2025 jyly Qazaqstan halyqaralyq arenada aitarlyqtai belsendilik tanytty. Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev 13 memleketke sapar jasap, strategiialyq áriptestermen kelissózder júrgizdi. Sondai-aq Qazaqstanǵa 18 shetel basshysy kelip, ekijaqty qarym-qatynasty nyǵaitýǵa úles qosty. Osy tusta, Dalanews.kz redaktsiiasy negizgi oqiǵalar men mańyzdy kezdesýlerge sholý jasady.
Qasym-Jomart Toqaevtyń shetelge jasaǵan saparlary
BAÁ
13 qańtarda Memleket basshysy Birikken Arab Ámirlikterine sapar jasap, Abý-Dabidiń ornyqty damý aptalyǵy (ADSW) sammitine qatysty. Kezdesý barysynda sheih Muhammed ben Zaid Ál Nahaianmen, álemdik saiasat jáne investitsiia salasynyń jetekshilerimen pikir almasty. Prezident ornyqty damý, klimat ózgerisine qarsy kúres jáne jasyl tehnologiialardy damytý máselelerin talqylady, sonymen qatar Qazaqstannyń jasyl energetika jobalary men alǵashqy atom elektr stantsiiasyn damytý josparyn tanystyrdy.
Toqaev búginde álem klimattyń ózgerýi, sý tapshylyǵy, qýańshylyq, bioalýantúrliliktiń azaiýy jáne azyq-túlik qaýipsizdigi sekildi ózekti máselelermen betpe-bet kelip otyrǵanyn atap ótti. Al bul problemalardy sheshýde tsifrlandyrý men jasandy intellektti damytýǵa, iri infraqurylymdyq jobalardy iske asyrýǵa jáne iadrolyq energetikany damytýǵa basymdyq beretinin jetkizdi.
Halyqaralyq forýmǵa BAÁ Prezidenti sheih Muhammed ben Zaid Ál Nahaian, Ázerbaijan Prezidenti Ilham Áliev, Rýanda Prezidenti Pol Kagama, Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziioev, Malaiziia Premer-ministri Anýar Ibragim, Jańa Zelandiia Premer-ministri Kristofer Lakson, Finliandiia Premer-ministri Petteri Orpo, sondai-aq saiasat, innovatsiia, jasyl energetika jáne investitsiia salasyndaǵy álemdik kóshbasshylar qatysty.
Iordaniia
18 aqpanda Toqaev Iordan Hashimit Koroldigine resmi saparmen bardy.
Sapar aiasynda Qasym-Jomart Toqaev pen Korol II Abdalla shaǵyn jáne keńeitilgen quramda kelissózder ótkizip, birqatar ekijaqty qujatqa qol qoidy. Memleket basshysy Koroldiń taqqa otyrǵanyna 25 jyl tolýymen quttyqtap, Iordaniianyń ornyqty damýy men halyqaralyq bedelin arttyrýǵa baǵyttalǵan reformalaryn joǵary baǵalady. Korol II Abdalla óz kezeginde Qazaqstan Prezidentiniń halyqaralyq bastamalaryn jáne eldegi saiasi-ekonomikalyq reformalaryn qoldaitynyn bildirdi.
Kelissóz qorytyndysy boiynsha taraptar energetika, aýyl sharýashylyǵy, infraqurylym, aqparattyq tehnologiialar, óńdeý ónerkásibi jáne farmatsevtika salalaryndaǵy saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyqty tereńdetýge ýaǵdalasty. Sondai-aq atom energetikasy, kólik-logistika, onyń ishinde Transkaspii halyqaralyq kólik dálizin damytý, týrizmdi ilgeriletý jáne tikelei áýe qatynasyn ashý máselelerine nazar aýdaryldy.
