A. Mantai. Eýropalyq ómirdi qiialdaý...
...Osydan eki jyl buryn Stambuldan Izmirge avtobýspen bardym. Avtobýsta daiashy Izmirge jetkenimizshe shokoladpen, túrik táttisimen, «toqashymen» bes-alty ret shai berdi. Eger shai ishkińiz kelmese, «Goco-cola», «Fanta», bolmasa, mineraldy ne mineralsyz sýsyn ishińiz. Bári de bilettiń ishine kiredi. Ár jolaýshynyń aldynda planshet turady, qalasańyz mýzyka tyńdap (álemdik klassika, ne túrik áýenderi), kino kórińiz, ne internetke kirińiz. Avtobýs jap-jańa, yńǵaily, quddy ózińizdi ushaqta otyrǵandai sezinesiz. Izmirge jetkesin biz avtobýsyna mingen kompaniia árqaisymyzdy gazelmen úiimizge aparyp tastady. Izmirden Stambulǵa qaitarymda sonda oqityn týǵan inim: «Túrkiiada biznesmender arasynda úlken básekelestik bar. Olar jolaýshy úshin barlyq jaǵdaidy jasaidy. Erteń osyndai saǵatta, osyndai minýtta úidiń qasyndaǵy aialdamada turamyz. Kompaniianyń gazeli kelip, bizdi avtovokzalǵa jetkizip tastaidy» dedi. Zatymyzdy súirep, metromen júrgenimiz joq, ne taksi shaqyryp, shyǵyndanǵanymyz joq.
...Postkeńestik elderge Túrkiiadaǵydai jaǵdaiǵa jetý úshin qansha jyl kerek? Búginde bilikte otyrǵandar kezinde kommýnizm týraly ertegi aitqan, ertegi tyńdap óskender, álde olar sol ertegini basqasha túrlendirip, ártúrli nusqasyn aitýdy jalǵastyra bere me?
Ýkraindar Harkovke saiahattap bara jatqanymdy estip, birinen keiin biri qalanyń men kórýge tiis jerlerin aityp, keńes berip jatty. Avtobýstaǵy kórshim óz qalasynan jumys tappaǵasyn Máskeýde jumys istep, jan baǵyp júr eken. Artymda otyrǵan eki áiel de Máskeýde jumys isteidi eken. Ýkraindyq aktsentpen sóileitin erkek daýysty áiel: «Orystardy jamandaimyz, biraq Máskeýde jumys isteimiz. Orystardy unatpasa da, Máskeýde jumys istep jatqan ýkrain kóp» dedi.
Shekarada uzaq turǵannan sharshaǵan jurt áieldiń sózin estise de, onymen pikir-talastyrmady. Álde kóp sóileitin, minezdi áielmen eshkim sózge kelgisi kelgen joq.
Esime Máskeýde oqityn ýkrain qyzdyń «Meni keibir dostarym «satqyn» deidi eken. Sonda men Máskeýde bilim alyp jatqanym úshin satqynmyn ba?» dep muńaiǵany tústi. Máskeýde oqyp, jumys istep, nan taýyp, bala-shaǵasyn asyrap jatqan ýkraindardyń eshqaisysy da satqyn emes. Olar bar bolǵany toǵyshar sheneýnikterdiń qurbany.