"2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha infliatsiia deńgeii 8,6%-dy qurap, bir jyl ishinde 1,2 paiyzdyq tarmaqqa tómendedi. Sóitip bul kórsetkish bizdiń boljamymyzǵa sai keldi (8,5%). Al 2025 jyldyń aiaǵyndaǵy infliatsiia kórsetkish biz qatańdatylǵan monetarlyq saiasat saqtalyp, biýdjet shyǵystary qalypty ósip, sondai-aq "munai baǵasy qatty arzandaidy" degen qolaisyz boljam iske aspasa, 7,5%-dy quraidy dep boljaimyz". Halyk Finance analitikalyq ortalyǵynyń basshysy Mádina Qabjalialova óz zertteýinde osyndai tujyrymdar keltiredi, dep jazady Dalanews.kz.
Onyń aitýynsha, eger jyl basynan bastap úshinshi toqsannyń sońyna deiin infliatsiia dinamikasy birkelki bolsa, al tórtinshi toqsanda jaǵdai ózgerdi. Buǵan deiin aqyly qyzmetter negizgi draiver bolyp, al azyq-túlik jáne azyq-túlikke jatpaityn taýarlardyń baǵasy birtindep tómendese, kerisinshe tórtinshi toqsanda azyq-túlik jáne azyq-túlikke jatpaityn taýarlar baǵasynyń ósimi qyrkúiekte infliatsiianyń 8,3%, al jyl sońyna deiin 8,6%-ǵa deiin údeýine áser etken.
"2024 jyldyń qorytyndysy boiynsha infliatsiia qarqyny 2023 jyldyń sońyndaǵy mánmen (9,8%) salystyrǵanda aitarlyqtai tómendedi, bir jaǵynan, bul - eleýli progress, bir jylda baǵanyń ósim qarqyny 1,2 paiyzdyq tarmaqqa tómendedi. 2023 jyly infliatsiia tez tómendegenin eskersek, 2024 jyly joǵary bazalyq mólsherlemeniń áseri baiqalmady. Ekinshi jaǵynan, infliatsiia mánderi odan da tómen bolýy múmkin edi, onyń ótken jyldyń basynan beri baiqalǵan turaqty tómendeý úrdisi sońǵy toqsanda kilt toqtady. 2024 jylǵy jeltoqsanda qarashamen salystyrǵanda jeltoqsannyń qorytyndysy boiynsha baǵalardyń – 8,4%-dan 8,6%-ǵa deiin údeý protsesi baiqaldy. Sondai-aq, 2024 jyly infliatsiianyń ortasha jyldyq máni 8,7% -dy qurady, bul is júzinde qorytyndy mánge sai keledi jáne infliatsiia mánderiniń jyl boiyna birkelki bólinisin ańǵartady", delingen zertteýde.
Jyl qorytyndysy boiynsha aqyly qyzmetterden basqa barlyq negizgi komponentter jyldyq mánde tómen qalyptasty: 2024 jyldyń sońynda azyq-túlik taýarlary baǵasynyń ósý qarqyny 5,5%-dy qamtydy (2023 jyly - 8,5%), azyq-túlikke jatpaityn taýarlar - 8,3% (2023 jyly - 9,1%), aqyly qyzmetter – 13,3% (2023 jyly - 12,4%). Osylaisha, ótken jyly baǵanyń ósimine aqyly qyzmetter eń kóp úles qosty, bul negizinen jyl boiy baiqalǵan turǵyn úi kommýnaldyq qyzmetter (14,2% g/g) tarifteriniń ósýimen bailanysty boldy.
Negizi, jyl boiynda infliatsiia birqalypty kórsetkishti ustandy, al jyl sońyndaǵy ekpinge sol kezeńdegi dollarǵa qatysty teńgeniń kúrt álsireýi jáne importtalǵan infliatsiia túrtki bolyp ketti.
"Jalpy, bizdiń oiymyzsha, bul ulttyq valiýtanyń álsireý faktory eldegi baǵa ósiminiń qysqarý úrdisine núkte qoidy. Halyqtyń tutyný sebetindegi importtyq taýarlardyń joǵary úlesin, shikizat eksporty basym ekonomikanyń qurylymyn jáne tiisinshe shikizattyń álemdik baǵasyna qatysty joǵary táýeldilikti eskere otyryp, ulttyq valiýta baǵamynyń aýytqýlaryna bailanysty eldegi tutynys baǵasynyń ósýin aiqyndaýshy róldi atqarady. Biylǵy jyly infliatsiia qaitadan tómendei bastaidy dep senim bildiremiz. Ulttyq bank eldegi baǵanyń ósimine jol bermes úshin ótken jyldyń sońyna qarai bazalyq mólsherlemeni 15,25% - ǵa deiin kóterip, óte qatań aqsha-nesie saiasatyn júrgizýdi jalǵastyrýda. Budan bólek, syrtqy infliatsiialyq ahýal aǵymdaǵy jyly jahandyq infliatsiiany tómendetýge arnalǵan halyqaralyq qarjy institýttarynyń boljamdarymen aitarlyqtai qolaily bolýda", - deidi Mádina Qabjalialova.
Degenmen, ol baǵanyń turaqtylyǵy boiynsha birqatar mańyzdy táýekelder bar ekenin moiyndaý kerektigin aitady.
"Ishki salalardyń ishinde bul - biýdjet tártibindegi osaldyq jáne ekspansionistik biýdjet saiasatynyń jalǵasy. Bul rette qazirdiń ózinde dáleldi negizder bar: biylǵy jyly Ulttyq qordan alynatyn transfertterdiń joǵary deńgeii (5,2 trln teńge) baiqalady. Syrtqy faktorlar arasynda bul baǵa usynystaryn edáýir tómendetýge jáne osylaisha ulttyq valiýta baǵamyn álsiretýge qabiletti munai naryǵyndaǵy jaǵymsyz oqiǵalardy jatqyzýǵa bolady. Al aǵymdaǵy jaǵdailar dúdamaldylyqqa toly, sondyqtan senimdi boljamdar jasaýǵa qolaisyz ekenin moiyndaý kerek. Bizdiń baǵalaýymyz boiynsha, 2025 jyldyń aiaǵynda infliatsiia deńgeii bazalyq stsenarii boiynsha 7,5%-dy quraýy múmkin", - deidi sarapshy.
Buǵan deiin Ulttyq statistika biýrosy 2024 jyly Qazaqstanda inflitsiia kórsetkishi 8,6%-dy quraǵanyn habarlaǵan.