Budan bólek, bilim berý, ǵylym jáne mádeniet salalaryndaǵy bailanystardy keńeitýge, stýdentter men oqytýshylar almasýǵa jáne birlesken is-sharalar ótkizýge daiyn ekeni aityldy. Memleketter basshylary kelissózderdiń nátijesi Qazaqstan men Iordaniia arasyndaǵy ekijaqty qarym-qatynasty jańa deńgeige kóteretinine senim bildirdi.
Ózbekstan
3 sáýirde Ózbekstannyń Samarqand qalasynda ótken “Ortalyq Aziia – Eýropa Odaǵy” sammitine bardy. Memleket basshysy atalǵan sharaǵa erekshe mán berip, bul jiyn aimaq elderi men Eýropa Odaǵy arasyndaǵy dialogty odan ári damytýǵa serpin beretinine senim bildirdi.
Kezdesý barysynda prezidentter Almatyda ótken beiresmi júzdesýdiń nátijeli bolǵanyn atap ótti. Atalǵan kezdesý qazaq-ózbek qarym-qatynastaryn taǵy bir naqtylap, birlesken jumystyń basym baǵyttaryn aiqyndaýǵa múmkindik bergeni aityldy.
Sonymen qatar memleketter basshylary Qazaqstan men Ózbekstan arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń qarqyndy damyp kele jatqanyn atap ótip, ekijaqty bailanystardyń barlyq baǵyttary boiynsha ózara tiimdi seriktestikti keńeitýge daiyn ekenderin rastady.
Resei
8 mamyrda Reseige sapar jasap, Uly Jeńistiń 80 jyldyǵyna arnalǵan is-sharalarǵa qatysty. Sol kúni Venesýela Prezidenti Nikolas Madýro jáne Serbiia Prezidenti Aleksandr Výchichpen kezdesti.
Toqaev Venesýelamen ekijaqty yntymaqtastyqty nyǵaitýdyń mańyzdylyǵyna toqtalyp, Nikolas Madýrony Qazaqstanǵa memlekettik saparmen kelýge shaqyrdy. Óz kezeginde Nikolas Madýro eki el arasyndaǵy bailanysty damytýǵa baǵyttalǵan dialogqa daiyn ekenin bildirip, Uly Jeńistiń 80 jyldyǵynyń jahandyq mańyzyna nazar aýdardy.
Serbiia Prezidenti Aleksandr Výchichpen kezdesý barysynda Memleket basshysy byltyr qarasha aiynda Belgradqa jasaǵan resmi saparyn eske alyp, eki el dostyǵyn nyǵaitýdaǵy jáne kópqyrly yntymaqtastyqty damytýdaǵy mańyzyn atap ótti. Aleksandr Výchich Serbiianyń Qazaqstanmen strategiialyq seriktestikti odan ári keńeitýge múddeli ekenin málimdedi.
Majarstan
21 mamyrda Býdapeshtte ótken Túrki memleketteri uiymynyń beiresmi sammitine qatysty. Memleket basshysy sammitti joǵary deńgeide uiymdastyrǵany úshin Majarstan Premer-ministri Viktor Orbanǵa rizashylyǵyn bildirdi. Sonymen qatar jiynnyń Eýropa tórinde ótýiniń airyqsha mánin atap, majar halqyna alǵysyn jetkizdi.
Túrkiia
29 shildede Túrkiia Respýblikasyna bardy. Qasym-Jomart Toqaevty Ankara qalasynyń "Esenboǵa" áýejaiynda Túrkiia Prezidenti Rejep Taiip Erdoǵan qarsy aldy. Al kútip alý úshin trap aldynda qurmet qaraýyly sap túzep turdy. Qasym-Jomart Toqaev Qazaqstan men Túrkiianyń dostyǵy nyǵaia beretinine senim bildirip, baýyrlas túrik halqynyń ósip-órkendeýine tilektestigin jetkizdi. Resmi sapary osy eldiń negizin qalaýshy ári tuńǵysh Prezidenti Mustafa Kemal Atatúriktiń kesenesinen bastaldy.
