Halyqtyń turmysyn jaqsartý taqyryby Úkimette basty nazarǵa shyqty. Úkimet, Ulttyq bank jáne Qarjy naryǵyn retteý agenttiginiń baiandamalaryn zerdelegennen keiin, negizgi jaittardy "Qarjylyq saýat" sarapshylary qysqasha túiindedi, dep habarlaidy Dalanews.kz.
Qarjy sektoryn retteitin Ulttyq bank pen Qarjy naryǵy agenttigi kelesi jyldan bastap kreditteý júiesin kúsheitýdi josparlap otyr. Negizgi mindet azamattardyń shamadan tys qaryzǵa batpaýyn qamtamasyz etý jáne «qymbat nesielerdiń» kóbeiýine jol bermeý.
Ne ózgeredi?
Jyldyq tiimdi syiaqy mólsherlemesine (JTSM) jańa shek qoiylady.
Qazir naryqta JTSM tym joǵary, sondyqtan nesie quny negizsiz qymbattap ketken. Endi retteýshi organ JTSM boiynsha jańa limit engizedi:
– bankter men mikroqarjy uiymdary artyq paiyz qosyp, nesie baǵasyn ósire almaidy.
Iaǵni nesie burynǵydai túrli «qosymsha komissiialarmen» qymbattamaidy.
5 jyldan uzaq merzimge kepilsiz nesie berýge tyiym sol kúii qalady.
Uzaq ýaqytqa berilgen kepilsiz qaryzdar kóbine qaryz alýshyny aýyr júktemege salyp qoiady. Sol sebepti bank 5 jyldan asatyn merzimge kepilsiz nesie berse, bul zań buzýshylyq bolyp esepteledi.
Budan bólek, barlyq kredit adam tabysyna qarai esepteledi. Buryn taýarlyq qaryzdar nemese keiinge qaldyrylǵan tólemder esepke alynbaityn. Endi olardyń barlyǵy tabysqa qatysty jalpy júkteme retinde qaralady.
– Eger adamnyń ailyǵy óspese, oǵan qosymsha nesie maquldanbaidy.
Sotqa júginbei qaryzdy retteý rásimi jeńildeidi.
Jańa erejege sáikes:
– nesie úsh ai boiy ótelmese, bank boryshkerge resmi habarlama jiberedi;
– qaryzdy sotqa aparmai-aq sheshýge bolatyn balama joldar usynylady;
– bul ádis azamatty artyq ósimpul men shyǵyndardan qorǵaidy.
Úkimet baiandamasynan shyqqan túiinder:
Kommýnaldyq tarifter 2026 jyldyń I toqsanynyń sońyna deiin óspeidi.
Tarifterge engizilgen moratorii kúshinde qalady.
2026 jyldyń II toqsanynan bastap tarifter tek infliatsiia deńgeiinde ǵana ósedi.
Iaǵni baqylaýsyz qymbattaý bolmaidy.
Turǵyn úige qatysty kómek halyqtyń áleýmettik osal toptaryna burynǵydai baǵyttalady.
Eń tómengi jalaqy 2027–2028 jyldary qaita qaralyp, ósiriledi.
2026–2028 jyldary halyqtyń naqty tabysy jyl saiyn kem degende 2–3% ósedi degen jospar bar.
Marketpleisterdegi baǵa aiqynyraq bolady.
Syiaqy, komissiia sekildi jasyryn tólemder ashyq kórsetiledi.
Bólip tóleý men birden tóleý baǵasy bólek jazylady.
Jalpy alǵanda, bul sharalardyń barlyǵy infliatsiiany tómendetýge jáne baǵa turaqtylyǵyn qalyptastyrýǵa baǵyttalǵan. Resmi organdar osy ózgerister nátijesinde ekonomikadaǵy baǵalar turaqtanady dep senedi.
