aq baǵalar ósimine qatysty boljamdar da ózgertildi. Maýsym aiynda jyldyq tutynýshylyq infliatsiia 11,8% boldy. Bir aida baǵanyń jalpy deńgeii 0,8%-ǵa ósti.
"Álemdegi azyq-túlik infliatsiiasy jáne USD/KZT aiyrbas baǵamy boiynsha alǵyshartty arttyrý turǵysynda qaita qaraý Qazaqstandaǵy 2025 jylǵa arnalǵan ortasha jyldyq tutyný infliatsiiasy boljamyn 11,0% (buryn – 9,8%) deńgeiine deiin arttyrýǵa sebep boldy", delingen sholýda.
AERC biylǵy jyly nominaldy aqshalai kiristerdiń ósim qarqyny 15,5% quraidy dep kútedi. Ósim ortasha ailyq nominaldy jalaqynyń ósý qarqyny boiynsha alǵyshartty qaita qaraýǵa bailanysty tirkeldi.
"Infliatsiia boljamynyń nasharlaýyna bailanysty biz halyqtyń naqty aqshalai tabysy 2025 jyly nebári 4,0%-ǵa (buryn – 4,8%) ósedi dep kútemiz", - deidi sarapshylar.
Memlekettik biýdjet tapshylyǵyna keletin bolsaq, sarapshylar onyń 3,85 trln teńgeni nemese JIÓ-niń (-) 2,5% -yn quraidy dep esepteidi. Boljam qarajattyń jetispeýshiligi turǵysynda qaita qaraldy, al sáýir aiynda ol 3,68 trln teńge deńgeiinde kútilgen edi.
Budan bólek, memlekettik biýdjetke túsetin salyq túsimderi boiynsha boljam da shamaly túzetildi: 20,56 trln teńgeden 20,55 trln teńgege deiin. Onyń ishinde KTS qarajatynyń túsimi 5,4 trln teńgeni (5,396 trln teńge buryn), QQS – 5,23 trln teńgeni (5,39 trln teńge buryn), JTS – 2,53 trln teńgeden 2,6 trln teńgege deiin.
Sondai-aq, AERC boljamy boiynsha, 2025 jyly tólem balansynyń aǵymdaǵy operatsiialarynyń shotynda (- ) 21,15 mlrd dollar nemese ( - ) JIÓ-ge shaqqanda 7,2% deńgeiinde tapshylyq bolady dep kútiledi.
Bul tapshylyq kólemi sáýir aiyndaǵy sholýmen salystyrǵanda birshama jaqsardy.
Suranys modeli boiynsha Qazaqstannyń naqty JIÓ 2025 jyly 4,9%-ǵa (4,5% buryn) ósedi, dep atap ótti naryqrtyń kásibi qatysýshylary.
"Ekonomikalyq ósim boljamyn jaqsartýǵa negizgi sebebi úi sharýashylyǵynyń tutynýshylyq suranysy men negizgi kapitaldyń jalpy jinaqtalýy týraly boljamdy qaita qaraý negiz boldy", – dep qorytyndylaidy AERC sarapshylary.