Túrikmenstan
5 tamyzda Toqaev Túrikmenstannyń Avaza qalasynda ótken Teńizge shyǵar joly joq damýshy elderge arnalǵan Birikken Ulttar Uiymynyń úshinshi konferentsiiasyna qatysty. Munda bul bastamany kótergeni úshin Túrikmenstan Prezidenti Serdar Berdimuhamedovke, sondai-aq atalǵan elderdiń máselesine nazar aýdarǵany úshin BUU Bas hatshysy Antoniý Gýterrishke alǵys aitty.
Memleket basshysy Qazaqstannyń bul úderiske alǵashqy jyldardan beri belsendi qatysyp kele jatqanyn, kezinde Almaty is-qimyl baǵdarlamasy qabyldanyp, teńizge shyǵar joly joq elderdiń máseleleri alǵash ret jahandyq deńgeide kóterilgenin atap ótti.
Qyrǵyzstan
22 tamyzda Qyrǵyzstan astanasy Bishkekke resmi sapar jasady. Kezdesýde Sadyr Japarovpen ekijaqty yntymaqtastyqty nyǵaitý máseleleri qaraldy. Ol eldegi reformalar men ekonomikalyq ósimge qosqan úlesin joǵary baǵalady. Sondai-aq Qazaqstan Qyrǵyzstanmen baýyrlas el retindegi qarym-qatynasty odan ári nyǵaitýǵa erekshe mán beretini aityldy.
Qytai
2025 jyly 30 tamyzda Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaev Qytaidyń Tiantszin qalasynda QHR Tóraǵasy Si Tszinpinmen kelissóz júrgizdi. Prezident Shanhai yntymaqtastyq uiymynyń sammitine shaqyrýdy qabyl alyp, Qytaidyń uiymǵa tóraǵalyǵyn qoldaitynyn jáne Ekinshi dúniejúzilik soǵystaǵy Jeńistiń 80 jyldyǵymen quttyqtady.
Kezdesýde qazaq-qytai qatynastarynyń máńgi ári jan-jaqty strategiialyq seriktestik rýhynda qarqyndy damyp kele jatqany atalyp ótti. Óz kezeginde Qytai Qazaqstanmen strategiialyq seriktestikti odan ári tereńdetýge múddeli ekenin bildirip, eki eldiń ózara senim men tatý kórshilikke negizdelgen bailanystary jańa deńgeige kóteriletinin atap ótti.
QHR
3 qyrkúiekte Memleket basshysynyń Qytaiǵa qaita joly túsip, Beijińdegi Tiananmen alańynda ótken Ekinshi dúniejúzilik soǵystaǵy jáne japon basqynshylyǵyna qarsy kúrestegi Jeńistiń 80 jyldyǵyna arnalǵan áskeri paradty tamashalady. Kezdesýdi QHR Tóraǵasy Si Tszinpinmen birge Eýropa, Aziia, Afrika jáne Latyn Amerikasynyń jiyrmadan astam memleketi men úkimet basshylary qadaǵalady.
AQSh
23 qyrkúiekte Qasym-Jomart Toqaevtyń Niý-Iorkke jasaǵan jumys sapary biylǵy kúzdiń eń mańyzdy oqiǵalarynyń birine ainaldy. Sapar qorytyndysy boiynsha Qazaqstan men AQSh arasynda jalpy quny 5,2 mlrd dollardy quraityn 11 kelisim men memorandýmǵa qol qoiyldy.
Qujattar kólik, energetika, logistika jáne aqparattyq tehnologiia siiaqty strategiialyq salalardy qamtidy.
Budan bólek, Toqaev Cherrogoriia, Ýkraina, Frantsiia, Finliandiia prezidentterimen kezdesti.
Ázirbaijan
7 qazanda Toqaev Ázirbaijannyń Gabala qalasynda Túrki memleketteri uiymynyń XII sammitine qatysty. Prezident jahandyq qaýipsizdik júiesiniń kúrdeli kezeńde ekenin atap, Túrki memleketteri yntymaqtastyǵyn kúsheitip, “Túrki memleketteri uiymy+” formatyn qurý ideiasyn qoldady.
