18 shildeden bastap tsifrlyq teńge tolyq ainalymǵa engiziledi: Qazaqstandyqtar neni bilýi kerek?

18 shildeden bastap tsifrlyq teńge tolyq ainalymǵa engiziledi: Qazaqstandyqtar neni bilýi kerek?
JI: Dalanews.kz

18 shildeden bastap Qazaqstanda tsifrlyq teńge resmi túrde zańdy tólem quraly mártebesine ie bolady. Osy kúnnen bastap kúshine enetin zańnamalyq ózgeristerge sáikes, ekinshi deńgeili bankter mobildi qosymshalarynda azamattarǵa tsifrlyq ámiian ashý múmkindigin usynýǵa mindetti, dep habarlaidy dalanews.kz.

Tsifrlyq teńgeniń resmi iske qosylýy

Tsifrlyq teńgeniń resmi «týǵan kúni» retinde 2026 jyldyń 18 shildesin ataýǵa bolady. Óitkeni dál osy kúni ulttyq valiýtanyń tsifrlyq nysanyn zańdy tólem quraly retinde aiqyndaityn normalar kúshine enedi.

Tsifrlyq teńgege arnalǵan ulttyq tsifrlyq qarjy infraqurylymy birneshe jyl boiy ázirlenip, túrli synaqtan ótti. Osyndai tájiribe Eýropalyq odaqta, Qytaida jáne Reseide de qoldanylǵan.

Quqyqtyq negiz 2026 jylǵy 16 qańtarda qabyldanǵan «Qarjy naryǵyn, bailanys salasyn jáne bankrottyqty retteý men damytý máseleleri boiynsha Qazaqstan Respýblikasynyń keibir zańnamalyq aktilerine ózgerister men tolyqtyrýlar engizý týraly» zańmen bekitildi.

Zańnyń negizgi bóligi 2026 jylǵy 19 naýryzda kúshine engenimen, tsifrlyq teńgege qatysty normalar 18 shildeden bastap qoldanylady.

Tsifrlyq teńge degen ne?

18 shildeden bastap tsifrlyq teńge qolma-qol jáne qolma-qol aqshasyz esep aiyrysýmen qatar Qazaqstandaǵy ulttyq valiýtanyń úshinshi nysany retinde paidalanylady.

Ol da qolma-qol aqshasyz tólem siiaqty fizikalyq túrde bolmaidy. Alaida onyń basty aiyrmashylyǵy – tsifrlyq teńgeni shyǵarýǵa jáne ainalymnan shyǵarýǵa tek Qazaqstan Ulttyq banki ǵana quqyly. Ulttyq bank tsifrlyq teńgeni azamattyń nemese uiymnyń aqshasyna aiyrbastap shyǵarady. Al tsifrlyq teńgeni qaitarý kezinde onyń balamasy tsifrlyq shot iesiniń bank shotyna aýdarylady.

Iaǵni tsifrlyq teńgeni tikelei qolma-qol aqshaǵa ainaldyrý múmkin emes. Aldymen ol bank shotyna aýdarylady, sodan keiin ǵana qajet bolǵan jaǵdaida qolma-qol aqshaǵa sheship alýǵa bolady.

Bankter tsifrlyq ámiian ashýǵa mindetteledi

Jańa talaptarǵa sáikes, ekinshi deńgeili bankter mobildi qosymshalarynda tsifrlyq ámiian ashý qyzmetin usynýǵa mindetti.

Tsifrlyq ámiian arqyly paidalanýshylar:

  • tsifrlyq shot asha alady;
  • tsifrlyq teńgemen ámiianyn tolyqtyra alady;
  • taýarlar men qyzmetterdiń aqysyn tólei alady;
  • aqsha aýdarymdaryn júzege asyra alady.

Zańǵa sáikes, bankter bul qyzmetti kórsetýden bas tarta almaidy.

Tsifrlyq teńge platformasyna bankterden bólek, jekelegen bank operatsiialaryn júzege asyratyn uiymdar, Ortalyq depozitarii, Qarjy ministrliginiń Qazynashylyq komiteti jáne Ulttyq bank aiqyndaityn basqa da tólem qyzmetin jetkizýshiler qatysa alady.

Tsifrlyq teńgeniń basty ereksheligi qandai?

Tsifrlyq teńgeniń negizgi aiyrmashylyǵy – árbir tsifrlyq teńgeniń qozǵalysyn baqylaýǵa múmkindik beretin arnaiy tańbalaý júiesiniń bolýy. Zańǵa sáikes, «tsifrlyq teńgeni tańbalaý» degenimiz – árbir tsifrlyq teńgege ony keiinnen sáikestendirýge múmkindik beretin biregei áriptik-sandyq nemese grafikalyq belgi berý.

Óitkeni barlyq operatsiialar Ulttyq banktiń tsifrlyq platformasynda júzege asyrylady. Sonyń arqasynda memleket árbir tsifrlyq teńgeniń qaida jáne qandai maqsatta jumsalǵanyn qadaǵalai alady.