Kezdesý barysynda Qazaqstan Prezidenti Túrki memleketteri aýmaǵynda turaqtylyqty, qaýipsizdik pen beibitshilikti nyǵaitýdaǵy Aziiadaǵy ózara is-qimyl jáne senim sharalary jónindegi keńestiń róline toqtaldy. Sonymen qatar Uiym aiasynda kiberqaýipsizdik keńesin qurý usynylyp, tsifrlyq qaýipsizdik pen tehnologiialyq bailanysty nyǵaitý mańyzdylyǵy aityldy.
Qasym-Jomart Toqaev ekonomikalyq yntymaqtastyqty turaqtylyq pen órkendeýdiń negizi dep atap, 2040 jylǵa deiingi Túrki áleminiń damý josparyn iske asyrýǵa, saýda-ekonomikalyq jobalardy júzege asyrýǵa jáne Túrki investitsiialyq qoryn tiimdi paidalanýǵa basymdyq berýdi usyndy. Sonymen qatar ónerkásiptik kooperatsiia baǵdarlamasyn qabyldap, Túrki saýda-ónerkásip palatasynyń áleýetin tolyq paidalanýǵa niet bildirdi.
Tájikstan
9 qazanda Dýshanbede Tájikstan prezidenti Emomali Rahmonmen kezdesý ótkizdi. Prezidentter Qazaqstan men Tájikstannyń strategiialyq seriktestigin odan ári nyǵaitýǵa beiil ekenderin rastady. Taraptar buǵan deiin joǵary deńgeide qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy tolyq júzege asyrýdyń mańyzyna toqtaldy.
Sondai-aq óńirlik jáne halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máseleler jóninde pikir almasty.
AQSh
7 qarashada AQSh astanasy Vashingtonda Donald Tramppen kelissóz júrgizdi. Memleket basshysy Qazaqstan AQSh Prezidentiniń bitimgerlik bastamalaryn tolyq qoldaitynyn jetkizdi. Sonyń ishinde keleshekte Orta dálizdi odan ári damytýǵa yqpal etetin «Tramptyń halyqaralyq beibitshilik jáne órkendeý jolyna» (TRIPP) erekshe nazar aýdardy. Sapar aiasynda Qazaqstan men Qurama Shtattary arasynda jalpy somasy 17 milliard dollardan asatyn kommertsiialyq kelisimderge qol qoiyldy.
Resei
11 qarashada Qasym-Jomart Toqaev Resei Prezidenti Vladimir Pýtinniń shaqyrýymen Máskeýge memlekettik saparmen bardy. 11 qarashada qos prezident beiresmi kezdesý ótkizdi. 12 qarashada eki el delegatsiialarynyń qatysýymen keńeitilgen quramda kelissóz júrgizdi.
Ózbekstan (Tashkent)
15 qarashada Qasym-Jomart Toqaev Ózbekstan astanasy Tashkentke memlekettik saparmen bardy. Kezdesý barysynda memleket basshylary qazaq-ózbek strategiialyq seriktestigi men odaqtastyǵyn odan ári damytý perspektivasyn egjei-tegjeili talqylady. Taraptar ónerkásip, qurylys, munai-gaz himiiasy, qarjy, logistika jáne týrizm salalarynda jalpy quny 1,2 milliard dollar bolatyn 7 joba ázirledi.
UQShU sammiti
Bishkekte ótken sammitke Qyrǵyzstan, Belarýs, Resei, Tájikstan prezidentteri qatysty. Uiymǵa múshe elderdiń ujymdyq qaýipsizdigin qamtamasyz etý máseleleri talqylandy.
Túrikmenstan
11 jeltoqsanda Prezident Ashhabad qalasyna bardy. Halyqaralyq beibitshilik jáne senim jylyna arnalǵan forýmǵa qatysý úshin Ashhabad qalasyna kelgen Memleket basshysy Qasym-Jomart Toqaevty Túrikmenstan Halk Maslahatynyń Tóraǵasy Gýrbangýly Berdimuhamedov qarsy aldy.
Taraptar ekijaqty qarym-qatynasty damytý perspektivasyn talqylady. Serdar Berdimuhamedovtiń taiaýda Astanaǵa jasaǵan memlekettik sapary kezinde qol jetkizilgen ýaǵdalastyqtardy júzege asyrý barysyna airyqsha mán berildi. Óz kezeginde Túrikmenstan Prezidenti Memleket basshysymen Ashhabad qalasynda júzdeskenine qýanyshty ekenin jetkizdi.
Japoniia
18 jeltoqsanda Memleket basshysy resmi saparmen Japoniiaǵa bardy. Munda ol Imperator Narýhitomen, Premer-ministr Sanae Takaichimen, sondai-aq, Japoniianyń iskerlik orta ókilderimen kezdesti. Prezidenttiń Japoniiaǵa sapary aiasynda somasy 3,7 milliard dollardan asatyn 60-tan astam ekijaqty qujatqa qol qoiyldy.
Budan bólek, Qazaqstan Prezidenti "Ortalyq Aziia – Japoniia" sammitinde tóbe kórsetti.
Shetel basshylarynyń Qazqstanǵa sapary
Italiia Prezidenti Serdjo Mattarella – 9 naýryz
Italiia Prezidenti Qazaqstanǵa resmi saparmen kelip, Qasym-Jomart Toqaevpen ekijaqty yntymaqtastyqtyń negizgi baǵyttaryn talqylady. Memleket basshylary saýda, investitsiia, mádeni-gýmanitarlyq bailanystar jáne biznes seriktestikti damytý máselelerine nazar aýdardy. Toqaev Italiia kompaniialarynyń Qazaqstandaǵy belsendiligin atap ótip, seriktestiktiń kópqyrly ári turaqty ekenin jetkizdi.
Ózbekstan Prezidenti Shavkat Mirziioev – 29 naýryz
Almatyda ótken beiresmi kezdesýde eki el arasyndaǵy yntymaqtastyqtyń mańyzy sóz boldy. Toqaev Ózbekstannyń áleýmettik-ekonomikalyq ósimin atap, saýda-ekonomikalyq bailanystardy arttyrý joldaryn talqylady. Shavkat Mirziioev ekijaqty qarym-qatynastyń jańa deńgeige kóterilgenin aitty.
Sloveniia Prezidenti Natasha Pirts-Mýsar – 31 naýryz
Sloveniia Prezidentiniń sapary eki el arasyndaǵy ekonomikalyq jáne investitsiialyq yntymaqtastyqty talqylaýǵa múmkindik berdi. Toqaev eldegi sloveniialyq kapital qatysqan 19 kompaniianyń jumysyn atap ótip, kólik-logistika, tsifrlandyrý, densaýlyq saqtaý, týrizm jáne jańartylatyn energiia salalaryndaǵy seriktestikti keńeitý máselelerin qozǵady.
Birikken Arab Ámirlikteriniń Taq murageri – 12 mamyr
Abý Dabidiń Taq murageri sheih Haled ben Muhammed ben Zaid Ál Nahaian Qazaqstanǵa resmi saparmen kelip, eki el arasyndaǵy strategiialyq seriktestikti tereńdetý máseleleri talqylandy. Kezdesýde 20-dan astam investitsiialyq jáne kommertsiialyq kelisimge qol qoiyldy, jalpy quny 5 milliard dollardan astam jobalar iske asyryldy.
Rýanda Prezidenti Pol Kagame – 28 mamyr
Qazaqstan men Rýanda arasyndaǵy yntymaqtastyqty jańa deńgeige kóteretin tarihi sapar. Toqaev ózara tiimdi seriktestiktiń basym baǵyttary retinde IT, jasandy intellekt jáne ekonomikalyq jobalardy atady.
Soltústik Makedoniia Prezidenti Gordana Silianovska-Davkova – 28 mamyr
Astana halyqaralyq forýmyna qatysý aiasynda Qazaqstan men Soltústik Makedoniia arasyndaǵy diplomatiialyq bailanystardyń 30 jyldyq mereitoiyna orai kezdesýler ótti.
Bolgariia Prezidenti Rýmen Radev – 9 maýsym
Bolgariiamen áriptestikti keńeitý, saýda-ekonomika, energetika, ǵarysh, aýyl sharýashylyǵy, tsifrlandyrý jáne jasyl energiia salalaryndaǵy yntymaqtastyq talqylandy.
"Ortalyq Aziia – Qytai" II sammiti – 17 maýsym
Elordada ótken sammitke QHR tóraǵasy Tsi Tszinpin jáne Ortalyq Aziia elderiniń basshylary qatysty. Qazaqstan men Qytai jalpy somasy 25 milliard AQSh dollaryna jýyq kelisimderge qol qoidy.
Iordaniia Koroli II Abdalla – 27 tamyz
Qazaqstan men Iordaniia arasyndaǵy saýda-ekonomikalyq bailanystardy keńeitý, taýar ainalymyn 500 mln dollarǵa deiin ulǵaitý jáne túrli saladaǵy yntymaqtastyqty damytý máseleleri talqylandy.
Kongo Demokratiialyq Respýblikasynyń Prezidenti Feliks Chiseke – 10 qyrkúiek
Qazaqstanǵa alǵashqy resmi saparymen kelgen Kongo Prezidenti Qazaqstanmen saýda-ekonomikalyq seriktestikti nyǵaitýǵa nietin bildirdi.
Mianma Prezidentiniń mindetin atqarýshy Min Aýn Hlain – 27 qyrkúiek
Qazaqstannyń áleýmettik-ekonomikalyq damýy men strategiialyq basymdyqtaryn tanystyrý, aýyl sharýashylyǵy, kólik-logistika, IT jáne tsifrlandyrý salasyndaǵy yntymaqtastyq máseleleri talqylandy.
Majarstan Prezidenti – 2 qazan
Taraptar saýda-ekonomikalyq, mádeni jáne bilim berý salalaryndaǵy yntymaqtastyqty damytý máselelerin talqylady.
Ázerbaijan Prezidenti Ilham Áliev – 21 qazan
Saýda-ekonomika, investitsiia, aýyl sharýashylyǵy jáne kólik-tranzit salalaryndaǵy yntymaqtastyq, sondai-aq mádeni-gýmanitarlyq bailanystar qarastyryldy.
Finliandiia Prezidenti Aleksander Stýbb – 28–29 qazan
Qazaqstan men Finliandiia arasyndaǵy 20 negizgi másele boiynsha kelissózder júrgizildi.
Tatarstan Respýblikasy Raisy Rýstam Minnihanov – 31 qazan
Qazaqstan-Resei qarym-qatynasy, sonyń ishinde óńirlik seriktestik máseleleri talqylandy.
Estoniia Prezidenti Alar Karis – 17 qarasha
Ekonomikalyq yqpaldastyqtyń basym baǵyttary men óńirlik áriptestikti nyǵaitý máseleleri qaraldy.
Túrikmenstan Prezidenti Serdar Berdimuhamedov – 25 qarasha
Saýda-ekonomikalyq yntymaqtastyq, investitsiialar men kásiporyndar arqyly ekonomikalyq bailanysty nyǵaitý qarastyryldy.
Iran Prezidenti Masýd Pezeshkian – 11 jeltoqsan
Qazaqstan men Iran arasyndaǵy ekijaqty qatynastar men halyqaralyq kún tártibindegi ózekti máseleler talqylandy.
